Uzasadnienie
Skarżąc decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia M.D. (dalej: skarżący) zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, podając we wniosku, że przeznacza otrzymywane wynagrodzenia na bieżące utrzymanie i leczenie. Skarżący zadeklarował swoje dochody miesięczne w wysokości łącznej 7.500 zł, zaznaczając że kwota 5000 zł jest egzekwowana. Oświadczył, że żona uzyskuje ok. 3000 zł dochodu netto. Wyszczególnił również, że na wyżywienie wydaje miesięcznie 2000 zł, na odzież 500 zł, na środki czystości i higieny 200 zł, na lekarstwa natomiast 500 zł. Jako majątek skarżący zadeklarował dom o pow. 150 m², działkę o pow. 0,04 ha zabudowaną budynkiem użytkowym i numery dwóch innych działek, zaś w rubrykach formularza PPF dotyczących posiadanych zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych wyjaśnił, że te zostały zabezpieczone poprzez zajęcie mienia przez prokuratora w prowadzonym postępowaniu karnym.
Poza wspomnianym wyżej majątkiem skarżący wskazał, że posiada 100 % udziałów w "A" spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Zaznaczył, że na jego sytuację materialną wpływa stan zdrowia i konieczność ponoszenia wydatków związanych z jego ochroną, na potwierdzenie czego załączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego i karty leczenia sanatoryjnego. Udokumentował również zarobki żony, egzekucję z wynagrodzenia za pracę, przedłożył decyzje w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości, rachunki za dostarczaną energię elektryczną, gaz, wodę i kanalizację, usługi telekomunikacyjne.
Skarżący został również wezwany do złożenia dodatkowych informacji i dokumentów, dotyczących stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Nadesłał kopie dokumentów spółek "A" sp. z o.o. w L. i "B" sp. z o.o. w L., w których skoncentrowana jest jego działalność zarobkowa, tj. deklaracje VAT-7 za okres od czerwca do sierpnia 2014 r., bilanse za 2013 r. i za okres od stycznia do sierpnia 2014 r., dodatkowe informacje i objaśnienia do sprawozdań finansowych, zestawienie środków trwałych spółek, a także kopie strony nr 1 i nr 3 postanowienia prokuratora apelacyjnego o zabezpieczeniu majątkowym
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowieniem z dnia 21 października 2014 r., sygn. I SA/Rz 833/14 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skuteczne wniesienie środka prawnego w postaci sprzeciwu spowodowało, że postanowienie to utraciło moc, a wniosek w przedmiocie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.)
Rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Sąd zważył, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Preferencja ta zależy od sytuacji materialnej wnioskodawcy, który powinien wykazać, że znajduje się w takiej potrzebie oraz bez możliwości pozyskania środków koniecznych do prowadzenia swojej sprawy.
Należy zaznaczyć, że postępowanie o przyznanie prawa pomocy jest postępowaniem incydentalnym i jako takie nie może być prowadzone w oderwaniu od okoliczności występujących w sprawie, i do sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy należy ocena, czy okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie w jakim jest ono wnioskowane zachodzą, co oznacza, że weryfikacji oświadczeń strony należy dokonywać z uwzględnieniem powyższych zasad.
Przechodząc do oceny wniosku, tj. danych zawartych w formularzu PPF, jego załącznikach i dodatkowych informacji przesłanych na wezwanie oraz akt sprawy, należy uznać, że w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.
Niewątpliwie wpis sądowy od wniesionej skargi jest wysoki – wynosi 27.841,00 zł, ale jako wpis stosunkowy jest pochodną wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżoną decyzją, a ta z kolei odzwierciedla skalę funkcjonowania przez skarżącego w obrocie gospodarczym.
