Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. I.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące [...], [...] i [...] r., która to decyzja została skutecznie doręczona [...] r. Wraz ze skargą złożono wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego, który w okresie od dnia [...] do dnia [...] r. przebywał na zwolnieniu lekarskim w związku z bolesną i ciężką chorobą, która uniemożliwiała mu dokończenie skargi oraz jej wysłanie.
Skarżący podał, że nie brał od razu zwolnienia lekarskiego, gdyż liczył że zostanie wyleczony szybciej, a jako prowadzący działalność gospodarczą i emeryt nie otrzymałby prawa do zasiłku chorobowego. Zwrócił też uwagę na fakt, że odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pozbawi go, z niezawinionych przez niego przyczyn, gwarantowanego prawa do sądu.
Powyższa skarga została nadana w placówce pocztowej w dniu [...] r. na adres Izby Skarbowej w P. O/Z w K., jednak jako adresata wskazano nie Dyrektora Izby Skarbowej w P. tylko Wojewódzki Sąd Administracyjny. W związku z powyższym przesyłka wróciła do nadawcy w dniu [...] r. z adnotacją "Na ulicy [...] nie znajduje się żaden sąd". W tym samym dniu skarżący wysłał korespondencję ponownie, prawidłowo adresując kopertę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu jest niezasadny.
Z treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.- dalej w skrócie "P.p.s.a.") wynika, że czynności w postępowaniu sądowym podjęte przez stronę po upływie terminu są bezskuteczne. Aby uniknąć negatywnych następstw uchybienia terminu strona może skorzystać z przewidzianej w art. 86 P.p.s.a. instytucji przywrócenia terminu. W myśl § 1 powołanego ostatnio przepisu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Jak wynika z kolejnych przepisów omawianej ustawy, wniosek o przywrócenie terminu składa się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). We wniosku strona powinna uprawdopodobnić, iż niedokonanie czynności w ustawowo zakreślonym terminie nie wynikało z jej winy (art. 87 § 2 P.p.s.a.).
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4 art. 87 P.p.s.a.).
W świetle postanowień zawartych we wskazanych przepisach należy stwierdzić, że uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
- 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu;
- 2. wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyn uchybienia terminu;
- 3. jeżeli wniosek o przywrócenie terminu dotyczy wniesienia skargi wnosi się go za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi;
- 4. jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin;
- 5. we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Złożony wniosek o przywrócenie terminu spełnia cztery pierwsze ze wskazanych przesłanek. Odnosząc się do drugiej i trzeciej z wymienionych przesłanek należy zaznaczyć, że skarżący zmieścił się w terminie jaki jest przewidziany do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Wprawdzie skarżący błędnie wskazał w przypadku wysyłki skargi w dniu [...] r. jako adresata Wojewódzki Sąd Administracyjny, ale w przypadku ponownej wysyłki w dniu [...] r. wskazał już poprawnie jako adresata Dyrektora Izby Skarbowej. Natomiast dzień, w którym ponownie ją wysłał na właściwy adres był ostatnim dniem w jakim mógł to zrobić, zachowując termin ([...] r. ustała przyczyna uchybienia terminu). Złożony wniosek nie spełnia jednak piątej przesłanki - nie zawiera uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Uzasadnienie wniosku zawiera jedynie, sformułowaną w lakoniczny sposób, prośbę o przywrócenie terminu do złożenia skargi z powodu choroby.
Do wniosku dołączono zaświadczenie, a nie jak podała strona we wniosku zwolnienie lekarskie, z którego wynika, że skarżący z uwagi na stan zapalny był leczony w dniach od dnia [...] do dnia [...] r. i musi leżeć.
Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, str. 340). Ocena w tym zakresie powinna być zawsze dokonywana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą należy brać również pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego przez osoby należycie dbające o swoje interesy. Przykładowo, w wyroku z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1243/97 (LEX nr 36902) NSA stwierdził, że zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu, bowiem niekoniecznie musi pozbawiać możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma na poczcie osobiście, przez domownika lub też pracownika.
O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, str. 1059).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że z opisanych we wniosku okoliczności nie wynika w sposób jednoznaczny, że skarżący był całkowicie pozbawiony możliwości dokonania czynności w terminie, tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, aby uchybienie przedmiotowego terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Nie ulega wątpliwości, że od strony postępowania można wymagać, aby skorzystała z wszelkich możliwych sposobów do sporządzenia i wysłania skargi w terminie. W analizowanej sprawie, zdaniem Sądu, strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, nie wskazała bowiem okoliczności, z których wynikałoby, że stan jej zdrowia oraz inne okoliczności uniemożliwiły jej dokonanie czynności procesowej w terminie. Z dołączonego do wniosku zaświadczenia lekarskiego nie wynika, że stan zdrowia uniemożliwiał stronie sporządzenie pisma w ogóle. Strona nie uprawdopodobniła również, że nie mogła działać osobiście, ani przez inne osoby, np. dorosłego domownika, czy pracownika, skoro skarżący prowadzi działalność gospodarczą.
Powyższe czyni wątpliwym twierdzenia strony w kwestii niemożności sporządzenia i złożenia (wysłania) skargi w terminie, niekoniecznie osobiście. We wskazanych okolicznościach można zarzucić stronie, że świadoma konsekwencji upływu terminu, mając ku temu sposobność, nie zadbała należycie o własne interesy w sposób jaki można od niej wymagać. To z kolei w oparciu o posiadane dane pozwala przyjąć, zdaniem Sądu, zawinienie po stronie skarżącej w uchybieniu tego terminu.
Mając na uwadze podniesione okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 85, art. 86 § 1-3 i art. 87 § 2-4 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji
/-/ Małgorzata Bejgerowska