Uzasadnienie
Przedmiotem skarg H. W. są postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO lub Kolegium) z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], [...], [...], [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości odpowiednio za 2012 r., 2013 r., 2014 r. i 2015 r.
Z uzasadnień postanowień i akt administracyjnych wynika, że wnioskiem złożonym w dniu 14 grudnia 2017 r. H. W. zwrócił się do Burmistrza Miasta D. z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2012, 2013, 2014 i 2015. Jako podstawę swojego żądania podatnik wskazał, że prawomocnym wyrokiem z dnia 16 października 2016 r. Sąd Okręgowy w R. (sygn. akt [...]) stwierdził bezskuteczność umowy na podstawie której nabył nieruchomość położoną w D. przy ul. O. [...] w związku z którą płacił podatek od nieruchomości.
Postanowieniami z dnia [...] września 2018 r. Burmistrz Miasta odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty za lata 2012, 2013, 2014 i 2015 z uwagi na istnienie w obrocie ostatecznych decyzji wymiarowych, które uniemożliwiają prowadzenie postępowań o stwierdzenie nadpłat.
Rozpoznając zażalenia na wskazane postanowienia, SKO w R. utrzymało je w mocy uznając, że podatnik kwestionujący kwotę podatku, wynikającą z decyzji ustalającej (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), co miało miejsce w sprawie, nie może formułować wniosku o stwierdzenie nadpłaty, o którym mowa w art. 75 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Przysługują mu jedynie środki prawne w postaci zainicjowania postępowania odwoławczego lub trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznych (art. 240, art. 247, art. 254 Ordynacji podatkowej).
W skargach na postanowienia Kolegium skarżący podkreślił, że nie może zgodzić się z obciążeniami podatkowymi jakie ponosił od 2012 r. za nieruchomość, która nie była jego własnością. Powołał się na bezskuteczność umowy na podstawie której zakupił nieruchomość stanowiącą przedmiot opodatkowania, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w R. z dnia 16 października 2016 r. (sygn. akt [...]).
W odpowiedziach na skargi SKO wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie odnośnie motywów podjętych rozstrzygnięć wskazanych w ich uzasadnieniach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Dokonując kontroli zaskarżonych postanowień Sąd uznał stanowisko organu odwoławczego za prawidłowe.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że zgodnie z regulacją art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nadpłatą jest kwota nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Kwotą nadpłaconą podatku jest kwota nadwyżki dokonanej przez podatnika wpłaty nad wynikającą z ustawy lub decyzji podatkowej kwotą podatku. Podatek nadpłacony, to podatek zapłacony w kwocie wyższej niż należna. Natomiast podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł.
Z kolei zgodnie z treścią art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku.
Skarżący w dniu 14 grudnia 2017 r. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2012 r., 2013 r., 2014 r. 2015 r. Podatek za wskazane lata został ustalony w decyzjach ostatecznych wydanych przez Burmistrza Miasta.
Zgodnie z art. 165a Ordynacji podatkowej gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędąca stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Podatnik dążący do zainicjowania postępowania podatkowego w przedmiocie nadpłaty dysponuje uprawnieniem przyznanym w art. 75 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej W świetle tego przepisu prawa wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie może być stosowany przez podatników w odniesieniu do nadpłat podatków powstających po doręczeniu decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). W myśl art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Identyczne uprawnienie przysługuje, zgodnie z art. 75 § 2 Ordynacji podatkowej, podatnikom, których zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 (pkt 1) Ordynacji podatkowej, osobom, które były wspólnikami spółki cywilnej w chwili rozwiązania spółki, w sytuacjach określonych w pkt 1 (pkt 2) i płatnikom lub inkasentom (pkt 3).
Analizowany przepis Ordynacji podatkowej nie przewiduje jednak możliwości wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku, który powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (takim podatkiem jest podatek od nieruchomości).
Zatem podatnik kwestionujący kwotę podatku, wynikającą z decyzji ustalającej (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), nie może formułować wniosku o stwierdzenie nadpłaty, o którym mowa w art. 75 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Przysługują mu jedynie środki prawne w postaci zainicjowania postępowania odwoławczego lub trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznych (art. 240, art. 247, art. 254 Ordynacji podatkowej). Dopiero skuteczne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ustalającej lub jej zmiana, może spowodować powstanie po stronie organu podatkowego obowiązku określenia nadpłaty, która powinna być zwrócona z urzędu. Przeciwna wykładnia art. 75 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej doprowadziłaby do tego, że instytucja stwierdzenia nadpłaty mogłaby być wykorzystywana do wzruszania ostatecznych decyzji ustalających, wydanych na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a nawet decyzji wymiarowych (art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej). (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1316/15; z 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1315/15).
Tak więc w świetle wykładni systemowej art. 75 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej nieskuteczne jest złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, w sytuacji gdy kwota zobowiązania wynika z decyzji podatkowej, o której mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wniosek nie wszczyna postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, a organ podatkowy zobligowany jest do zastosowania art. 165a Ordynacji podatkowej.
W świetle powyższych rozważań niezasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa, co uzasadnia oddalenie skarg na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).