Skarżący jako formę organizacyjno-prawną prowadzonej działalności gospodarczej wybrał spółkę (spółki) z ograniczoną odpowiedzialnością i dlatego rozpatrując dochody gospodarstwa domowego wnioskodawcy należałoby uwzględnić dochody (przychody) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych. Skarżący nie przedłożył jednak kopii zeznań podatkowych (swojego i swojej żony), dlatego w aspekcie rozpatrywanych przesłanek przyznania prawa pomocy, Sąd poddał analizie sytuację finansową podmiotów wskazanych przez skarżącego, tj. "A"sp. z o.o. w L. i "B" sp. z o.o. w L., w kontekście możliwości finansowych skarżącego, mając na uwadze, że według zalegającej w aktach informacji z rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, skarżący jest jedynym wspólnikiem lub jest powiązany kapitałowo i osobowo poprzez inne spółki prawa handlowego.
Przychody spółki "A", w której skarżący jest jedynym wspólnikiem i posiada całość, tj. 11.280 udziałów każdy po 50 zł o łącznej wartości 564.000,00 zł, w 2013 r. wyniosły 2.828.422,71 zł (według CIT-8 za 2013 r., k. 108 akt sądowych), a za okres od 1 stycznia do 31 sierpnia 2014 r. przychody netto ze sprzedaży wyniosły 1.499.486,93 zł (k. 126). Zysk za 2013 r. wyniósł 154.601,10 zł (k.114), a do sierpnia 2014 r. - 83.676,63 zł (k. 126). Wynagrodzenie zarządu za 2013 r. wyniosło 32.780,48 zł (k.122). Majątek spółki (jej aktywa trwałe) wynosi 2.060.626,73 zł, z tego środki trwałe w postaci środków transportu to majątek o wartości 2.012.955,55 zł, a kwota 17.349,93 zł to urządzenia techniczne i maszyny (stan według bilansu na 31 sierpnia 2014 r., k. 127). Według deklaracji dla podatku od towarów i usług podstawa opodatkowania tym podatkiem wyniosła: w czerwcu 2014 r. 185.691,00 zł (w tym miesiącu według deklaracji VAT-7 nastąpiło nabycie towarów zaliczanych do środków trwałych na kwotę 234.994,00 zł), w lipcu 2014 r. 219.339,00 zł, w sierpniu 2014 r. 182.636,00 zł.
Z kolei spółka "B" w L. jest również działającym podmiotem w branży paliwowej. Przychody spółki według CIT-8 za 2013 r. wyniosły 188.992.997,95 zł (k. 136 akt sądowych), a za okres od 1 stycznia do 31 sierpnia 2014 r. przychody netto ze sprzedaży wyniosły 70.533.066,73 zł (k. 166). Majątek spółki (jej aktywa trwałe) wynosi 19.974.758,10 zł, z tego środki trwałe to łącznie 18.729.969,51 zł, a w tym: grunty 3.684.566,25 zł, budynki i lokale – 11.313.147,73 zł, urządzenia techniczne i maszyny 2.832.867,09 zł, środki transportu 453.034,62 zł, inne środki trwałe 25.637,85 zł, środki trwałe w budowie 420.715,97 zł (stan według bilansu na 31 sierpnia 2014 r., k. 164). Według deklaracji dla podatku od towarów i usług podstawa opodatkowania tym podatkiem wyniosła: w czerwcu 2014 r. 11.592.918,00 zł, w lipcu 2014 r. 6.218.478,00 zł, w sierpniu 2014 r. 3.593.336,00 zł.
Wynagrodzenie zarządu za 2013 r. wyniosło 1.902.042,72 zł, w tym z tytułu sprawowanych funkcji 847.566,00 zł (k.151). Należy dodać w tym miejscu, że według załączonej informacji z Rejestru Przedsiębiorców KRS skarżący aktualnie jest jedynym członkiem jej zarządu.
Na marginesie sprawy dodać należy, że ww. spółka notuje stratę (-1.748.422,17 zł według rachunku zysków i strat, sporządzonego do sierpnia 2014 r., k. 166), ale należy mieć na uwadze również to, że system podatkowy zezwala na odliczenie poniesionych strat, czyli kosztów transakcji przewyższających w danym okresie odpowiadające im przychody, od przyszłej podstawy opodatkowania, redukując w ten sposób kwotę przypadającego do zapłaty podatku dochodowego, co nie oznacza faktycznego braku dochodów. Do kosztów uzyskania przychodów zaliczyć można np. amortyzację środków trwałych i w taki sposób optymalizować zobowiązania podatkowe (z czego przedmiotowe spółki korzystają).
