Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 4 października 2018 r., sygn. akt I SA/Po 354/18

Uzasadnienie

W dniu [...] stycznia 2017 r., [...] września 2017 r. oraz [...] lutego 2018 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. W. wpłynęły od [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. [...] oraz od [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym w N. [...] zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku dotyczące dłużnika B. K..

W dniu [...] stycznia 2018 r. B. K. złożyła zeznania podatkowe [...] za 2015 r. z wykazaną kwotą nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] zł oraz [...] za 2016 r. z wykazaną kwotą nadpłaty w tym samym podatku w wysokości [...] zł. Z kolei zeznanie podatkowe [...] za 2017 r. z wykazaną kwotą nadpłaty w wysokości [...] zł zostało złożone przez podatniczkę dnia [...] lutego 2018 r.

W związku z figurującymi zajęciami wierzytelności Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia [...] lutego 2018 r. poinformował, że zgodnie z obowiązującymi przepisami nadpłaty zostaną przekazane do [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. [...].

Na otrzymane zawiadomienia skarżąca dnia [...] lutego 2018 r. oraz [...] marca 2018 r. złożyła pisma, w których podniosła, że nadpłata prorodzinna jako prawo niezbywalne jest wyłączona spod egzekucji sądowej, a organ podatkowy dokonując zwrotu nadpłaty nie może mieć innego wierzyciela niż wynika to wprost z przepisów prawa podatkowego.

W odpowiedzi na przedmiotowe pisma Naczelnik Urzędu Skarbowego wyjaśnił podatniczce, że przedmiotowa nadpłata w myśl art. 803 ustawy z dnia [...] listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 ze zm. dalej k.p.c) może być przedmiotem zajęcia i egzekucji komorniczej. Ponadto zaznaczył, że z przepisów art. 776 k.p.c., art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 886 § 3 k.p.c., art. 896 k.p.c., art. 900 k.p.c., art. 901 § 2 k.p.c. i art. 902 k.p.c. jednoznacznie wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. W., z chwilą otrzymania zajęcia wierzytelności opatrzonego klauzulą wykonalności, stał się dłużnikiem tej wierzytelności. Ma zatem obowiązek, zgodnie z treścią otrzymanego zajęcia, dokonać przelewu na wskazane przez komornika sądowego konto bankowe. Dłużnik zajętej wierzytelności (w tym przypadku Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. W.), który dokonałby wypłaty zajętej wierzytelności dłużnikowi (tj. B. K.) odpowiadałby przez to za wyrządzoną wierzycielowi szkodę.

Organ wskazał, że na czynności komornika przysługuje, zgodnie z art. 767 k.p.c. skarga do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania dłużnika.

W dniu [...] kwietnia 2018 r. organ przekazał ww. nadpłaty w łącznej kwocie [...]zł do [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. [...] na poczet zajęć wierzytelności zgodnie z wcześniejszymi zawiadomieniami.

Na powyższe działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. W. skarżąca w dniu [...] kwietnia 2018 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W skardze postawiono zarzut bezpodstawnego zdaniem skarżącej przekazania nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wynikającej z zeznania podatkowego za rok 2015, 2016 i 2017. Ponadto na wezwanie Sądu skarżąca wyjaśniła, że przedmiotem skargi jest czynność przekazania zajętej wierzytelności, na którą zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przysługuje jej skarga do Sądu.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje

Skarga podlega odrzuceniu.

Właściwość rzeczową wojewódzkich sądów administracyjnych wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 dalej P.p.s.a.). Z treści art. 3 § 2 i § 2a P.p.s.a. wynika, że zakresem kontroli działalności administracji publicznej objęto orzekanie w sprawach skarg na różnorodne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W myśl art. 3 § 2a P.p.s.a kontrolą objęto również sprzeciwy od decyzji kasatoryjnej. Ponadto ewentualne rozszerzenie zakresu kontroli sądów administracyjnych może nastąpić na podstawie art. 3 § 3 P.p.s.a, który dopuszcza możliwość określenia przez ustawodawcę innych rodzajów spraw podlegających kognicji tychże sądów.

Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Sąd w pierwszej kolejności, mając na względzie powyżej powołane przepisy, za niezbędne uznał rozważenie dopuszczalności zaskarżenia zakwestionowanej przez skarżącą czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. W..

W ocenie Sądu, zaskarżona przez podatnika czynność organu podatkowego polegająca na przekazaniu zajętej wierzytelności nie mieści się w dyspozycji art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sprawa dotyczy czynności dłużnika zajętej wierzytelności dokonanej w sądowym postępowaniu egzekucyjnym. Jakkolwiek czynności dokonał Naczelnik Urzędu Skarbowego, to jednak dokonał tego w postępowaniu egzekucyjnym podlegającym przepisom kodeksu postępowania cywilnego i był zobowiązany jako trzeciodłużnik przekazać zajętą wierzytelność. Na tym etapie strona mogła skorzystać ze środków prawnych przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego. Zaskarżona czynność nie mieści się zatem w kognicji sądu administracyjnego.

Domaganie się zwrotu nadpłaty podatku w postępowaniu podatkowym jest możliwe poprzez złożenie określonego wniosku, a nie poprzez skargę na czynność dłużnika zajętej wierzytelności.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.