Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B.K. (dalej: skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO) z [...] listopada 2020 r. nr [...], którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania od upomnienia nr 11 Wójta Gminy K. z [...] sierpnia 2020 r. z tytułu należności związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi za lata 2019 i 2020.
Wójt Gminy K. wskazał, że przywołane upomnienie wydał na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427, dalej: u.p.e.a.). Skarżąca w piśmie z 24 sierpnia 2020 r. – oznaczonym jako odwołanie – podniosła, że odwołuje się od "wcześniejszych decyzji na temat podatków i odpadów komunalnych oraz od Upomnienia nr 11 z dnia [...] sierpnia 2020 roku dotyczącego płatności za odpady komunalne". Skarżąca zaznaczyła, że napisała odwołanie po to, aby przekazać dalej sprawę do sądu administracyjnego.
Postanowieniem z [...] listopada 2020 r. SKO stwierdziło niedopuszczalność odwołania skarżącej. W uzasadnieniu podkreślono, że z uwagi na to, że zaskarżone upomnienie nie stanowi rozstrzygnięcia w formie decyzji (lub postanowienia), jego adresatom nie przysługuje prawo złożenia środka zaskarżenia.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła pismem z 26 listopada 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skarżąca wyraziła przekonanie, że nie jest prawdą, że nie ma prawa się odwoływać. Podkreśliła również, że podatki są zawyżone, a wiele osób wcale nie płaci ani podatków, ani opłat za śmieci. Skarżąca podkreśliła również, że uiściła należności związane z gospodarowaniem odpadami komunalnymi za 2018 rok.
W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Jak stanowi art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.), odwołanie przysługuje jedynie od decyzji administracyjnej, zaś zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie służy stronie na wydane w toku postępowania postanowienia, gdy kodeks tak stanowi. Podobne regulacje zawiera w art. 220 § 1 i 236 § 1 ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325). Ustawodawca zatem przewidział zwykłe środki zaskarżenia w postaci odwołania i zażalenia dla aktów w formie odpowiednio decyzji lub postanowienia.
W niniejszej sprawie skarżąca wniosła odwołanie od upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z powołanym przepisem, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał zobowiązanemu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Przepis ten jest emanacją zasady pierwszeństwa dobrowolnego wykonania obowiązku przed przymusem egzekucyjnym, który oprócz tego, że powoduje dolegliwość dla zobowiązanego, to ponadto generuje koszty przez angażowanie aparatu administracji (por. R. Hauser, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz., Warszawa 2018, s. 100). Celem instytucji upomnienia jest niedoprowadzenie do wszczęcia egzekucji dzięki podjęciu działań uświadamiających zobowiązanego, które mają skłonić go do dobrowolnego wykonania obowiązku.
Skierowane do skarżącej upomnienie nie może być utożsamiane z decyzją administracyjną czy postanowieniem. Ze wskazanej regulacji wynika, że upomnienie nie rozstrzyga o obowiązkach skarżącej w zakresie należności z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi, które skarżąca kwestionuje. Upomnienie jest jedynie pismem informacyjnym, nie ma sformalizowanego charakteru i ustalonego wzoru. Treść i forma upomnienia, a także okoliczności jego powstania, nie spełniają wymogów formalnych i materialnych decyzji administracyjnej. Upomnienie przypomina o istniejącym już obowiązku opłacenia wymienionych w nim należności, wynikających ze złożonej przez skarżącą deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i uchwały rady gminy, ustalającej stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z doręczeniem upomnienia zobowiązanemu nie została połączona dopuszczalność wniesienia przez ten podmiot jakiegokolwiek środka prawnego.
Upomnienie jest niezaskarżalną czynnością wierzyciela, a konkretnie jego powinnością i obowiązkiem, poprzedzającym wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Słusznie zatem SKO uznało, że od upomnienia z [...] sierpnia 2020 r. wydanego na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Powyższe stanowisko jest jednolicie przyjmowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 3 sierpnia 2020 r., I SA/Gl 783/19; WSA w Poznaniu z 20 marca 2019 r., II SA/Po 1102/18; WSA w Kielcach z 11 października 2018 r. I SA/Ke 249/18).
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.