Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 7 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Po 979/19

Uzasadnienie

Naczelnik W. Urzędu Celno - Skarbowego w P. decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., określił Spółce "firma A" Sp. z o.o. w Ż. (dalej: Spółka, strona, skarżąca) w podatku od towarów i usług: kwoty zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące 2011 r. oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na konto podatnika za styczeń, sierpień i grudzień 2011 r. w wysokości [...] zł.

W toku prowadzonego postępowania podatkowego ustalono, że w okresie od stycznia 2011 r. do grudnia 2011 r. spółka zaewidencjonowała nierzetelne faktury VAT mające dokumentować zakupy towarów, m.in. palet drewnianych, elementów palet, gwoździ, drewna, tarcicy, siłowników, kostki brukowej, blachy stalowej, rur, wałków stalowych, od następujących firm: Przedsiębiorstwo W. M. Z., PHU "P. " P. B., "T. " J. G., Pośrednictwo Handlowe "M. " P. M., "S. " P. C., PW "D. " H. D., PPHU "P. " B. B., T. M.. Organ I instancji uznał, że faktury wystawione przez wyżej wymienionych wystawców są fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywistych transakcji gospodarczych, których celem było wprowadzenie do obrotu gospodarczego towarów niewiadomego pochodzenia lub dokumentowanie operacji gospodarczych, które w rzeczywistości nie zostały wykonane. O powyższym - w ocenie Naczelnika W. Urzędu Celno - Skarbowego w P. świadczy m.in. to, że ww. podmioty nie prowadziły faktycznej działalności gospodarczej w 2011 r. lub prowadziły ją w innym zakresie, nie zatrudniały pracowników, w większości nie posiadały zaplecza gospodarczego i środków transportu, niektóre z nich nie składały deklaracji podatkowych, na wystawionych fakturach VAT w większości przypadków wpisywano formę płatności gotówką, często podmiotom brakowało doświadczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej w branżach, których dotyczyły wystawione faktury VAT.

W stosunku do tych podmiotów oraz ich dostawców zostały wydane decyzje określające podatek od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm. - dalej "ustawa o VAT") z tytułu wystawienia przez te firmy faktur VAT nie odzwierciedlających rzeczywistych transakcji gospodarczych. Dostaw towarów i współpracy z ww. podmiotami nie potwierdził też kierownik Spółki P. K..

W związku z powyższym organ I instancji, stwierdził, że Spółka dokonując odliczenia podatku naliczonego z przedmiotowych faktur VAT naruszyła przepisy art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 88 ust. 3a pkt 4a ustawy o VAT. Ponadto organ podatkowy przeprowadził analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego w celu dokonania oceny, czy Spółka świadomie posługiwała się fakturami, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i w oparciu o te właśnie faktury, podejmując świadomą decyzję, legalizowała zakupy przedmiotowych towarów dokonywane z nieujawnionego źródła. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na sformułowanie tezy, że J. M. - Prezes Zarządu Spółki "firma A" miał, a co najmniej powinien mieć świadomość, że współuczestniczy z wystawcami kwestionowanych faktur w oszustwie podatkowym. Z ogółu ustaleń poczynionych w prowadzonym postępowaniu wynika, że dla powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do legalności zakwestionowanych transakcji nie była potrzebna specjalistyczna wiedza, ani podjęcie wyjątkowych działań służących weryfikacji kontrahentów, ale kierowanie się zdrowym rozsądkiem, regułami doświadczenia życiowego i podstawowymi zasadami bezpieczeństwa obowiązującymi przy zawieraniu transakcji gospodarczych.

Powinno to mieć miejsce w szczególności w sytuacji, gdy nabywca może podejrzewać, że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa. Czym innym jest bowiem sytuacja, w której transakcja nabycia odbywa się w ramach utrwalonych, długotrwałych stosunków handlowych od firmy znanej na rynku, posiadającej i dbającej o odpowiednią renomę, mającej stosowne zaplecze materialne, techniczne i kadrowe odpowiadające profilowi i zakresowi jej działalności, a czym innym sytuacja jaka odnosi się do ww. podmiotów tj. podmiotów wcześniej zupełnie nieznanych, bez wyrobionej marki, bez pracowników, bez zaplecza sprzętowego, wymagających płatności gotówkowej. Biorąc pod uwagę takie "nietypowe" okoliczności racjonalnie zachowujący się przedsiębiorca winien podjąć wszelkiego rodzaju działania w celu upewnienia się, że transakcja w której uczestniczy nie jest elementem oszustwa podatkowego.

Tymczasem J. M. w imieniu Spółki nie dokonywał sprawdzenia wiarygodności ww. kontrahentów lub świadomie podejmował z nimi współpracę w zakresie handlu nierzetelnymi fakturami. Gdyby bowiem dokonał sprawdzenia tych kontrahentów to dowiedziałby się, że ww. kontrahenci nie prowadzili faktycznej działalności gospodarczej albo prowadzili ją w innym zakresie, nie posiadali towaru, który wynikał z wystawionych faktur VAT, nie deklarowali podatku należnego w niektórych przypadkach, nie zatrudniali pracowników, nie posiadali zaplecza technicznego ani środków transportu, nie posiadali uprawnień do prowadzenia samochodów ciężarowych, posiadali przeszłość karną w niektórych przypadkach, często nie posiadali doświadczenia w handlu towarami, które wpisywali w wystawionych fakturach.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że J. M. musiał świadomie nawiązywać "współpracę" z kontrahentami, którym udowodniono wystawianie nierzetelnych faktur, biorąc pod uwagę ilość takich kontrahentów i wartość spornych faktur na ponad [...] zł brutto. Zdaniem organu przy tak dużej ilości podmiotów wystawiających nierzetelne faktury nie można uznać przypadkowości takich zdarzeń, czy nieświadomego udziału Prezesa Spółki w takim procederze.

Pełnomocnik Spółki wniósł odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej uchylenia z uwagi na naruszenie: art, 120, art. 122, art. 187 i art. 188 O.p., art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT, art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] października 2019 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązania określonego zaskarżoną decyzją i stwierdził, że zobowiązanie to nie uległo przedawnieniu, albowiem pismem z [...] grudnia 2016 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K., na podstawie art. 70c O.p., zawiadomił spółkę, że został zawieszony bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za poszczególne miesiące 2011 r. z uwagi na wszczęcie za ten okres postępowania karnego skarbowego. Pismo to zostało doręczone stronie 16 grudnia 2016 r. Organ odwoławczy dodał, że w tym czasie skarżąca nie była reprezentowana przez pełnomocnika. Pełnomocnictwo szczególne zostało udzielone T. K. dopiero 15 grudnia 2016 r., a do Urzędu Kontroli Skarbowej wpłynęło 21 grudnia 2016 r.

