Uzasadnienie
G. K. (dalej: skarżący) wystąpił o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie z dnia 29 lutego 2016r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Skarżący złożył kolejne oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, w którym zasadniczo powielił dane przytoczone w pierwotnie złożonym oświadczeniu. Zmienił jedynie wysokość dochodów, uzyskiwanych przez siebie i małżonkę z 1.286,16zł, deklarowanych w poprzednim oświadczeniu, do 1.355,69zł. Ponadto, w uzasadnieniu wniosku zaznaczył, że w dwóch innych sprawach uiścił wpis przy pomocy rodziny. Nie może jednak tego uczynić w niniejszej sprawie, gdyż stoi temu na przeszkodzie wysokość wpisu oraz fakt, że w związku ze zbliżającym się okresem wakacyjnym będzie potrzebował dodatkowych środków na opłacenie świetlicy dla dzieci. Skarżący zaznaczył także, że roczny przychód kierowanej przez niego spółki wynosi 900.000zł, a dochód 25.000zł. W dalszym ciągu nie przedłożył jednak deklaracji VAT.
Postanowieniem z dnia 5 lipca 2016r., sygn. I SA/Rz 25/16, referendarz sądowy odmówił zmiany ww. postanowienia z dnia 29 lutego 2016r. stwierdzając, że nie nastąpiła zmiana okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. Referendarz sądowy wskazał, że podstawą odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy było przede wszystkim złożenie przez niego niejasnego, wybiórczego i niewiarygodnego oświadczenia o stanie majątkowym oraz stwierdzenie niewykorzystania istniejących możliwości zarobkowych. Skarżący, występując o zmianę niekorzystnego dla siebie orzeczenia, złożył niemalże identyczne oświadczenie co uprzednio. Nie uzupełnił też braków, wytkniętych mu przez referendarza i Sąd, rozpoznający jego sprzeciw, w dalszym ciągu nie przedłożył deklaracji VAT o które uprzednio był wzywany i co do których dysponował wiedzą, że informacje w nich zawarte są istotną okolicznością, mającą wpływ na ocenę jego wniosku.
W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżący podniósł, że wszelkie wyjaśnienia co do kwestii, które budziły wątpliwości referendarza sądowego zostały złożone w uprzednio wniesionym sprzeciwie. Podkreślił, że ani on, ani jego żona nie pobierają z "A" Sp. z o.o. innych świadczeń niż wynagrodzenie w kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wskazał, że ma poważne problemy finansowe, toczą się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne, rodzina spłaca zobowiązania jego i żony. Odnosząc się do swoich możliwości zarobkowych, skarżący wyjaśnił, że wszystko to co zarobiłby ponad kwotę minimalnego wynagrodzenia, zadeklarowanego jako dochód, zostałoby zajęte przez komornika. Ponadto skarżący zaznaczył, że nie jest już przedsiębiorcą, nie powinien być więc traktowany jako profesjonalny uczestnik obrotu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718) - dalej: P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl natomiast art. 260 § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Skarżący kwestionuje zasadność odmowy zmiany prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania mu prawa pomocy.
Stosownie do treści art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2014r., sygn. akt. II OZ 746/14, dost. CBOIS).
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te okoliczności są bowiem decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy.
W niniejszej sprawie taka zmiana okoliczności nie nastąpiła. W złożonym wraz z wnioskiem o zmianę postanowienia oświadczeniu, skarżący nie podał tego rodzaju nowych okoliczności, które pozwoliłyby stwierdzić, że jego sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny jego zdolności płatniczych.
W tej sytuacji, brak jest podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016r., odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Odnosząc się do stwierdzeń zawartych w sprzeciwie, co do konieczności zwrócenia się przez referendarza do skarżącego o wyjaśnienie wszelkich wątpliwości i uzupełnienie braków stwierdzić należy, że strona występując o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy sama winna wskazać wszelkie okoliczności uzasadniające tę zmianę. Sąd, czy też rozpoznający wniosek referendarz, nie mają obowiązku poszukiwania przesłanek, uzasadniających taką zmianę. Ciężar wykazania przemawiających za tym zdarzeń spoczywa bowiem w całości na wnioskodawcy, który wywodzi z nich korzystne dla siebie skutki prawne.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art.165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.