Zatem strata, co jeszcze raz należy podkreślić, nie zawsze odpowiada faktycznemu brakowi dochodów z tytułu prowadzonej działalności (należy również zaznaczyć, że spółka w bilansie wykazuje pozycje "należności" w łącznej kwocie 3.719.199,90 zł).
Zatem sytuacja ekonomiczna analizowanych podmiotów jest na tyle dobra, że także sytuacja majątkowa skarżącego powinna być równie dobra. Skarżący nie poddał jednak swojej sytuacji majątkowej pod weryfikację w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, ponieważ nie przedłożył najistotniejszych dla sprawy danych, tj. zeznań podatkowych: swojego i swojej żony oraz wyciągów z rachunków bankowych, rachunków papierów wartościowych i rachunków kart kredytowych posiadanych przez wszystkich domowników pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Zastąpić tego ostatniego nie może kserokopia wyciągu rachunku bankowego spółki "B" sp. z o.o.w L. za okres od 8 do 30 września 2014 r., ze wskazaniem skarżącego (zakreślenie) wysokości zadłużenia w rachunku kredytu inwestycyjnego spółki. Wezwanie o dodatkowe informacje wyraźnie precyzowało, że chodzi o rachunki osobiste dokumentujące zasoby pieniężne domowników wspólnie prowadzących gospodarstwo domowe, w tym przypadku konkretnie skarżącego i jego żony.
Na spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w przypadku skarżącego nie wskazuje również sama dokumentacja medyczna i karty leczenia sanatoryjnego. Liczne schorzenia skarżącego niewątpliwie wymagają nakładów na zdrowie, ale wysokość kosztów związanych z leczeniem musiałaby znacząco oddziaływać na budżet jego rodziny, a tego z kolei skarżący nie wykazał.
Nadzwyczajnym obciążeniem nie są rachunki związane z utrzymaniem domu, które nie odbiegają znacząco od przeciętnego utrzymania domu o zadeklarowanych rozmiarach i dwuosobowego gospodarstwa domowego.
Nie zostało wyjaśnione również jaki w rzeczywistości wpływ na sytuację majątkową skarżącego miało zdarzenie w postaci zabezpieczenia majątkowego na mieniu skarżącego. Skala prowadzonej działalności jest na tyle duża, że niekoniecznie zabezpieczenie w siedzibie jednej ze spółek wymienionych w postanowieniu składników majątku wpływa znacząco na sytuację finansową skarżącego w taki sposób, że konieczne stałoby się przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzupełnieniu przedstawionych danych dodać należy, że w aktach administracyjnych sprawy znajdują się informacje przybliżające sytuację finansową skarżącego, a są one związane z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej, odmawiając wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji podał m.in., że skarżący za lata 2009-2013 uzyskał łącznie 6.927.945,00 zł dochodu, jest stroną umów darowizn i umów sprzedaży o wysokiej wartości składników majątkowych.
Konstatując, na ocenę sytuacji strony ubiegającej się o przyznanie jej prawa pomocy wpływa całokształt jej sytuacji majątkowej, a ta w przypadku skarżącego, na co wskazuje analiza struktury własnościowej tylko w tych dwóch spółkach (z jawnych informacji zawartych w Rejestrze Przedsiębiorców KRS wynika zaangażowanie kapitałowe skarżącego także w innych podmiotach, będących spółkami prawa handlowego) oraz akt sprawy, jest zdecydowanie lepsza od przeciętnej sytuacji materialnej innych obywateli. Zatem w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono przesłanek do odstąpienia od zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego, o której mowa w art. 199 P.p.s.a. i dlatego na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.