Organ odwoławczy wskazał na okoliczności, które ustalono odnośnie poszczególnych wystawców nierzetelnych faktur (str. [...] - [...] decyzji). Nadto organ odwoławczy stwierdził, że J. M. miał, a co najmniej powinien mieć świadomość, że współuczestniczy z wystawcami kwestionowanych faktur w oszustwie podatkowym. Przemawiają za tym niżej wskazane okoliczności, działania lub zaniechania działań J. M., które świadczą o braku należytej staranności, niedbalstwie, czy braku przezorności w ramach zawieranych transakcji, których przebieg powinien wzbudzić uzasadnione wątpliwości odnośnie rzetelności kontrahenta. Okoliczności te nie odpowiadają minimalnym standardom należytej staranności w doborze kontrahentów gospodarczych. I tak:

1.Odnośnie faktur wystawionych przez PW Z. M. Z. wskazano, że:

1. - J. M. przed rozpoczęciem współpracy nie sprawdził firmy Z. M. Z. pod kątem jej wiarygodności, doświadczenia i rzetelności, jako powód nawiązania współpracy wskazał "po prostu zarobek",
2. - brak dowodów na to, że ktokolwiek ze Spółki dokonał sprawdzenia tej firmy w CEIDG urzędzie skarbowym lub w inny sposób,
3. - J. M. twierdził, że sprawdzenie tej firmy zlecił księgowej A. N., natomiast A. N. zeznała, że nie dokonywała takiego sprawdzenia, bo nie dostała takiego polecenia,
4. - J. M. nie wiedział skąd jest ta firma, nigdy nie był w tej firmie " Nie jeździłem po firmach bo nie miałem czasu ani nikt z mojej firmy",
5. - J. M. nie wiedział co kupował od tej firmy, zeznał, że na pewno kupował od niej palety, "On oferował dużo towarów, my skupialiśmy się na drewnie od niego", tymczasem wszystkie faktury wystawione przez tą firmę dokumentują zakup siłowników, profili, prętów, rur, kostki brukowej i innych, a nie palet czy drewna,
6. - J. M. nie potrafił wskazać skali tych zakupów,
7. - J. M. nie interesował się źródłem pochodzenia towarów,
8. - J. M. nie zawarł z tą firmą pisemnej umowy,
9. - J. M. o właścicielu tej firmy M. Z. zeznał "To taki cichy, przyzwoity człowiek (...) On się oferował na długą współpracę a potem uciekł",
10. - J. M. twierdził, że osobiście uzgadniał z M. Z. warunki współpracy, jednak nie potrafił wskazać żadnych konkretnych okoliczności tej współpracy, dotyczących np. transportu, rozładunku,
11. - J. M. twierdził, że towar przyjmował P. K. - kierownik w firma A, natomiast P. K. zeznał, że nie kojarzy takiego kontrahenta, nic nie wie o takiej firmie, zeznał, że podpisał faktury zakupu bo widocznie Prezes kazał mu podpisać, a po zapoznaniu się z okazanymi fakturami nie potwierdził takich dostaw,
12. - podczas czynności sprawdzających dotyczących tego kontrahenta, J. M. oświadczył, że transport towarów leżał po stronie dostawcy, tymczasem M. Z. zeznał, że transport leżał po stronie Spółki firma A, cyt. " Transport należał do moich dostawców, to było warunkiem przeprowadzenia transakcji". M. Z. nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C i B.
13. 2. Odnośnie faktur wystawionych przez FHU P. P. B.:
14. - J. M. przed rozpoczęciem współpracy nie sprawdził firmy FHU P. P. B. pod kątem jej wiarygodności, doświadczenia i rzetelności, jako powód nawiązania współpracy wskazał, że "musiał być przekonujący co do swoich towarów; musiał mnie zainteresować finansowo, musiała być jakaś korzyść,
15. - brak dowodów na to, że ktokolwiek ze Spółki firma A dokonał sprawdzenia tej firmy w CEIDG urzędzie skarbowym lub w inny sposób,
16. - J. M. twierdził, że sprawdzenie tej firmy zlecił księgowej A. N., natomiast A. N. zeznała, że nie dokonywała takiego sprawdzenia, bo nie dostała takiego polecenia,
17. - J. M. nie wiedział skąd jest ta firma, nigdy nie był w tej firmie "na ogół nigdzie nie bywałem i nie sądzę żeby ktoś inny ze Spółki firma A był",
18. - J. M. nie wiedział co kupował od tej firmy,
19. - J. M. nie potrafił wskazać skali tych zakupów,
20. - J. M. nie interesował się źródłem pochodzenia towarów,
21. - J. M. nie zawarł z tą firmą pisemnej umowy,
22. - J. M. o właścicielu tej firmy P. B. zeznał "Jakiś na pewno sympatyczny gościu",
23. - J. M. nie wiedział jak i kiedy nawiązał współpracę z tą firmą i czego dotyczyła ale zeznał, że to on osobiście uzgadniał warunki współpracy, jednak nie potrafił wskazać żadnych konkretnych okoliczności tej współpracy, dotyczących np. transportu, rozładunku, faktur,
24. - J. M. twierdził, że towar przyjmował P. K. - kierownik w Spółce firma A, natomiast P. K. zeznał, że nie kojarzy takiego kontrahenta, nie ma pojęcia czym ta firma się zajmowała, zeznał, że podpisał faktury ale "Mnie osobiście towaru Pan B. nie wydał", a po zapoznaniu się z okazanymi fakturami nie potwierdził takich dostaw,
25. - podczas czynności sprawdzających dotyczących tego kontrahenta, J. M. oświadczył, że transport towarów leżał po stronie dostawcy, tymczasem kontrahent wskazał, że transport leżał po stronie Spółki firma A.
26. 3. Odnośnie faktur wystawionych przez PH M. M. P.:
27. - J. M. przed rozpoczęciem współpracy nie sprawdził firmy PH M. M. P. pod kątem jej wiarygodności, doświadczenia i rzetelności, jako powód nawiązania współpracy wskazał, że "dał dobrą ofertę",
28. - brak dowodów na to, że ktokolwiek ze Spółki firma A dokonał sprawdzenia tej firmy w CEIDG urzędzie skarbowym lub w inny sposób,
29. - J. M. twierdził, że sprawdzenie tej firmy zlecił księgowej A. N., natomiast A. N. zeznała, że nie dokonywała takiego sprawdzenia, bo nie dostała takiego polecenia,
30. - J. M. nie wiedział skąd jest ta firma, nigdy nie był w tej firmie "Nie. Nie znam gościa, chyba na końcu się pokłóciliśmy, był jakiś problem",
31. - J. M. nie wiedział co kupował od tej firmy "albo palety albo elementy dostarczali",
32. - J. M. nie potrafił wskazać skali tych zakupów,
33. - J. M. nie interesował się źródłem pochodzenia towarów, nie weryfikował, bo nie miał czasu,
34. - J. M. nie zawarł z tą firmą pisemnej umowy,
35. - J. M. o właścicielu tej firmy P. M. zeznał "w ogóle nie kojarzę tej osoby,
36. - J. M. nie wiedział jak i kiedy nawiązał współpracę z tą firmą ale zeznał, że to on osobiście uzgadniał warunki współpracy z Panem M., jednak nie potrafił wskazać żadnych konkretnych okoliczności tej współpracy, dotyczących np. transportu, rozładunku, faktur,
37. - J. M. twierdził, że transport był Pana M., natomiast P. M. zeznał, że transport zawsze był po stronie jego dostawców i odbiorców, ponadto w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalono, że P. M. nie miał uprawnień do prowadzenia samochodu ciężarowego,
38. - J. M. twierdził, że towar przyjmował P. K. - kierownik w Spółce firma A, natomiast P. K. zeznał, że nie kojarzy takiego kontrahenta, zeznał, że faktury do podpisu dał mu Prezes, a po zapoznaniu się z okazanymi fakturami nie potwierdził takich dostaw,
39. - ponadto nie można dać wiary wyjaśnieniom J. M. złożonym podczas czynności sprawdzających dotyczących transakcji z firmą M. P. M., odnośnie rozbieżności pomiędzy kwotami faktur VAT i księgowań w rejestrze zakupu na kontrahenta detalicznego.

