Uzasadnienie
W dniu 21 stycznia 2016 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarga podpisana przez skarżących: M. K., A. K. i D. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 9 listopada 2015 r. określającą skarżącym zobowiązanie w podatku akcyzowym za styczeń 2012 r. z tytułu nielegalnie pobranej energii elektrycznej. Decyzję tę, zaadresowaną na wszystkie trzy ww. osoby, doręczono w dniu 19 listopada 2015 r. – każdą z nich odebrał M. K., działający jako dorosły domownik w odniesieniu do decyzji skierowanych do A. K. i D. K. Na powyższą decyzję skarżący wnieśli skargę. Ponieważ nie została ona opłacona, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 stycznia 2016 r. na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193) zostali oni wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
W wezwaniu pouczono, że uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z obowiązku jego uiszczenia. Wezwania te doręczono w dniu 29 stycznia 2016 r. - skarżącemu M. K. osobiście, a pozostałym skarżącym – do rąk M. K. jako dorosłego domownika, co wynika z adnotacji doręczyciela na zwrotnym poświadczeniu odbioru wezwania (k. 21, 22 i 23 akt sądowych). Na skutek tego wezwania skarżący M. K. złożył, w terminie do uiszczenia wpisu, wniosek o przyznanie mu prawa pomocy i po jego rozpoznaniu referendarz sądowy postanowieniem z dnia 15 lutego 2016 r. zwolnił tego skarżącego od kosztów sądowych w całości. Natomiast skarżący M. K. i D. K. nie uiścili, mimo wezwania, należnego wpisu sądowego w wyznaczonym terminie ani też nie złożyli wniosku o prawo pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Skargę w stosunku do skarżących A. K. i D. K. należało odrzucić.
Warunkiem podjęcia przez sąd czynności na skutek wniesionego pisma jest uiszczenie należnej od tego pisma opłaty. Zgodnie bowiem z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej p.p.s.a.), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania.
Natomiast jeśli pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, wówczas podlegają one odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 51 p.p.s.a., kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności albo bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Cytowany przepis wprowadza instytucję współuczestnictwa kilku skarżących w jednej sprawie. Współuczestnictwo to zachodzi, gdy stroną skarżącą jest nie jeden, lecz dwa lub więcej podmiotów. Podmioty te mogą występować w jednej sprawie w charakterze strony tylko wówczas, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności albo bezczynności organu czy przewlekłości postępowania. Ten ostatni warunek został w niniejszej sprawie spełniony, skoro skarżony akt, czyli decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 9 listopada 2015 r., został wydany i doręczony wszystkim skarżącym i wszyscy jednym pismem wnieśli skargę.
Ponadto w myśl art. 214 § 2 p.p.s.a., pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie, w przeciwnym bowiem razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Jedna opłata, tak jak w tej sprawie, ma zastosowanie w przypadku współuczestnictwa materialnego, gdyż uprawnienia lub obowiązki dwóch (kilku) osób związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Opłata sądowa obciąża wówczas skarżących solidarnie, a nie każdego z nich w pełnej wysokości.
Skarżący - zobowiązani solidarnie - mogą uiścić stosowny wpis razem albo wpłaty takiej może dokonać (w całości) jedna osoba. Uiszczenie wpisu przez jednego ze skarżących zwalnia pozostałych z obowiązku uiszczenia tej należności (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 601).
Z akt sprawy wynika, że każde, odrębnie wysłane dla każdego ze skarżących, wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zawierało pouczenie o solidarnym obowiązku uiszczenia wpisu oraz wskazywało, że uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z obowiązku jego uiszczenia. Wyczerpywało to warunek odpowiedniego pouczenia stron wnoszących skargę o charakterze i sposobie uiszczenia należnego wpisu. Wezwania powyższe zostały doręczone skarżącym zgodnie z prawem, przy czym w przypadku skarżącego M. K. doręczenie nastąpiło na wskazany adres do rąk adresata, a co do pozostałych skarżących – do rąk dorosłego domownika (w dniu 29 stycznia 2016 r. w trybie doręczenia zastępczego, tj. do rąk ojca M. K.).
Należy zaznaczyć, że w ten sam sposób w większości przypadków była doręczana korespondencja kierowana do stron w toku postępowania administracyjnego (np. k. 99, 100 i 101 akt administracyjnych), przy czym A. K. i D. K. odbierali ją też osobiście pod wskazanym adresem. Ponadto skierowane do skarżących przez Sąd wezwania zawierały prawidłowe pouczenie o terminie do uiszczenia wpisu i o skutkach jego nieuiszczenia w terminie w postaci odrzucenia skargi. Termin do uiszczenia wpisu od skargi upływał dla wszystkich skarżących w dniu 5 lutego 2016 r. Jednakże na skutek złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy jeden ze współzobowiązanych solidarnie, tj. M. K., został prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z dnia 15 lutego 2016 r. zwolniony od kosztów sądowych w całości (k. 32 akt sądowych).
Natomiast pozostali skarżący – A. i D. K. - pomimo pouczenia, takiego zwolnienia nie uzyskali, gdyż nie został przez nich złożony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a wobec tego byli oni obowiązani uiścić solidarnie należny wpis od skargi w kwocie 100 zł w terminie do 5 lutego 2016 r. (upływ 7-dniowego terminu liczonego od dnia 29 stycznia 2016 r.). Wpis taki nie został jednak przez nich uiszczony. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w przypadku, gdy jedna lub kilka z osób, o których mowa w art. 214 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a., zostanie zwolniona od kosztów sądowych, obowiązek ich poniesienia ciąży na pozostałych (np. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2008 r., II OZ 707/08, LEX nr 493639; postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2009 r., II OZ 96/09, LEX nr 518260).
Skoro zatem w odniesieniu do tych skarżących, czyli A. K. i D. K. termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie, to w stosunku do nich skargę należało odrzucić na podstawie art. 220 § 3 w związku z art. 214 § 2 zdanie drugie p.p.s.a.