Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. skarżący wniósł do tutejszego Sądu skargę na wskazaną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w X. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] ustalającej skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] zł. Pismem z dnia [...] października 2015 r. skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 26 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Po 1812/15 zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla skarżącego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. skarżący cofnął skargę wyjaśniając, że rezygnacja z kontynuacji postępowania wynika z wydania przez organ decyzji w przedmiocie umorzenia należności, w której to uwzględniono całokształt okoliczności i sytuację skarżącego. Postanowieniem z dnia 04 kwietnia 2016 r. o sygn. I SA/Po 1812/15 tutejszy Sąd przychylił się do wniosku skarżącego umarzając wywołane wymienioną na wstępie skargą postępowanie.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. ustanowiony w sprawie na zasadzie prawa pomocy pełnomocnik skarżącego wniósł o wstrzymanie wykonania poddanej sądowej kontroli decyzji. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pełnomocnik skarżącego podniósł, że zapłata zobowiązania w kwocie [...] zł stanowi wysokie obciążenie dla budżetu rodzinnego wszystkich domowników. Podniesiono przy tym, że skarżący jest chory na schizofrenię paranoidalną i nie posiada żadnego innego zatrudnienia poza tym świadczonym w swoim gospodarstwie rolnym. Dochód, który przynosi gospodarstwo jest przy tym na bieżąco przeznaczany na obsługę aktualnych zobowiązań.
W ocenie pełnomocnika skarżącego, wykonanie zaskarżonego aktu mogłoby uniemożliwić poczynienie koniecznych inwestycji w zakresie działalności gospodarstwa rolnego a tym samym w przyszłości pozbawić podstawowego dochodu całą rodzinę skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie pismem z dnia [...] marca 2016 r. skarżący cofnął skargę, w wyniku czego tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 04 kwietnia 2016 r. o sygn. I SA/Po 1812/15 umorzył wywołane skargą postępowanie. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że na dzień złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jak też na dzień wydania niniejszego orzeczenia, wskazane powyżej postanowienie umarzające postępowanie nie było i nie jest prawomocne, co w ocenie Sądu umożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku.
Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu należy na wstępie wskazać, że w myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego".
Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl].
Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego w sposób przekonujący nie wywiódł zaistnienia po stronie skarżącego przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania aktu. Pełnomocnik skarżącego nie przedłożył żadnych dokumentów świadczących o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji – ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn na kwotę [...] zł – może narazić skarżącego na wyrządzenie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przytoczone w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej argumenty jawią się jako gołosłowne, bowiem pełnomocnik wnioskodawcy nie przedłożył żadnych dokumentów uprawdopodabniających istnienie okoliczności uzasadniających twierdzenie, że wykonanie zaskarżonego aktu narazi skarżącego lub jego bliskich na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z uwagi na charakter objętego skargą rozstrzygnięcia, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszy wniosek, wydanie orzeczenia w przedmiocie ochrony tymczasowej musi zostać poprzedzone porównaniem sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego z wielkością obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji. Powyższe wymaga przedstawienia dokumentów, które pozwolą na rzetelne ustalenie sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawcy, w tym wielkości całego majątku. Tymczasem pełnomocnik skarżącego nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów pozwalających na poczynienie ustaleń w tym zakresie.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.