Stwierdzone podczas czynności sprawdzających rozbieżności kwot oraz księgowania na "zbiorczego kontrahenta" wskazują, że w rejestrach zakupu Spółki na koniec miesiąca świadomie ujmowano nierzetelne faktury N/AT, które miały zmniejszyć zobowiązania podatkowe Spółki. Wyjaśnienia J. świadczą natomiast o tym, że miał świadomość tych nieprawidłowości i świadomie podejmował decyzje dotyczące ujmowania nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń faktur VAT w rejestrach zakupu VAT.

1. 4. Odnośnie faktur wystawionych przez T. J. G.:
2. - J. M. przed rozpoczęciem współpracy nie sprawdził firmy T. J. G. pod kątem jej wiarygodności, doświadczenia i rzetelności, jako powód nawiązania współpracy wskazał, że "korzystna oferta",
3. - brak dowodów na to, że ktokolwiek ze Spółki firma A dokonał sprawdzenia tej firmy w CEIDG urzędzie skarbowym lub w inny sposób,
4. - J. M. twierdził, że sprawdzenie tej firmy zlecił księgowej A. N., natomiast A. N. zeznała, że nie dokonywała takiego sprawdzenia, bo nie dostała takiego polecenia,
5. - J. M. nie wiedział skąd jest ta firma, nigdy nie był w tej firmie,
6. - J. M. nie wiedział co kupował od tej firmy, zeznał, że kupowali elementy palet, natomiast na żadnej z wystawionych faktur nie ma takiego towaru tylko blacha i rury,
7. - J. M. nie potrafił wskazać skali tych zakupów,
8. - J. M. nie interesował się źródłem pochodzenia towarów,
9. - J. M. nie zawarł z tą firmą pisemnej umowy,
10. - J. M. o właścicielu tej firmy J. G. zeznał "nie kojarzę...",
11. - J. M. nie wiedział jak i kiedy nawiązał współpracę z tą firmą i czego dotyczyła, ale zeznał, że to on osobiście uzgadniał warunki współpracy z J. G., jednak nie potrafił wskazać żadnych konkretnych okoliczności tej współpracy, dotyczących np. transportu, rozładunku, faktur, zeznał, że "Transport był Pana J. a rozładunek naszych pracowników",
12. - J. M. twierdził, że towar on przyjął bo P. K. - kierownik w Spółce firma A przy takich rzeczach nie miał rozeznania, natomiast P. K. zeznał, że nic nie wie o tej firmie i nie pamięta czy ta firma cokolwiek sprzedawała do Spółki firma A.
13. 5. Odnośnie faktur wystawionych przez S. C. P.:
14. - J. M. przed rozpoczęciem współpracy nie sprawdził firmy S. C. P. pod kątem jej wiarygodności, doświadczenia i rzetelności,
15. - brak dowodów na to, że ktokolwiek ze Spółki firma A dokonał sprawdzenia tej firmy w CEIDG urzędzie skarbowym lub w inny sposób,
16. - J. M. twierdził, że sprawdzanie firm zlecił księgowej A. N., natomiast A. N. zeznała, że nie dokonywała takiego sprawdzenia, bo nie dostała takiego polecenia,
17. - J. M. nie potrafił wskazać głównych dostawców elementów palet i palet do Spółki firma A, pamiętał jedynie, że drewno Spółka kupowała w Lasach Państwowych,
18. - J. M. nie zawierał umowy o współpracy z firmą S. P. C., bo z żadną firmą poza Lasami Państwowymi takich umów nie zawierał,
19. - J. M. w dniu [...].05.2017 r. po złożeniu zeznań dotyczących firm: P. P. B., Z. M. Z., M. P. M., PW D. H. D., T. J. G. poprosił o przełożenie dalszej części przesłuchania na dzień [...].05.2017r, wobec powyższego nie odpowiedział na szczegółowe pytania dotyczące m.in. firmy S. P. C., a w dniu [...].05.2017 r. odmówił składania zeznań i na kolejne wezwania też już się nie stawił,
20. - J. M. podczas składanych zeznań w dniu [...].05.2017 r. wskazał, że za odbiór i rozładunek towaru w Spółce firma A odpowiedzialny był P. K., gdyż "był pierwszym szefem zakładu". Natomiast P. K. zeznał, że nie zna firmy S. ani P. C., nie wie czy Spółka firma A współpracowała z tą firmą,
21. - P. K. nie wiedział co firma S. sprzedawała do Spółki firma A i jaka była skala tej sprzedaży, nie wiedział w jaki sposób dokonywano dostawy towaru, rozładunku, zapłaty,
22. - P. K. potwierdził swoje podpisy na okazanych mu przykładowych fakturach i dowodach WZ wystawionych przez firmę S., jednak nie potwierdził takich dostaw do Spółki firma A.
23. 6. Odnośnie faktur wystawionych przez PW D. H. D.:
24. - J. M. przed rozpoczęciem współpracy nie sprawdził firmy PW D. H. D. pod kątem jej wiarygodności, doświadczenia i rzetelności, jako powód nawiązania współpracy wskazał, że był to - cyt. "fajny chłop",
25. - brak dowodów na to, że ktokolwiek ze Spółki firma A dokonał sprawdzenia tej firmy w CEIDG urzędzie skarbowym lub w inny sposób,
26. - J. M. nie skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 96 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług i nie zwrócił się do właściwego urzędu skarbowego o potwierdzenie czy na przykład H. D. w 2011 r. był zarejestrowanym i czynnym podatnikiem podatku VAT, bo gdyby wystąpił, to dowiedziałby się, że podmiot ten nie był w 2011 r. czynnym podatnikiem i nie był uprawniony do wystawiania faktur VAT,
27. - J. M. twierdził, że nie sprawdzał tej firmy bo H. D. znał z poprzednich lat. Twierdził, że H. D. okazał mu deklaracje za 2007 r. i 2008 r., co jednak jest niemożliwe, ponieważ H. D. ostatnie deklaracje złożył w 2002 r.,
28. - J. M. wiedział skąd jest ta firma, zeznał, że był kiedyś w O. ale to było dużo wcześniej, w 2011 r. nie był w tej firmie,
29. - J. M. nie potrafił wskazać skali zakupów elementów palet od H. D., wskazał na skalę 200 tys. zł rocznie, natomiast z wystawionych faktur wynika, że skala ta była pięciokrotnie większa,
30. - J. M. wskazał, że źródło pochodzenia towarów było na Dolnym Śląsku i zobowiązał się przedłożyć na tę okoliczność stosowne materiały najpóźniej do 30.06.2017 r., jednak do dnia wydania niniejszej decyzji J. M. takich dowodów nie przedłożył,
31. - J. M. nie zawarł z tą firmą pisemnej umowy,
