Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 22 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 27/23

Uzasadnienie

A. Ż. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS", "organ") z dnia 25 listopada 2022 r. nr UP-926/2022 utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia 2 grudnia 2021 r. nr 2784/2021 odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Strona złożyła w dniu 21 września 2021 r. wniosek o umorzenie w całości zadłużenia z tytułu składek.

Organ po rozpatrzeniu wniosku wydał decyzję z dnia 2 grudnia 2021 r., nr 2784/2021, w której na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2, 3 i 3a oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 423 ze zm.); dalej: "u.s.u.s." i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141 poz. 1365); dalej: "rozporządzenie" odmówił umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie [...]zł, w tym na ubezpieczenie społeczne za okres od sierpnia 1999 r. do stycznia 2000 r. do maja 2001 r. do października 2001 r., od czerwca 2010 r. do czerwca 2013 r. w kwocie [...]zł (tj. z tytułu składek – [...] zł, odsetek liczonych na 21 września 2021 r. – [...] zł i kosztów upomnienia - [...] zł); ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 1999 r. do stycznia 2000 r., od maja 2001 r. do października 2001 r., od czerwca 2010 r. do sierpnia 2010 r., od listopada 2010 r. do czerwca 2013 r. w łącznej kwocie [...]zł (tj. z tytułu składek

1. – [...] zł, odsetek liczonych na 21 września 2021 r. – [...] zł i kosztów upomnienia - [...] zł); Fundusz Pracy za okres od sierpnia 1999 r. do stycznia 2000 r., od maja 2001 r. do października 2001 r., od lipca 2012 r. do czerwca 2013 r. w kwocie [...]zł, (tj. z tytułu składek – [...] zł, odsetek liczonych na 21 września 2021 r. – [...] zł i kosztów upomnienia – [...] zł).

W uzasadnieniu wydanej decyzji ZUS wskazał, że w sprawie nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 u.s.u.s. Nie wykazano zgodnie z zapisem art. 28 ust. 3a u.s.u.s., że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych strony. Ponadto strona nie wskazała, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń i nie wykazała, że stan zdrowotny lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły ją możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy, ZUS decyzją z dnia 31 marca 2022 r., nr [...]) utrzymał w mocy decyzję z dnia 2 grudnia 2021 r.

Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na ww. decyzję ZUS z dnia 31 marca 2022 r. Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Sz 278/22 sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu sąd wyjaśnił, że w ocenianej sprawie, z uwagi na braki w zawartości akt administracyjnych, nie był w stanie zweryfikować trafności kluczowych ustaleń faktycznych organów, które legły u podstaw wydanych decyzji. Zwrócił uwagę, że zasadniczym powodem kontrolowanego rozstrzygnięcia (zgodnie z uzasadnieniem decyzji) były ustalenia poczynione w oparciu o materiał dowodowy przedłożony przez skarżącego oraz przez sam organ (szczegółowo przywołane i zidentyfikowane w części opisującej stan faktyczny sprawy). Na podstawie zgromadzonego także przez ZUS materiału dowodowego zapadło rozstrzygniecie odmawiające wnioskowanego umorzenia należności z tytułu składek.

Sąd wskazał, że analiza akt ocenianej sprawy doprowadziła do wniosku, że przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia ZUS, nie znajdują oparcia w zgromadzonym w sprawie (przesłanym sądowi) materiale dowodowym; w aktach administracyjnych przekazanych sądowi za odpowiedzią na skargę znalazły się jedynie dokumenty wymienione w spisie "Karta przeglądowa akt sprawy":

Sąd stwierdził, że w materiale dowodowym (aktach administracyjnych sprawy) brak było dokumentów (dowodów), na które ZUS powoływał się w uzasadnieniu, w szczególności tych, które miały zostać pozyskane przez organ. Zaniechanie udokumentowania w przesłanych sądowi aktach sprawy ważnych okoliczności i brak włączenia do akt kluczowych dowodów, przesądziło o wadliwości kontrolowanej decyzji. W ocenie sądu, akta sprawy nie obrazowały wykonanych czynności i dokonanych ustaleń, co spowodowało, że trafność ustalonej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia sprawy, nie była w istocie weryfikowalna, a przez to, decyzja nie poddawała się kontroli. Natomiast znajdująca się w aktach metryka akt sprawy zaprzeczała, aby organ oparł się na innych dowodach niż wyliczone w metryce sprawy i spisie "Karta przeglądowa akt sprawy" - znajdujących się w przedstawionych sądowi aktach administracyjnych.

Sąd zwrócił także uwagę, że na powyższych "nieistniejących" dokumentach organ oparł bardzo ważne dla sprawy ustalenia, na bazie których uznał, iż nie ma podstaw by umorzyć zaległość.

