Uzasadnienie
Wyrokiem z 8 listopada 2022 r. sygn. I SA/Rz 493/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. S. Żadna ze stron nie wniosła skargi kasacyjnej, nie sporządzono uzasadnienia wyroku. W dniu 12 grudnia 2022 r. stwierdzona została prawomocność tego orzeczenia - od dnia 9 grudnia 2022 r. Akta sprawy zwrócono organowi wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia.
W dniu 15 lutego 2023 r. wpłynęła do Sądu skarga J.S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem.
Odnośnie do podstawy wznowienia, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), J. S. podniósł, że w składzie Sądu brała udział osoba nieuprawniona, a zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sąd z urzędu powinien zbadać, czy powołany do rozstrzygnięcia sprawy skład Sądu jest składem właściwym. Uważa, że doszło do naruszenia art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Jak podkreślił skarżący, Sąd powinien być bezstronny, właściwy, powołany zgodnie z przepisami. Nie powinno być wątpliwości, czy jakiekolwiek siły polityczne miały wpływ na jego działalność. W wydaniu wyroku brał natomiast udział sędzia Jacek Boratyn, który został powołany na to stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa wyłonionej po skróceniu kadencji wcześniejszych członków Rady w sposób niezgodny z Konstytucją.
Skarżący w swej argumentacji odwołał się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-585/18, C-624/18, C-625/18 oraz uchwały Sądu Najwyższego o sygn. BSA I-4110-1/20.
Przedstawiona przez skarżącego sytuacja związana z obsada składu orzekającego w jego sprawie ozn. sygn. I SA/Rz 493/22 skutkuje w jego ocenie naruszeniem gwarancji bezstronności i niezależności wyłonionego z udziałem takiego sędziego sądu.
Jak podkreślił skarżący, o niewłaściwej obsadzie Sądu dowiedział się w dniu 29 grudnia 2022 r.
Wywodząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Przepis art. 280 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Sąd bada na posiedzeniu niejawnym czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Przez to ostatnie pojęcie należy zrozumieć zbadanie czy składający skargę o wznowienie postępowania jako jej podstawę wskazał którąś z przyczyn wymienionych w art. 271, art. 272 czy w końcu art. 273 P.p.s.a.. Chodzi tutaj o zbadanie czy któraś z tych przesłanek została w sposób formalny wymieniona w skardze.
W sprawie niniejszej J.S. wskazał jako przyczynę wznowienia udział w składzie orzekającym sędziego nieuprawnionego, który został powołany na stanowisko Sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa wyłonionej po uprzednim skróceniu w sposób niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej kadencji legalnie działającej Rady.
Takie wskazanie mieści się w ramach podstawy określonej w art. 271 pkt 1 P.p.s.a. która obejmuje takie sytuacje wznowienia postępowania z powodu nieważności, gdy w składzie Sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał Sędzia wyłączony na mocy ustawy.
Nie zachodziła zatem podstawa do skorzystania z instytucji przewidzianej w art. 280 § 1 P.p.s.a..
Przepis art. 281 P.p.s.a. stanowi, że na rozprawie Sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia, jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia, to odrzuca skargę o wznowienie.
Chodzi tutaj o takie rozważenie okoliczności sprawy, gdzie należy stwierdzić czy okoliczności faktyczne podane przez składającego skargę o wznowienie mieszczą się w ramach podstawy wznowienia zawartej w powołanych przepisach art. 271 do art. 273 P.p.s.a..
Ponieważ w niniejszej sprawie Skarżący wskazał na przesłankę mogącą mieścić się w podstawie art. 271 pkt 1 P.p.s.a. należało rozważyć czy w składzie Sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo orzekał Sędzia wyłączony na mocy ustawy. Przesłanki zawarte w tej podstawie nie zostały zrealizowane.
Sąd administracyjny w pełni zgadza się z poglądem zawartym w wyroku NSA z 25 maja 2023 r. sygn. III FSK 1592/22, który stwierdził że "sędzia sądu administracyjnego jest sędzią Rzeczypospolitej Polskiej i sędzią europejskim, także wówczas, gdy procedura poprzedzająca jego powołanie mogła być dotknięta wadami". Trzeba bowiem wskazać, że sędzia sądu administracyjnego nie może być osobą nieuprawnioną, o której mowa w art. 271 pkt 1 P.p.s.a. skoro przeszedł pozytywnie procedurę powołania na urząd sędziego. Nawet gdyby w toku powoływania na urząd sędziego doszło do uchybień przepisom rangi podkonstytucyjnej to akt powołania przez Prezydenta RP sanuje te uchybienia (por. postanowienie NSA z 23 sierpnia 2019 r., I OZ 712/19).
Bazując na przedstawionych poglądach sąd administracyjny uznał, że wskazywany we wniosku sędzia WSA Jacek Boratyn nie może być uznany za osobę nieuprawnioną do orzekania, a tym samym nie zaktualizowała się ta przesłanka wskazana przez skarżącego.
Nie może być również mowy o zaistnieniu podstawy do wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy.
Instytucja wyłączenia sędziego z urzędu została przewidziana w art. 18 § 1 P.p.s.a., gdzie w punktach od 1 do 7 enumeratywnie wymieniono wszystkie sytuacje, kiedy sędzia jest z mocy samej ustawy wyłączony od orzekania. Żadna z tych przyczyn w sprawie niniejszej nie zaistniała.
Należy jeszcze wskazać że w ramach podstaw wznowienia postępowania przewidzianych przepisem art. 271 pkt 1 P.p.s.a. nie mieści się badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Tryb badania spełnienia tych przesłanek został przewidziany w art. 5a ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Z uwagi na powyżej wskazane argumenty sąd uznał, że okoliczności faktyczne wskazane w skardze nie wyczerpują przesłanki z art. 271 pkt 1 P.p.s.a., a tym samym wznowienie jest niedopuszczalne i zgodnie z art. 281 P.p.s.a., skargę o wznowienie odrzucił.