32. - J. M. o właścicielu tej firmy H. D. zeznał "Zniknął i nie odbiera telefonów. To był słynny biznesmen, w okolicy wszyscy go znali. Poznałem go w latach dziewięćdziesiątych",
33. - J. M. nie pamiętał kiedy, gdzie i w jaki sposób nawiązał współpracę z tą firmą ale zeznał, że warunki współpracy H. D. uzgadniał z nim,
34. - J. M. zeznał, że towar przywoził H. D. swoim transportem, jednak w wyniku przeprowadzonego postępowania wobec H. D. udowodniono, że H. D. nie posiadał środków transportu ani nie korzystał z obcych usług transportowych,
35. - J. M. twierdził, że towar przyjmował P. K. - kierownik w Spółce firma A, natomiast P. K. zeznał, że kojarzy H. D. bo kiedyś coś do nich przywoził ale było to dawno, widział faktury ale nie kojarzy dostawy towarów od D., po zapoznaniu się z okazanymi fakturami nie potwierdził takich dostaw.
36. 7. Odnośnie faktur wystawionych przez PPHU P. B. B.:
37. - J. M. przed rozpoczęciem współpracy nie sprawdził firmy PPHU P. B. B. pod kątem jej wiarygodności, doświadczenia i rzetelności,
38. - brak dowodów na to, że ktokolwiek ze Spółki firma A dokonał sprawdzenia tej firmy w CEIDG urzędzie skarbowym lub w inny sposób,
39. - J. M. twierdził, że sprawdzanie firm zlecił księgowej A. N., natomiast A. N. zeznała, że nie dokonywała takiego sprawdzenia, bo nie dostała takiego polecenia,
40. - J. M. nie potrafił wskazać głównych dostawców elementów palet i palet do Spółki firma A, pamiętał jedynie, że drewno Spółka kupowała w Lasach Państwowych,
41. - J. M. nie zawierał umowy o współpracy z firmą P. B. B., bo z żadną firmą poza Lasami Państwowymi takich umów nie zawierał,
42. - J. M. w dniu [...].05.2017 r. po złożeniu zeznań dotyczących firm: P. P. B., Z. M. Z., M. P. M., PW D. H. D., T. J. G. poprosił o przełożenie dalszej części przesłuchania na dzień [...].05.2017 r., wobec powyższego nie odpowiedział na szczegółowe pytania dotyczące m.in. firmy P. B. B., a w dniu [...].05.2017 r. odmówił składania zeznań i na kolejne wezwania też już się nie stawił,
43. - J. M. podczas składanych zeznań w dniu [...].05.2017 r. wskazał, że za odbiór i rozładunek towaru w Spółce firma A odpowiedzialny był P. K., gdyż "był pierwszym szefem zakładu. Natomiast P. K. zeznał, że kojarzy firmę P. ale nie wie czy Spółka firma A współpracowała z tą firmą, nie wiedział też kto reprezentuje tą firmę, czym się zajmowała, kojarzył, że kiedyś ktoś był z tej firmy i coś przywoził ale nie wiedział co i w którym roku to było, nie potrafił wskazać żadnych szczegółów tej współpracy,
44. - P. K. nie wiedział co firma P. sprzedawała do Spółki firma A i jaka była skala tej sprzedaży, nie wiedział w jaki sposób dokonywano dostawy towaru, rozładunku, zapłaty,
45. - P. K. potwierdził swoje podpisy na okazanych mu przykładowych fakturach wystawionych przez firmę P., jednak nie potwierdził takich dostaw do Spółki firma A.
46. 8. Odnośnie faktur wystawionych przez firmę T. M. tj. POŚREDNICTWO HANDLOWE (w styczniu) i PHU E. (w sierpniu):
47. - J. M. przed rozpoczęciem współpracy nie sprawdził firmy Pośrednictwo Handlowe czy PHU E. T. M. pod kątem jej wiarygodności, doświadczenia i rzetelności,
48. - brak dowodów na to, że ktokolwiek ze Spółki firma A dokonał sprawdzenia tej firmy w CEIDG urzędzie skarbowym lub w inny sposób,
49. - J. M. twierdził, że sprawdzanie firm zlecił księgowej A. N., natomiast A. N. zeznała, że nie dokonywała takiego sprawdzenia, bo nie dostała takiego polecenia,
50. - J. M. nie potrafił wskazać głównych dostawców elementów palet i palet do Spółki firma A, pamiętał jedynie, że drewno Spółka kupowała w Lasach Państwowych,
51. - J. M. nie zawierał umowy o współpracy z firmą T. M., bo z żadną firmą, poza Lasami Państwowymi, takich umów nie zawierał,
52. - J. M. w dniu [...].05.2017 r. po złożeniu zeznań dotyczących firm: P. P. B., Z. M. Z., M. P. M., PW D. H. D., T. J. G. poprosił o przełożenie dalszej części przesłuchania na dzień [...].05.2017 r., wobec powyższego nie odpowiedział na szczegółowe pytania dotyczące m.in. firmy T. M., a w dniu [...]05.2017r. odmówił składania zeznań i na kolejne wezwania też już się nie stawił,
53. - J. M. podczas składanych zeznań w dniu [...].05.2017r. wskazał, że za odbiór i rozładunek towaru w Spółce firma A odpowiedzialny był P. K., gdyż "był pierwszym szefem zakładu". Natomiast P. K. zeznał, że nie kojarzy firmy Pośrednictwo Handlowe i T. M., kojarzy firmę E. ale jako odbiorcę Spółki,
54. - P. K. nie wiedział czy Spółka firma A współpracowała firmą Pośrednictwo Handlowe, nie wiedział też kto reprezentuje tą firmę, czym się zajmowała,
55. - P. K. nie wiedział co firma T. M. sprzedawała do Spółki firma A i jaka była skala tej sprzedaży, nie wiedział w jaki sposób dokonywano dostawy towaru, rozładunku, zapłaty,
56. - P. K. potwierdził swoje podpisy na okazanych mu przykładowych fakturach wystawionych przez firmę T. M., jednak nie potwierdził takich dostaw do Spółki firma A
57. - J. M. przesłuchany w toku prowadzonego postępowania podatkowego w firmie T. M. zeznał, że do nawiązania współpracy z tą firmą doszło z inicjatywy T. M. ale nie potrafił wskazać w jaki sposób. Odnośnie płatności na rzecz ww. podmiotów, zauważyć należy, że płatności gotówkowe wykazane na posiadanych przez Spółkę firma A fakturach zakupu towarów od ww. podmiotów miały na celu jedynie uprawdopodobnienie ich rzeczywistego dokonania i świadczyły nie tyle o rzeczywistym dokonywaniu transakcji, ale o świadomym i profesjonalnym działaniu by ukryć proceder związany z handlem nierzetelnymi fakturami, tj. nieodzwierciedlającymi rzeczywistych transakcji.

Biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania złożone przez głównego kierownika Spółki firma A P. K. i księgowej tej Spółki A. N. organ odwoławczy stwierdził, że J. M. w imieniu Spółki firma A nie dokonywał sprawdzenia wiarygodności ww. kontrahentów lub świadomie podejmował z nimi współpracę w zakresie handlu nierzetelnymi fakturami. Gdyby bowiem dokonał sprawdzenia tych kontrahentów to dowiedziałby się, że ww. kontrahenci:

1. - nie prowadzili faktycznej działalności gospodarczej albo prowadzili ją w innym zakresie,
2. - nie posiadali towaru, który wynikał z wystawionych faktur VAT,
3. - nie deklarowali podatku należnego w niektórych przypadkach,
4. - nie zatrudniali pracowników,
5. - nie posiadali zaplecza technicznego ani środków transportu,
6. - nie posiadali uprawnień do prowadzenia samochodów ciężarowych,
7. - posiadali przeszłość karną w niektórych przypadkach,
8. - często nie posiadali doświadczenia w handlu towarami, które wpisywali w wystawionych fakturach.

Organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia poczynione przez organ I instancji, co do fikcyjności zakwestionowanych faktur. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że w toku prowadzonego postępowania nie zakwestionowano samego faktu posiadania przez Spółkę "firma A" towarów, których ilości pokrywałyby się z ilościami zafakturowanymi na spornych fakturach. Udowodniono natomiast, że dostawy tych towarów nie miały miejsca pomiędzy podmiotami na nich widniejącymi.

W ocenie organu odwoławczego, w świetle zebranego materiału dowodowego brak jest podstaw do uznania, że podatnik w zakwestionowanych transakcjach działał w dobrej wierze. Zebrany w sprawie materiał dowodzi, że strona miała świadomość, że uczestniczy w transakcjach mających na celu oszustwo podatkowe w podatku od towarów i usług. Z ogółu okoliczności towarzyszących zakwestionowanym transakcjom wynika, że J. M. miał lub co najmniej powinien mieć świadomość uczestnictwa w oszustwie podatkowym. Dla odliczenia podatku z danej faktury VAT, nie jest bowiem wystarczające jedynie ustalenie, że towar znalazł się w posiadaniu nabywcy, a istotą sprawy jest wykazanie, że to w wyniku czynności udokumentowanej tą właśnie fakturą - rodzącą u sprzedawcy powstanie obowiązku podatkowego, doszło do nabycia tego towaru. Ten "warunek konieczny" nie został natomiast w przedmiotowej sprawie spełniony. Za niezasadne organ II instancji uznał podniesione w odwołaniu zarzuty naruszenia prawa procesowego.

Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. pełnomocnik Spółki wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. - art. 88 ust 3 a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, przez zakwestionowanie nabycia określonych towarów i pozbawienie go możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących te nabycia,
2. - art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. - dalej: "O.p."), poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego, pomimo istotnych wątpliwości i rozstrzygnięcie tych wątpliwości na niekorzyść podatnika.
3. - art. 122 O.p. poprzez zaniechanie przez organ podatkowy podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, że argumentacja przedstawiona w zaskarżonej decyzji jest wewnętrznie sprzeczna. Jego zdaniem nie można twierdzić, że Spółka nie kupiła towaru, a później zażądać od jego sprzedaży podatku. Skoro organ zakwestionował zakup towaru, to nie mógł opodatkować jego sprzedaży. Skarżąca odwołała się także do zasady neutralności podatku od towarów i usług, podkreślając, że to na organie spoczywa obowiązek wykazania w sposób prawnie wymagany, że istnieją obiektywne przesłanki wskazujące na to, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu.

Natomiast przedstawione przez organy okoliczności, poza tym że niektóre podmioty nie składały deklaracji podatkowych, wynikają z subiektywnych odczuć kontrolujących bez oparcia w stanie rzeczywistym i mają na celu realizację zamierzeń kontrolujących.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie i wniósł o oddalenie skargi.

Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. pełnomocnik Spółki uzupełnił skargę, wskazując na wyrok TSUE, sygn. akt C-189/18. Pełnomocnik podniósł, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydając decyzję w przedmiotowej sprawie włączył do akt jako dowody, dokumenty zebrane przeciwko kontrahentom Spółki w ramach innych postępowań podatkowych, bez możliwości odniesienia się do nich.

W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. szczegółowo ustosunkował się do podniesionych zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje

Skarga jest niezasadna.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości ustaleń dokonanych przez organy, z których wynika, że w poszczególnych miesiącach 2011 r. Spółka umniejszyła podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur VAT stwierdzających czynności niedokonane - wystawionych przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "Z. " M. Z., FHU "P. " P. B., Pośrednictwo Handlowe "M. " M. P., "T. " J. G., "S. " C. P., PW "D. H. D., PPHU "P. " B. B., T. M. Pośrednictwo Handlowe oraz P.H.U. "E. ".

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Na tle regulacji prawnej art. 70 § 1 O.p. pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2011 r. upływałby z dniem 31 grudnia 2016 r., natomiast za grudzień 2011 r. z dniem 31 grudnia 2017 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. pismem z dnia 13 grudnia 2016r., zawiadomił Spółkę "firma A", że w dniu 07 grudnia 2016 r. zawieszony został bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. oraz w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. na skutek wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p., tj. wszczęcia postępowania karnego skarbowego w sprawie, w której podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego wiąże się z niewykonaniem wyżej wymienionego zobowiązania podatkowego.

Zawiadomienie to zostało doręczone stronie w dniu 16 grudnia 2016 r., a więc przed upływem przedawnienia. Należy zaznaczyć, że w okresie, w którym zawiadomiono Spółkę o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie była ona reprezentowana przez pełnomocnika.

Pełnomocnictwo szczególne zostało udzielone T. K. w dniu 15 grudnia 2016 r., a do Urzędu Kontroli Skarbowej w P. - Ośrodek Zamiejscowy w K. wpłynęło w dniu 21 grudnia 2016 r. Wobec skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych Sąd stwierdza, że zachodziły warunki do merytorycznego rozpoznania skargi.

W opinii Sądu organy podatkowe zmierzając do rozstrzygnięcia istoty sprawy, nie naruszyły przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Z przebiegu utrwalonych w aktach sprawy czynności proceduralnych wynika, że organy podatkowe działały praworządnie (art. 120 O.p.), a więc na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. Organy nie naruszyły art. 125 O.p., gdyż w sprawie działały wnikliwie i zebrały obszerny materiał dowodowy, który był konieczny do dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Sądu organy nie naruszyły też zasady zaufania (art. 121 § 1 O.p.). Naruszenia tego przepisu nie może stanowić wydanie decyzji odmiennej od oczekiwanej przez podatnika.

W opinii Sądu brak jest także podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 O.p., skoro organy podatkowe podjęły wszelkie działania niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym celu, stosownie do art. 180 O.p. w zw. z art. 188 O.p., dopuściły w sprawie mieszczące się w granicach prawa dowody. Z przepisu art. 181 § 1 O.p. wynika, że dowodami mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Dowody pochodzące z innych postępowań, po formalnym włączeniu ich w poczet materiału dowodowego w danej sprawie, stają się także dowodami w tej sprawie.

Ważnym jest jednakże, żeby organy podatkowe, dokonywały samodzielnej oceny pozyskanego w ten sposób materiału dowodowego. Organy obydwu instancji ustalając stan faktyczny oparły się więc na materiale dowodowym zgromadzonym zarówno w postępowaniu przeprowadzonym wobec kontrahentów Spółki, ich dostawców, jak i w toku postępowania przeprowadzonego wobec samej skarżącej, tj. m.in. zeznaniach w charakterze świadka P. K., A. N., w charakterze strony J. M. oraz dowodach włączonych do akt postępowania. Zdaniem Sądu korzystanie przez organy podatkowe z tak uzyskanych materiałów nie narusza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym (art. 123 O.p.), ani też nie może stanowić naruszenia jakichkolwiek innych przepisów tej ustawy. Nie ma więc podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzenia dowodów.

Sąd ocenia zebrany materiał dowodowy jako zupełny i wystarczający do poczynienia obiektywnych ustaleń faktycznych. Nie uchybia temu stwierdzeniu fakt nieuwzględnienia wniosków dowodowych podatnika składanych w toku postępowania przed organami podatkowymi. Według art. 188 O.p. żądanie przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli zostaną spełnione dwa warunki: przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, okoliczności te nie zostały wystarczająco stwierdzone innym dowodem. W niniejszej sprawie także ramy prawa materialnego narzucają obowiązek ustalenia jedynie tego czy podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną z uwzględnieniem faktu, że art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a ustawy o VAT wyłącza stosowanie tego prawa w stosunku do nabycia, które co prawda uwidocznione zostało na fakturze, ale które nie zostało faktycznie dokonane przez wskazanego w fakturze dostawcę, chyba że podatnik wykazał, że działał w dobrej wierze.

Wprawdzie postępowanie dowodowe można zawsze prowadzić "w dalszym ciągu" to jednakże powstaje pytanie czy istotnie należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do rozstrzygnięcia. Samo zgłoszenie wniosków dowodowych przez stronę nie powoduje konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody [tak: wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r, I FSK 1739/15].

Prawidłowo więc organ odmówił stronie ponownego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka - P. K., który w toku postępowania prowadzonego w Spółce "firma A" był już przesłuchany w charakterze świadka. Strona, prawidłowo zawiadomiona o miejscu i terminie przesłuchania ww. świadka, nie skorzystała z prawa do uczestniczenia w tym przesłuchaniu oraz zadawania pytań świadkowi i nie stawiła się na to przesłuchanie. Nie wnosiła również o zmianę terminu przeprowadzenia tego dowodu. Podczas tego przesłuchania P. K. złożył obszerne zeznania, które w powiązaniu z pozostałymi zgromadzonymi dowodami uznano za wystarczające do ustalenia stanu faktycznego.

