Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 11 kwietnia 2017 r. dotycząca podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku stosowania prewspółczynnika przy dokonywaniu odliczenia podatku naliczonego od zakupów dokonywanych przez Zarząd Transportu Miejskiego i związanych z działalnością tej jednostki. Interpretacja ta została wydana na wniosek Gminy Miasto Rzeszów (dalej: Miasto/skarżąca), która we wniosku przedstawiła następujące zdarzenie przyszłe:
Gmina Miasto Rzeszów - jednostka samorządu terytorialnego - jest czynnym podatnikiem VAT (...). W dniu 29 września 2015r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "Trybunał" lub "TSUE") wydał wyrok w sprawie C-276/14 Gmina Wrocław przeciwko Ministrowi Finansów (dalej: wyrok TSUE). W wyroku TSUE stwierdzono, że podmioty prawa publicznego, takie jak gminne jednostki budżetowe, nie mogą być uznane za podatników VAT, ponieważ nie spełniają kryterium samodzielności. W dniu 26 października 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął natomiast uchwałę o sygn. akt I FPS 4/15 (dalej: "Uchwała"), w której stwierdzono, że także zakłady budżetowe nie mogą być uznane za podatników VAT, gdyż nie spełniają kryterium samodzielności. W efekcie orzeczeń, pojawiła się konieczność dostosowania samorządowych rozliczeń VAT do tez przedstawionych w Wyroku TSUE i Uchwale. Wyżej wspomniane dostosowanie będzie polegać na scentralizowaniu rozliczeń VAT w jednostce samorządu terytorialnego.
Z dniem 1 stycznia 2017 r. Miasto podejmuje łączne (scentralizowane) rozliczenia VAT wraz ze wszystkimi swoimi jednostkami budżetowymi. Oznacza to, że od tej daty jedynym czynnym podatnikiem VAT będzie Miasto, a jego rozliczenia VAT obejmować będą wszystkie transakcje sprzedaży i zakupu realizowane przez wszystkie jednostki organizacyjne Miasta. Jednostki te nie przestają jednak istnieć - zmienia się natomiast ich status na gruncie VAT, gdyż przestają one być traktowane jako odrębni od Miasta podatnicy VAT, lecz z punktu widzenia VAT stają się częścią jednego podatnika - tj. Miasta. W skład scentralizowanej struktury Miasta wejdzie m.in. Zarząd Transportu Miejskiego w Rzeszowie dalej: "ZTM". ZTM jest samodzielną jednostką organizacyjną Gminy Miasto Rzeszów, nieposiadąjącą osobowości prawnej, działającą jako samorządowa jednostka budżetowa na podstawie Uchwały nr LVIII/954/2009 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 7 lipca 2009 r. ze zm.
Zgodnie ze Statutem ZTM, przedmiotem jego działalności jest planowanie, organizowanie i zarządzanie publicznym transportem zbiorowym, a w szczególności:
- • planowanie rozkładów jazdy oraz dokonywanie ich aktualizacji,
- • wybór przewoźników i kontraktowanie usług przewozowych,
- • emisja i sprzedaż biletów uprawniających do korzystania z usług publicznego transportu, ustalanie sposobów dystrybucji biletów,
- • organizacja kontroli posiadania przez pasażerów dokumentów uprawniających do korzystania z przejazdów środkami transportu zbiorowego oraz pobieranie opłat dodatkowych,
- • rozliczanie za świadczone przez przewoźników usługi przewozowe według zasad ustalonych w umowach,
- • informowanie o usługach przewozowych, prowadzenie działalności marketingowej, reklamowej, promocyjnej i innej dla uzyskania dochodów.
Przychody osiągane przez ZTM, związane z realizacją wymienionych powyżej zadań, mogą zostać przyporządkowane do jednej z dwóch wymienionych poniżej kategorii:
- • przychody z tytułu czynności opodatkowanych VAT,
- • przychody z tytułu czynności nieobjętych zakresem ustawy o VAT.
Do pierwszej z wskazanych grup, należy zaliczyć przychody z tytułu:
- • sprzedaży usług komunikacji miejskiej,
- • dzierżawy dworca,
- • dzierżawy taboru autobusowego,
- • dzierżawy miejsc pod reklamę na wiatach przystankowych,
- • usługi aktualizacji rozkładów jazdy,
- • odpłatności pracowników za rozmowy telefoniczne.
