Uzasadnienie
Wpis od skargi wynosi [...].
DS pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego firma nie przynosi zysków i z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi stratę. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2) p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć jednak należy, że mający zastosowanie w sprawie wyżej cyt. art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nakłada na ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych.
W tym stanie rzeczy argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że poniesienie kosztów postępowania, nie byłoby możliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny, musi być dokładna i wyczerpująca. Skoro podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy są zawsze okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, to powinna być to informacja kompletna, pozwalająca na zobrazowanie realnej sytuacji majątkowej strony.
Pismem z dnia [...] (karta nr [...] akt sądowych) wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- 1. złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,
- 2. podanie czy żona skarżącego pracuje, jeżeli tak to jaki z tego tytułu uzyskuje miesięczny dochód, jeżeli nie pracuje to czy jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy i czy otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych,
- 3. złożenie odpisów z kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące należących do skarżącego i do osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,
- 4. podanie czy skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskują dodatkowe dochody (np. z pracy dorywczej, sezonowej, stypendium itp.),
- 5. podanie czy skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym korzystają z pomocy opieki społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie (odpis decyzji),
- 6. podanie kosztów miesięcznego utrzymania skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym z rozbiciem na poszczególne wydatki (czynsz, ogrzewanie, woda, gaz, energia elektryczna, koszty leczenia i zakupu lekarstw, wyżywienie, telefon stacjonarny i telefon komórkowy, abonament RTV, kablówka, środki czystości, raty kredytów - z podaniem na co kredyty zostały zaciągnięte, kiedy, jaki jest harmonogram spłat rat itp.) i z jakich środków je ponoszą,
- 7. podanie czy skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają samochody osobowe, jeżeli tak proszę podać markę, typ, rok produkcji i wartość rynkową,
- 8. podanie do kogo należy dom, w którym mieszka skarżący, jeżeli wnioskodawca go wynajmuje to należy podać koszty najmu.
DS w odpowiedzi z dnia [...] (karta nr [...] akt sądowych) oświadczył, że jego żona nie pracuje, nie jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Jeżeli nadarzy się okazja korzysta z pracy dorywczej lub sezonowej. Z opieki społecznej otrzymuje zasiłek rodzinny w kwocie [...] na córkę. Skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w wysokości około od [...], przy czym [...].
Skarżący oświadczył, że kredyty spłaca z pieniędzy, które uzyska ze sprzedaży towarów. Wnioskodawca posiada samochód osobowy marki S, rok prod. [...], wartość rynkowa ok. [...]. Dom, w którym mieszka jest własnością rodziców i wobec tego nie ponosi kosztów najmu. Nadto skarżący nie ponosi opłat za wodę (woda ze studni) oraz abonament RTV, który opłacają rodzice. Do pisma załączył kopie zeznań podatkowych za [...], zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej, umowy kredytowej, wyciągu z rachunku bankowego.
W tym miejscu należy wskazać, że skarżący wskazał z jakich środków spłaca raty kredytów. Wnioskodawca, pomimo wezwania, nie podał natomiast z jakich środków ponosi koszty związane z zakupem żywności, lekarstw, środków czystości, opłat za energię elektryczną, ogrzewanie, telefon komórkowy i kablówkę. Zatem skarżący nie udzielił wyjaśnień, które pozwoliłyby na dokonanie rzetelnej oceny jego stanu finansowego. Tymczasem przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne tylko wtedy, jeżeli wnioskujący o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób wyczerpujący informacje dotyczące jego sytuacji materialnej i finansowej. To właśnie na skarżącym ciąży obowiązek wykazania zasadności złożonego przez niego wniosku w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Nadto godzi się zauważyć, że ponoszone przez wnioskodawcę opłaty za telefon komórkowy w wysokości [...] i kablówkę w wysokości [...] nie należą do wydatków utrzymania koniecznego, przez które rozumie się wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych (żywność, mieszkanie, ubranie).
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
/-/V.Mielcarek