Ponadto, na zakończenie przesłuchania umożliwiono świadkowi złożenie zeznań w oderwaniu od przygotowanych pytań, w ramach swobodnej wypowiedzi świadka. Zatem w kontekście materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, na który złożyły się również wyczerpujące zeznania P. K. w charakterze świadka, żądanie zawarte we wniosku uznano za niezasadne, gdyż okoliczności, dla których miałoby nastąpić ich przeprowadzenie zostały w toku postępowania stwierdzone innymi dowodami, które uznano za wystarczające do ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania stosownego rozstrzygnięcia.

Natomiast odnośnie pozostałych wniosków dowodowych dotyczących przesłuchania w charakterze świadka: M. Z., P. B., P. M., J. G., P. C. i T. M., wskazano, że wnioski te nie zostały zrealizowane z przyczyn niezależnych od organu. W toku postępowania prowadzonego w Spółce "firma A", organ podjął kilkukrotne, bezskuteczne próby przesłuchania ww. świadków. Dowodów tych nie przeprowadzono z uwagi na niestawiennictwo świadków w wyznaczonych terminach lub niepodejmowanie przez nich wezwań na przesłuchanie.

Wobec powyższego, mając na uwadze wielokrotne bezskuteczne próby przeprowadzenia dowodu z przesłuchania ww. świadków, ze względów niezależnych od organu czynności te nie zostały zrealizowane. Niemniej jednak organ dokonał w prowadzonym postępowaniu oceny zeznań ww. osób złożonych w toku innych postępowań, stanowiących zarazem materiał dowodowy niniejszego postępowania i podlegający ocenie organu w celu ustalenia stanu faktycznego. Zgromadzony materiał dowodowy prawidłowo uznano za wystarczający do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wydania stosownego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ocenił cały zebrany materiał dowodowy (nie tylko dowody pozyskane z innych postępowań) zgodnie z wymogami art. 191 O.p., a więc zgodnie z zasadami logicznego rozumowania, według zasad doświadczenia, we wzajemnym powiązaniu, uwzględniając przy tym wszystkie istotne okoliczności sprawy.

W szczególności organ wyjaśnił z jakich powodów nie dał wiary zeznaniom J. M. w zakresie dokonywania nabyć od podmiotów, które wystawiły sporne faktury i wyjaśnienie dlaczego organ uznał, że Spółka nie dochowała należytej staranności kupieckiej. Zauważyć należy, że co do zasady - kwestionowanie oceny dowodów nie może polegać na zaprezentowaniu przez stronę stanu faktycznego przyjętego przez nią na podstawie własnej oceny dowodów.

Zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo ustaliły zespół faktów, które stały się podstawą faktyczną wydanej decyzji. Oceniając materiał dowodowy organy uwzględniły w pełni kontekst wydarzeń, a poczynione ustalenia zostały przekonywająco i logicznie uzasadnione. Podkreślić należy, że zasadność twierdzenia, że organ podatkowy naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 O.p., wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu organu do korzystania z mocy procesowej tej zasady. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął organ, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmienna ocena niż ocena organu.

Na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty wskazane w uzupełnieniu skargi. Jak wynika z pisma organu z dnia [...] lipca 2020 r. dokumenty, o których mówi pełnomocnik skarżącej, zostały włączone do akt na etapie postępowania prowadzonego przez organ I instancji. Na wniosek strony upoważniony przez pełnomocnika aplikant przeglądał i fotografował akta sprawy w dniach: 2 marca 2018 r. 16 marca 2018 r. i 4 kwietnia 2018 r. Przed wydaniem decyzji, Naczelnik W. urzędu Celno - Skarbowego w P., pismem z dnia 22 maja 2018 r. zawiadomił pełnomocnika strony o wyznaczeniu 7-dniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie i wypowiedzenia się w tym zakresie. Pełnomocnik z tego uprawnienia nie skorzystał. O naruszeniu prawa w przedmiotowej sprawie nie może też świadczyć oparcie się przez organ I instancji na dowodach pozyskanych z innych postępowań, które jest dopuszczalne w świetle art. 180 w zw. z art. 181 O.p. Na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie nie ma też wpływu powołany przez stronę wyrok TSUE z dnia 16 października 2019 r., C-189/18.

Podnieść też należy, że w przedmiotowej sprawie do materiału dowodowego zostały włączone nie tylko decyzje wydane względem kontrahentów strony, lecz również inne dowody zebrane w trakcie innych postępowań mające znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wskazane okoliczności uzasadniają twierdzenie, że nie naruszono prawa strony do obrony. Podkreślenia wymaga również okoliczność, że w toku prowadzonego postępowania nie zakwestionowano samego faktu posiadania przez Spółkę "firma A" towarów, których ilości pokrywałyby się z ilościami zafakturowanymi na spornych fakturach. Udowodniono natomiast, że dostawy tych towarów nie miały miejsca pomiędzy podmiotami widniejącymi na spornych fakturach VAT. Wszystkie bowiem faktury wystawione w 2011 r. przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "Z. " M. Z., FHU "P. " P. B., Pośrednictwo Handlowe "M. " M. P., "T. " J. G., "S. " C. P., PW "D. H. D., PPHU "P. " B. B., T. M. Pośrednictwo Handlowe oraz P.H.U. "E. " uznać należy, za faktury nieodzwierciedlające rzeczywistych transakcji gospodarczych, których celem było wprowadzenie do obrotu gospodarczego towarów niewiadomego pochodzenia lub dokumentowanie operacji gospodarczych, które w rzeczywistości nie zostały wykonane.

O powyższym świadczą następujące okoliczności: ww. podmioty nie prowadziły faktycznej działalności gospodarczej w 2011 r. lub prowadziły ją w innym zakresie, nie zatrudniały pracowników, w większości nie posiadały zaplecza gospodarczego i środków transportu, niektórzy nie składali deklaracji podatkowych, na wystawionych fakturach VAT w większości przypadków wpisywano formę płatności gotówką, często występował u nich brak doświadczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej w branżach, których dotyczyły wystawione faktury VAT. Dostaw towaru i współpracy z ww. podmiotami nie potwierdził kierownik Spółki firma A P. K., w stosunku do tych podmiotów oraz ich dostawców zostały wystawione decyzje na podstawie art. 108 ustawy VAT z tytułu określenia podatku do zapłaty wynikającego z wystawionych przez nich faktur VAT nie odzwierciedlających rzeczywistych transakcji gospodarczych. Wszystkie wymienione wyżej okoliczności wskazują, że ww. podmioty nie realizowały żadnych dostaw, lecz wystawiały tylko faktury nieodzwierciedlające rzeczywistych transakcji na rzecz Spółki "firma A".