Natomiast czynności nieobjęte zakresem ustawy o VAT będą generować następujące przychody:
- • opłata dodatkowa za jazdę bez biletu,
- • zwrot kosztów sądowych i komorniczych,
- • odszkodowania od ubezpieczyciela,
- • kary umowne,
- • odsetki za opóźnienie zapłaty należności,
- • wynagrodzenie dla płatnika,
- • opłata za wydanie przewoźnikom zezwoleń na przewóz osób zgodnie z art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2016 r. o transporcie drogowym,
- • opłata za wydanie zaświadczeń, zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym,
- • opłata z tytułu udostępniania przewoźnikom przystanków i dworca,
- • kwoty VAT odzyskanego z Urzędu Skarbowego.
W powyższej sytuacji po stronie Miasta pojawiła się wątpliwość co do obowiązku stosowania proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT (dalej: "pre-współczynnik") przy dokonywaniu odliczenia podatku naliczonego od zakupów dokonywanych przez ZTM i związanych z działalnością tej jednostki.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.
Czy Miasto będzie zobowiązane do stosowania pre-współczynnika przy dokonywaniu odliczenia podatku naliczonego od zakupów dokonywanych przez ZTM i związanych z działalnością tej jednostki?
W ocenie Miasta, nie będzie ono zobowiązane do stosowania pre-współczynnika przy dokonywaniu odliczenia podatku naliczonego od zakupów dokonywanych przez ZTM i związanych z działalnością tej jednostki.
W uzasadnieniu wskazano m.in. na treść obowiązujących od dnia 1 stycznia 2016 r. przepisów art. 86 ust. 2a-2h ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2016r., poz. 710 ze zm. – dalej: ustawa o VAT), które spowodowały zmiany w sposobie odliczania podatku naliczonego w związku z dokonywaniem nabyć towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie (dalej: "zakupy mieszane").
Zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, w przypadku dokonania zakupów mieszanych, w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2 powołanego przepisu, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej "sposobem określenia proporcji". Zasadniczym kluczem podziału dokonywanych przez podatnika nabyć towarów i usług, jest ich przeznaczenie na szeroko rozumianą działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza. Przepisy art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT nie odnoszą się więc do obrotu niepodlegąjącego opodatkowaniu VAT, lecz do czynności, które w ogóle nie są związane z działalnością gospodarczą.
Wnioskodawca uważa, że jako jednostka samorządu terytorialnego działająca poprzez samorządową jednostkę budżetową - ZTM - wykonuje swoje wymienione wcześniej działania wyłącznie w ramach działalności gospodarczej, jednakże w określonych wypadkach działalność ta nie generuje opodatkowania podatkiem VAT. W przypadku ZTM wszystkie zakupy służą wyłącznie prowadzonej działalności gospodarczej, co skutkuje tym, że w ocenie Miasta w przedmiotowym zakresie nie będzie miał zastosowania art. 86 ust. 2a ustawy o VAT. W konsekwencji ZTM będzie miał prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego (przy założeniu braku wystąpienia sprzedaży zwolnionej z opodatkowania). Jak bowiem wskazano w stanie faktycznym działalność ZTM sprowadza się do zapewnienia transportu miejskiego dla mieszkańców miasta i okolicznych miejscowości, co bezsprzecznie uznane musi zostać za działalność gospodarczą. Przychody uzyskiwane z tego głównego przedmiotu działalności gospodarczej (sprzedaż usług komunikacji) w całości opodatkowane są podatkiem od towarów i usług.
Natomiast przychody uzyskiwane z innych tytułów - bez względu na to czy są opodatkowane czy niepodlegąjące opodatkowaniu VAT - stanowią naturalną konsekwencję wykonywania głównej działalności gospodarczej przez ZTM, a zatem wpisują się w cel prowadzonej działalności przez ZTM. Zatem zakupy dokonywane przez ZTM służą jedynie celom prowadzonej działalności gospodarczej, co na gruncie obowiązujących przepisów ustawy o VAT daje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego. Brak możliwości odliczenia podatku naliczonego przez ZTM skutkować będzie naruszeniem zasady neutralności podatku VAT, spójności systemu prawa, a także godzić będzie w pewność co do racjonalności ustawodawcy.
Wnioskodawca powołał się na wydane przez inne organy podatkowe interpretacje indywidualne, potwierdzające jego stanowisko.
