Uzasadnienie
Skarżąca EI, reprezentowana przez doradcę podatkowego, pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej (została zawieszona), nie pracuje i nie ma jakichkolwiek dochodów. Wnioskodawczyni wskazała, że nie posiada żadnego majątku, który przynosiłby dochód. Podała również, że nie posiada nieruchomości oraz wartościowych ruchomości, natomiast oszczędności jakie posiadała wyczerpały się. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł i nie uzyskuje dochodów.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że nie posiada rachunków bankowych, lokat bankowych oraz kart kredytowych. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że nie posiada i nie użytkuje żadnych pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżąca powtórzyła, że nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Wnioskodawczyni podała, że nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, wyjaśniła, że nie uczyniła tego, gdyż nie spełnia warunków do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych, a ponadto liczy na to, że w najbliższym czasie uda jej się znaleźć jakąś pracę. Skarżąca oświadczyła, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Podała, że na mocy wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] w sprawie [...] jest osobą rozwiedzioną. Wnioskodawczyni podała, że wcześniej, t.j. od dnia [...] pozostawała w rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na brak jakichkolwiek dochodów nie ponosi obecnie kosztów miesięcznego utrzymania i korzysta z pomocy osób najbliższych, w szczególności syna i siostry.
Skarżąca oświadczyła, że nie posiada, jak i nie posiadała wcześniej żadnych nieruchomości, jak też wartościowych przedmiotów. Wnioskodawczyni wskazała, że obecnie mieszka na zasadach użyczenia w domu należącym do siostry. Do pisma załączyła kserokopie: zeznań rocznych podatkowych za [...], umowy majątkowej małżeńskiej z dnia [...] oraz wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z którego wynika, że skarżąca zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej od [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawczyni jest osobą rozwiedzioną, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada żadnego majątku i nie uzyskuje żadnych dochodów, działalność gospodarczą zawiesiła w dniu [...]. Wnioskodawczyni mieszka w domu użyczonym przez siostrę, nie ponosi kosztów miesięcznego utrzymania, korzysta z pomocy najbliższej rodziny.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.