Uzasadnienie
Skarżąca S. H. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2008r. W związku z tym została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżąca wpisu nie opłaciła, lecz skorzystała z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z tego względu, że nie został on złożony na urzędowym formularzu (PPF) - czego wymaga przepis art. 252 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.) [dalej: p.p.s.a.] – skarżąca została wezwana do jego uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przesyłkę z tym wezwaniem skarżąca odebrała w dniu 3 listopada 2009r.
Uzupełniony wniosek nadała do Sądu listem poleconym w dniu 8 grudnia 2009r. Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 18 grudnia 2009r. wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy pozostawił bez rozpoznania albowiem był on spóźniony, gdyż termin do jego złożenia upłynął w dniu 7 grudnia 2009r. Skarżąca od zarządzenia referendarza wniosła sprzeciw. W jego treści domagała się "uwzględnienia 1 dnia po upływie wyznaczonego terminu". Argumentowała, że przesyłkę nadała listem zwykłym w dniu 7 grudnia 2009r., wrzucając ją do skrzynki pocztowej i zakładając, że będzie ona tego dnia opróżniona. Podała, że tego dnia udała się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie po decyzję stanowiącą załącznik do formularza PPF i z tego powodu nie skorzystała z możliwości potwierdzenia nadania przesyłki w urzędzie pocztowym, lecz wrzuciła ją do skrzynki pocztowej w drodze do domu.
Wobec tego, że sprzeciw skarżącej zawierał wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd wezwał skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności braku winy w spóźnieniu w świetle art. 87 §2 i 4 p.p.s.a., a to w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o jego dotychczasowy kształt. Jednocześnie skarżącą wezwano do uzupełniania danych zwartych druku PPF. Skarżąca terminowo przedłożyła dokumenty uzupełniające PPF; na wezwania dotyczące uprawdopodobnienia okoliczności braku winy w spóźnieniu nie zareagowała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Na wstępnie zwrócić należy uwagę, że na mocy art. 260 p.p.s.a, w sytuacji gdy strona skutecznie wniesie sprzeciw od orzeczenia referendarza sądowego, to takie orzeczenie traci moc, a sąd rozpoznaje sprawę do co meritum. Tak sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.
Podkreślić należy, że czynności procesowe obarczone są terminami. Gdy strona terminu nie dotrzyma, może wnosić o jego przywrócenie. Do warunków przywrócenia terminu należą, dokonanie spóźnionej czynności (art. 87 §4 p.p.s.a), złożenie wniosku w terminie 7 dni od ustania przyczyny spóźnienia (art. 87§1 p.p.s.a.) uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 §2 i art. 86 §1 p.p.s.a.).
W tej sprawie skarżąca uchybiła terminowi do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy (o druk PPF). Wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi miała możliwość albo jego opłacenia albo złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie przewidzianym na uiszczenie wpisu. Ten termin został przez skarżącą zachowany. Jednak w związku z tym, że wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu PPF skarżącą wezwano do jego uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Rację miał referendarz sądowy uznając, że uzupełnienie wniosku było spóźnione, co skutkowało pozostawieniem go bez rozpoznania. Również skarżąca nie przeczyła, że spóźniła się z uzupełnieniem wniosku o jeden dzień. Jednak – mimo dodatkowego wezwania Sądu – skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, że spóźnienie wynikło z przyczyn od niej niezależnych (art. 87 §2 i art. 86 §1 p.p.s.a.).
Przykładowo do katalogu tych przyczyn należą: choroba, klęska żywiołowa itd., a więc zdarzenia nagłe i nieprzewidywalne, które trudno przezwyciężyć. W orzecznictwie sądowym jako okoliczności, które nie usprawiedliwiają spóźnienia podaje się: przebywanie na urlopie, nieodebranie pisma z urzędu pocztowego, niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (tak NSA w postanowieniu z dnia 10.02.2000r., w sprawie sygn. akt SA/Sz 1117/99).
W ocenie Sądu skarżąca w tej sprawie nie zadbała należycie o swój procesowy interes. Argumentacja, która przywołała we wniosku o przywrócenie terminu, nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca podała, że w ostatnim dniu terminu do uzupełniania wniosku (tj. 7 grudnia 2009r.) udała się do Ośrodka Pomocy Społecznej celem uzyskania odpisu decyzji stanowiącej załącznik do wniosku. I wracając do domu zamiast nadać przesyłkę w urzędzie pocztowym i otrzymać potwierdzenie jej nadania, złożyła ją w formie listu zwykłego do skrzynki na listy, zakładając, że będzie ona tego dnia opróżniona. Jak się okazało takie założenie było błędne. Nie jest ono dowodem należytego dbania o własne sprawy oraz o zachowanie prawidłowego toku procesu toczącego się przed sądem administracyjnym. Nawet gdyby skrzynka pocztowa, do której skarżąca wrzuciła przesyłkę była tego samego dnia opróżniona, nie gwarantowało to prawidłowego nadania przesyłki do sądu.
Zgodnie bowiem art. 83 §3 p.p.s.a oddanie pisma w urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Skarżąca wezwana przez Sąd do podania okoliczności uprawdopodabniających brak winy spóźnieniu nie zareagowała. W związku z tym, uznać należało, że to, iż nie pojechała - jak sama podała - "na potwierdzenie przesyłki" świadczy o jej zawinieniu w uchybieniu terminowi, ponieważ to wyłącznie od skarżącej zależało, czy zachowa się terminowo, a do tego nie wystąpiły żadne okoliczności, które by temu przeszkadzały.
Z tych przyczyn na podstawie art. 86 §1 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.