W interpretacji indywidualnej z dnia 11 kwietnia 2017 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał przedstawione stanowisko za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ powołał się przepis art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, który wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych. Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania VAT. "Towarzyszą" one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy.
Uzasadnia to fakt, że chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, w przypadkach określonych w tych przepisach następuje obowiązek naliczenia VAT. Natomiast przez cele inne, rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i 3 ustawy (przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy czy nieodpłatną działalność statutową). W celu dokonania oceny czynności nieodpłatnych pod względem skutków, jakie mogą wywoływać w świetle przepisów dotyczących podatku od towarów i usług punktem wyjścia powinna być ocena, czy czynności te należy uznać za odrębny, obok działalności gospodarczej, przedmiot działalności podatnika, czy też czynności te "towarzyszą" działalności gospodarczej.
Na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) - do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów, natomiast w myśl art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego (art. 7 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy) oraz lokalnego transportu zbiorowego (art. 7 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy). Stosownie do art. 9 ust. 1 niniejszej ustawy - w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Podmioty takie są wyodrębnionymi jednostkami organizacyjnymi niemającymi osobowości prawnej, które prowadzą swoją działalność w formie zakładu lub jednostki budżetowej.
Jak wynika z opisu sprawy, w skład scentralizowanej struktury Miasta wchodzi m.in. Zarząd Transportu Miejskiego, będący samodzielną jednostką organizacyjną Gminy, nie posiadającą osobowości prawnej, działającą jako samorządowa jednostka budżetowa. Przedmiotem działalności ZTM jest planowanie, organizowanie i zarządzanie publicznym transportem zbiorowym.
Do celów związanych z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy należy zaliczyć opłaty dodatkowe za jazdę bez biletu, wynagrodzenie dla płatnika, kwoty VAT odzyskanego z Urzędu Skarbowego. Jakkolwiek nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jednakże "towarzyszą" one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności.
Ponadto do celów związanych z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy należy zaliczyć realizację obowiązków wynikających z art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 28 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym.
Przedmiot działalności Wnioskodawcy w zakresie organizowania i prowadzenia spraw związanych z publicznym transportem zbiorowym, stanowi przede wszystkim zapewnienie komunikacji zbiorowej. Natomiast opłata za wydanie zezwoleń na przewóz osób zgodnie z art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz opłata za wydanie zaświadczeń, zgodnie z art. 28 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym stanowią realizację obowiązków nałożonych na organizatora publicznego transportu zbiorowego przepisami ww. ustaw.
Do celów związanych z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy należy więc zaliczyć realizację ww. obowiązków wynikających z przepisów art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz z art. 28 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Takie bowiem obowiązki na Wnioskodawcę zostały nałożone przepisami ustaw i w żadnym razie nie świadczą o tym, że realizacja tych obowiązków odbywa się poza prowadzoną działalnością gospodarczą. Realizacja ww. obowiązków wpisuje się więc w ogólną działalność gospodarczą prowadzoną przez Wnioskodawcę.
Inaczej sprawa przedstawia się w odniesieniu do czynności udostępniania przystanków i dworca, za które pobierane są opłaty. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym określenie przystanków komunikacyjnych i dworców oraz warunków i zasad korzystania, o których mowa w ust. 1 pkt 6, następuje w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego. Natomiast zgodnie z art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym - w transporcie drogowym za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców mogą być pobierane opłaty. Stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców oraz standardy, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 3 lit. a, są ustalane w drodze negocjacji między gminą, na obszarze której jest usytuowany przystanek komunikacyjny lub dworzec, i właścicielem albo zarządzającym przystankiem komunikacyjnym lub dworcem.
W przepisie art. 16 ust. 4 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, przewidziano również możliwość pobierania przez jednostkę samorządu terytorialnego opłat za korzystanie przez operatorów i przewoźników z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których jest właścicielem albo zarządzającym, z tym, że stawka opłaty jest ustalana w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad. W myśl art. 16 ust. 7 cyt. ustawy - opłaty, o których mowa w ust. 4, stanowią dochód właściwej jednostki samorządu terytorialnego z przeznaczeniem na:
- - utrzymanie przystanków komunikacyjnych oraz dworców, o których mowa w ust. 4, oraz
- - realizację zadań określonych w art. 18 - w przypadku gdy organizatorem jest gmina.