Sąd podkreśla, że ocena zebranego materiału dowodowego dała podstawy do przyjęcia ustalenia, że w okolicznościach towarzyszących zawieranym transakcjom skarżąca nie wykazała się należytą starannością. Ze zgromadzonych dowodów wynika, że J. M. - Prezes Zarządu Spółki "firma A" miał, a co najmniej powinien mieć świadomość, że współuczestniczy z wystawcami kwestionowanych faktur w oszustwie podatkowym. Tymczasem działania lub zaniechania działań J. M., świadczą o braku należytej staranności, niedbalstwie, czy braku przezorności w ramach zawieranych transakcji, których przebieg powinien wzbudzić uzasadnione wątpliwości odnośnie rzetelności kontrahentów. J. M. przed rozpoczęciem współpracy nie sprawdził żadnej z firm wystawiających sporne faktury pod kątem ich wiarygodności, doświadczenia czy rzetelności, jako powód nawiązania współpracy wskazywał: dobrą ofertę, zarobek czy korzyść. Brak było też dowodów na to, że ktokolwiek ze Spółki dokonał sprawdzenia tych firm w CEIDG urzędzie skarbowym lub w inny sposób.

J. M. twierdził, że sprawdzenie większości z firm zlecił księgowej A. N., natomiast księgowa zeznała, że nie dokonywała takiego sprawdzenia, bo nie dostała takiego polecenia. J. M. nie wiedział skąd są firmy, nie był w nich, nie wiedział co kupował ani nie potrafił wskazać skali tych zakupów, nie interesował się źródłem pochodzenia towarów, nie zawierał pisemnych umów, często nie potrafił wskazać konkretnych okoliczności zawarcia współpracy czy dotyczących już transportu, rozładunku, faktur. Często wskazywał, że towar przyjmował P. K. [...] (kierownik w Spółce "firma A"), jednak ten z reguły nie kojarzył wskazanych kontrahentów. Wszystkie okoliczności nabywania towaru, a zwłaszcza nawiązanie współpracy bez zawierania umów, płatności gotówkowe czy brak zaplecza logistycznego sprzedawcy świadczą o tym, że skarżący wiedział lub mógł co najmniej podejrzewać, że uczestniczy w transakcjach stanowiących nadużycie oraz, że otrzymywane faktury jedynie firmują nielegalny obrót.

Biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania złożone przez głównego kierownika Spółki - P. K. i księgowej tej Spółki A. N. należy stwierdzić, że J. M. w imieniu Spółki nie dokonywał sprawdzenia wiarygodności ww. kontrahentów lub świadomie podejmował z nimi współpracę w zakresie handlu nierzetelnymi fakturami. Gdyby bowiem dokonał sprawdzenia tych kontrahentów to dowiedziałby się, że ww. kontrahenci: nie prowadzili faktycznej działalności gospodarczej albo prowadzili ją w innym zakresie, nie posiadali towaru, który wynikał z wystawionych faktur VAT, nie deklarowali podatku należnego w niektórych przypadkach, nie zatrudniali pracowników, nie posiadali zaplecza technicznego ani środków transportu, nie posiadali uprawnień do prowadzenia samochodów ciężarowych, posiadali przeszłość karną w niektórych przypadkach, często nie posiadali doświadczenia w handlu towarami, które wpisywali w wystawionych fakturach.

Odnośnie płatności na rzecz ww. podmiotów, zauważyć należy, że płatności gotówkowe wykazane na posiadanych przez Spółkę fakturach zakupu towarów od ww. podmiotów miały na celu jedynie uprawdopodobnienie ich rzeczywistego dokonania i świadczyły nie tyle o rzeczywistym dokonywaniu transakcji, ale o świadomym i profesjonalnym działaniu by ukryć proceder związany z handlem nierzetelnymi fakturami, tj. nieodzwierciedlającymi rzeczywistych transakcji. Ponadto biorąc pod uwagę ilość kontrahentów w stosunku do których w toku przeprowadzonych postępowań kontrolnych i podatkowych udowodniono wystawianie nierzetelnych faktur VAT (na wartość brutto ponad [...] zł) zauważyć należy, że J. M. musiał świadomie nawiązywać "współpracę" z ww. podmiotami w celu pozyskania nierzetelnych faktur VAT, które miały na celu obniżenie zobowiązania podatkowego Spółki "firma A". Przy tak dużej ilości podmiotów wystawiających nierzetelne faktury nie można uznać przypadkowości takich zdarzeń, czy nieświadomego udziału Prezesa tej Spółki w tym procederze.

W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w czasie postępowania podatkowego potwierdza, że Spółce nie przysługuje uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez ww. podmioty z uwagi na fakt, że faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych i nie wskazują czynności, które faktycznie zostały wykonane.

W rezultacie powyższego Sąd za podstawę wyrokowania przyjął stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe sprowadzający się do tego, że skarżąca w okolicznościach związanych z transakcjami nie wykazała się wystarczającą starannością kupiecką jakiej można było od niej oczekiwać. Skarżąca wiedziała lub wiedzieć powinna, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu.

W tym stanie faktycznym bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Podatnik może bowiem obniżyć podatek naliczony o taki podatek należny, który pozostaje w nierozerwalnej więzi ze zdarzeniem gospodarczym, które zostało zarówno faktycznie dokonane, jak też realnie odzwierciedlone w dokumentującej je fakturze. Dlatego w przypadku wystawienia faktur stwierdzających czynności, które nie zostały wykonane przez konkretnie w niej określonego podatnika i w sposób w nich opisany - faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Z orzecznictwa krajowych sądów administracyjnych, jak i z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wynika, że zarówno zasada neutralności podatkowej, jak i zasada pewności prawa i równego traktowania podatników, nie stoją na przeszkodzie temu, aby odbiorcy faktury odmówiono prawa do odliczenia naliczonego podatku od wartości dodanej ze względu na brak faktycznej czynności podlegającej opodatkowaniu.

Jednakże dla pozbawienia odbiorcy faktury prawa do odliczenia wykazanego w niej podatku - należy ustalić, w świetle obiektywnych danych i nie wymagając przy tym od odbiorcy faktury przeprowadzania weryfikacji nienależących do jego obowiązków, że ów odbiorca wiedział lub powinien był wiedzieć o tym, że dana czynność wiąże się z oszustwem podatkowym w zakresie podatku od wartości dodanej. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie takie nie budzące żadnych wątpliwości ustalenia poczyniono.

Reasumując za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT jak i zarzuty naruszenia art. 187 § 1, art. 191 oraz 122 O.p.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.