Uzasadnienie
W postępowaniu wszczętym ze skargi J. B. (dalej jako: skarżący, wnioskodawca, strona) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 26 lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego skarżący, pismem z dnia 26 października 2015r. zwrócił się o ustanowienie adwokata z urzędu do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej, w celu zbadania zgodności z Konstytucją RP, jak również z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w kwestii naruszenia jego prawa do skutecznego odwoływania się oraz prawa do rzetelnego i bezstronnego procesu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek J. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika do wniesienia skargi konstytucyjnej nie może być rozpoznany przez sąd administracyjny.
Zgodnie bowiem z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej również "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy, uregulowane w art. 246-262 P.p.s.a., dotyczy wyłącznie postępowania przed sądami administracyjnymi (wojewódzkim sądem administracyjnym i Naczelnym Sądem Administracyjnym).
Zakres możliwości działania pełnomocnika wyznacza z kolei art. 39 P.p.s.a. Stosownie do treści ww. przepisu pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do:
- 1) wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem;
- 2) udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach;
- 3) cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie;
- 4) odbioru kosztów postępowania.
Powyższy zakres nie obejmuje zatem reprezentowania skarżącego przed Trybunałem Konstytucyjnym. Skoro więc obowiązująca ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami adminstracyjnymi nie przewiduje możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika do reprezentowania danego podmiotu w postępowaniu innym niż sądowoadministracyjne, ani też dla podjęcia w imieniu tego podmiotu czynności prowadzących do inicjowania postępowania innego niż sądowoadministracyjne, to brak jest możliwości uwzględnienia przez Sąd wniosku o przyznanie prawa pomocy w celu wniesienia skargi konstytucyjnej. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując na odmienność postępowania sądowoadministracyjnego i postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, które są odrębnymi procedurami przed dwoma różnymi organami władzy sądowniczej (por. postanowienia NSA: z dnia 22 października 2013 r., I OZ 984/13, LEX nr 1397295 oraz z 24 kwietnia 2014 r., II FZ 298/14, zamieszczone na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazać należy, że stosownie do treści art. 66 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. 2015.1064) w razie niemożności poniesienia kosztów pomocy prawnej, skarżący może złożyć do sądu rejonowego swojego miejsca zamieszkania wniosek o ustanowienie dla niego adwokata lub radcy prawnego z urzędu, na podstawie przepisów o postępowaniu cywilnym.
Sądy administracyjne nie są zatem właściwe do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie wniesienia skargi konstytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, natomiast stosownie do treści art. 64 § 3 P.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Z powyższych względów wniosek złożony przez J. B. należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a.