W przypadku więc, gdy właściwa jednostka samorządowa ustanowi - w drodze uchwały wydanej na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym - opłatę za korzystanie z przystanków, jednym z warunków korzystania z tych obiektów, określonych uchwałą wydaną na podstawie art. 15 ust. 2, powinien być obowiązek ponoszenia przez podmioty świadczące usługi przewozowe tej opłaty w wysokości wynikającej z pomnożenia opłaty przez liczbę zatrzymań wynikającą z rozkładu jazdy.
Organ podniósł, że czynności prawne, polegające na pobieraniu opłat z tytułu korzystania z przystanków i dworca, należą do imperium uprawnionego organu zarządzającego daną drogą publiczną i infrastrukturą jej towarzyszącą, który wyposażony w kompetencje do orzekania w tych sprawach, realizuje zadania publiczne, wynikające z ustawowego powołania do pełnienia funkcji zarządcy dróg.W konsekwencji uznać należy, że Wnioskodawca w przedstawionym we wniosku zakresie, spełnia obie przesłanki wskazane w art. 15 ust. 6 ustawy. Pobieranie przez samorząd opłat (daniny publicznej) za korzystanie z przystanków i dworców komunikacyjnych jest bez wątpienia przejawem wykonywania władztwa publicznego. Podmiot sprawujący zarząd i organizowanie lokalnego transportu zbiorowego przy wykonywaniu tych czynności działa na ustawowo uregulowanych zasadach, a zatem nie jest w stanie dokonywać modyfikacji, dopuszczalnych w stosunkach cywilnoprawnych w ramach swobody zawierania umów.
Organ taki, co istotne, pobiera należność o charakterze daniny publicznej, zaś dochód uzyskany z jej poboru służy celom publicznym. Tak więc w świetle art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, jednostka samorządowa nie jest w tym przypadku podatnikiem podatku od towarów i usług. Tym samym należy wskazać, że w zakresie w jakim przystanki i dworzec są udostępniane za opłatą wynikającą z przepisu art. 16 ust. 4 ustawy o publicznym transporcie drogowym, infrastruktura ta nie jest wykorzystywana przez Wnioskodawcę do działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
W konsekwencji czynności udostępniania przystanków i dworca, za które pobierana jest opłata należy uznać za działalność inną niż działalność gospodarcza. Zatem w analizowanej sprawie, przystanki i dworzec udostępniane odpłatnie przewoźnikom wykorzystywane będą do działalności innej niż działalność gospodarcza.
Ponadto organ wskazał, że w zakresie w jakim kary umowne, odsetki za opóźnienie zapłaty należności, zwroty kosztów sądowych i komorniczych, odszkodowania od ubezpieczyciela będą dotyczyły opłat z tytułu udostępniania przewoźnikom przystanków i dworca, należy uznać, że będą miały charakter działalności innej niż działalność gospodarcza. Natomiast w zakresie w jakim będą one dotyczyły pozostałych wskazanych przez Wnioskodawcę czynności, będą miały związek z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy.
Dokonując zatem odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do zakupów dokonywanych przez ZTM i związanych z działalnością tej jednostki, których przypisanie do działalności gospodarczej nie będzie możliwe, Wnioskodawca będzie zobowiązany do stosowania tzw. pre-współczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT.
W skardze na powyższą interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Gmina Miasto Rzeszów zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 86 ust.2 a ustawy o VAT, przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu powtórzyła stanowisko zaprezentowane we wniosku o udzielenie interpretacji, powołała się na istniejące w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych oraz wydane w podobnych sprawach interpretacje indywidualne. W ocenie Miasta z powołanych w skardze wyroków wynika, że w przypadku gdy przy okazji wykonywanej przez gminę działalności gospodarczej pobiera ona należności o charakterze publicznoprawnym, nie jest zobowiązana do stosowania tzw. pre-współczynnika. Analogiczna sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wybudowane i utrzymywane przez ZTM przystanki są w całości wykorzystywane do prowadzenia przez ZTM działalności gospodarczej, nie służą one jedynie do poboru opłat od przewoźników za zatrzymywanie się na przystankach, lecz do wykonywania czynności ściśle związanych z transportem zbiorowym. Głównym użytkownikiem przystanków i dworca są pasażerowie, a bilety które kupują są opodatkowane podatkiem VAT. Skarżąca dodała, że konieczność stosowania pre-współczynnika doprowadziłaby do rażącego naruszenia zasady neutralności VAT.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066) sąd kontroluje zaskarżone rozstrzygnięcia w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz.1369) - dalej: P.p.s.a., w sprawach dotyczących skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna.
Spór dotyczy obowiązku stosowania przez Miasto tzw. pre-współczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz.U. z 2016r., poz. 710 ze zm. – dalej: ustawa o VAT). Stosownie do treści tego przepisu, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej "sposobem określenia proporcji". Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Organ uznał, że Miasto taki pre-współczynnik powinno zastosować w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym, gdyż przypisanie świadczonych przez ZTM usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe. Spośród wymienionych przez wnioskodawcę czynności nie objętych zakresem ustawy o VAT, organ zakwestionował przychody ZTM z tytułu udostępniania przewoźnikom przystanków i dworca, jako związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W ocenie Sądu stanowisko to jest nieprawidłowe.
Nie budzi wątpliwości, że świadczenie przez ZTM jako jednostkę budżetową Gminy Miasto Rzeszów usług w zakresie transportu zbiorowego stanowi działalność gospodarczą, a czynności wykonywane w ramach tej działalności podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Niesporne jest też, że opłaty za udostępnianie przewoźnikom przystanków i dworca mają charakter opłat publicznoprawnych, bowiem pobierane są one przez gminę w ramach władztwa publicznego na podstawie podjętej przez radę gminy uchwały, w oparciu o upoważnienie zawarte w art.16 ust.4 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym i czynności te nie mają charakteru cywilnoprawnego. Opłaty te stanowią dochód gminy z przeznaczeniem na utrzymanie przystanków komunikacyjnych oraz dworców oraz realizację zadań określonych w art.18 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Pogląd o publicznoprawnym charakterze opłat przystankowych jest ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyrok NSA z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt I FSK 687/12).
Rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych sprowadza się w istocie do przesądzenia czy czynności pobierania opłat za udostępnianie przystanków i dworca są czynnościami innymi niż działalność gospodarcza, czy stanowią uboczną działalność, wpisującą się jednak w cel prowadzonej działalności gospodarczej.
Sąd nie kwestionuje, że powyższe czynności wyłączone są z zakresu obowiązywania ustawy o VAT ze względów podmiotowo-przedmiotowych, bowiem czynności dokonuje organ władzy publicznej i mieszczą się one w zakresie władztwa publicznego. Jednak w ocenie Sądu, opisane w stanie faktycznym przychody z tytułu opłat za udostępnianie przewoźnikom przystanków i dworca powinny być uznane za działania towarzyszące opodatkowanej działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług w zakresie transportu zbiorowego i związane z tą działalnością, a nie stanowiące odrębnej sfery działalności gminy. Sam organ w zaskarżonej interpretacji wskazał, że w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania VAT. "Towarzyszą" one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą.
Dla określenia skutków, jakie czynności te mogą wywoływać w zakresie podatku od towarów i usług trzeba dokonać oceny, czy czynności te należy uznać za odrębny, obok działalności gospodarczej, przedmiot działalności podatnika, czy też czynności te "towarzyszą" działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu, rację ma skarżąca twierdząc, że przystanki nie są budowane, utrzymywane i modernizowane celem uzyskiwania wpływów z opłat od przewoźników. Przewoźnicy mogą jedynie korzystać z tych przystanków, które zostały wybudowane w celu zapewnienia komunikacji miejskiej. Jednocześnie za korzystanie z tych przystanków ponoszą opłaty, które stanowią dochód gminy. Gdyby nie zasadnicza opodatkowana działalność w zakresie transportu zbiorowego i związane z tym obowiązki utrzymywania przystanków i dworca, gmina nie pobierałaby przedmiotowych opłat. Fakt poboru opłat publicznoprawnych nie wyłącza zatem możliwości uznania, że przystanki i dworce są w całości wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.
W konsekwencji uznać należy, że w opisanym stanie faktycznym Gmina Miasto Rzeszów zasadnie uznała, że nie będzie miała obowiązku stosowania pre-współczynnika, o którym mowa w art.86 ust.2 a ustawy o VAT.
W związku z powyższym zasadny okazał się sformułowany w skardze zarzut błędnej wykładni przepisu art. 86 ust.2 a ustawy o VAT, dlatego Sąd, na podstawie art. 146 § 1 i art. 200 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.
Na zasądzone koszty postępowania sądowego w kwocie 680zł składają się:
- - uiszczony wpis od skargi w wysokości 200zł,
- - wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480zł (na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - Dz. U. z 2015r., poz. 1800 ze zm.).