Dostrzeżone uchybienia przemawiały w ocenie sądu za koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji ZUS, który naruszył art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2020 r. poz. 256, dalej: "k.p.a."), w zw. z art. 54 § 2 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 359 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a.

Sąd zalecił, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu ZUS uzupełnił akta sprawy o dowody wykazujące okoliczności w zakresie odnoszącym się do stanu rodzinnego i majątkowego oraz sytuacji materialnej skarżącego oraz aby wydano rozstrzygnięcia w oparciu o kompletne akta (tj. na podstawie zebranego i dołączonego do akt kompletnego materiału dowodowego). Sąd wskazał nadto, że zasadne będzie wykazanie okoliczności, iż przeprowadzone w sprawie dowody zostały dokonane z poszanowaniem praw skarżącego zagwarantowanych w art. 79 k.p.a., art. 81 k.p.a.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, skarżący, w odpowiedzi na pismo informacyjne ZUS, złożył oświadczenie z dnia 12 października 2022 r. o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej. Wraz z oświadczeniem przedłożył decyzję Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia 9 maja 2022 r. o przyznanym skarżącemu zasiłku stałym na okres od 1 maja 2022 r. do 30 września 2023 r. w wysokości [...] zł oraz dokumentację medyczną o stanie zdrowia i przebytym leczeniu.

Do akt sprawy dołączono nadto:

1. - kopię pisma Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia 10 października 2021 r. o pobieraniu przez skarżącego zasiłku stałego z powodu niepełnosprawności,
2. - sporządzoną w dniu 20 września 2022 r. informację ZUS o stanie zaległości skarżącego z tytułu składek,
3. - kopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 11 września 2019 r. nr [...] umarzającego postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego.

Pismem z dnia 7 listopada 2022 r. (doręczonym 9 listopada 2022 r.) organ zawiadomił skarżącego o zakończeniu przedmiotowego postępowania oraz o przysługującym prawie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma.

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 25 listopada 2022 r. ZUS utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 2 grudnia 2021 r.

W uzasadnieniu stwierdził, że należności objęte wnioskiem są wymagalne i nie uległy przedawnieniu.

Wskazał, że z oświadczenia z dnia 12 października 2022 r. o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej wynika, że skarżący jest wdowcem, nie pracuje zarobkowo, nie posiada dochodów z innych źródeł; nie pobiera zasiłków/świadczeń z Urzędu Pracy; pobiera zasiłek z pomocy społecznej w kwocie [...]zł netto miesięcznie; nie korzysta z innych form pomocy; stałe wydatki związane z utrzymaniem oszacował na łączną kwotę [...]zł w tym: [...] zł opłaty eksploatacyjne, [...] zł koszty związane z leczeniem.

Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe; posiada inne zobowiązania pieniężne (z tytułu podatków za kwartał w kwocie [...]zł oraz z tytułu zaciągniętych kredytów w kwocie [...]zł po [...] zł miesięcznie). Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] położonego w miejscowości L. [...], gmina B., dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...]; posiada samochód osobowy marki Volkswagen Passat z 2000 r.; nie posiada praw majątkowych ani wierzytelności. Organ wskazał, że z dokumentów medycznych wynika, że skarżący ma chory kręgosłup. Skarżący wyjaśnił, że prognozowanym sposobem na uregulowanie należności jest spłata ratalna.

Organ wyjaśnił nadto, że w celu rozpatrzenia sprawy korzystano z wygenerowanych z Kompleksowego Systemu Informatycznego Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS, rejestrów centralnych oraz uzyskanych informacji. Wskazał na:

1. - postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z 11 września 2019 r. nr 3203- [...];
2. - pismo Ośrodka Pomocy Społecznej w B. znak: [...] z 10 października 2021 r.;
3. - informację z Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej;
4. - informację z Centralnej Ewidencji Pojazdów;
5. - informacje z Bazy Danych Ksiąg Wieczystych.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie organ ustalił, że skarżący 24 czerwca 2013 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej U. O. polegającej na robotach budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Od 1 stycznia 2021 r. jest zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego,, gdzie pobiera zasiłek stały wypłacany przez Ośrodek Pomocy Społecznej w B. z tytułu niepełnosprawności w wysokości [...] zł. Skarżący ma dwoje dorosłych dzieci: córkę P. Ż. ([...]) oraz syna K. Ż. ([...]), którzy posiadają własne źródła dochodu; jest właścicielem pojazdów o znikomej wartości rynkowej (samochody osobowe marki [...] r.). Nadto, jest właścicielem nieruchomości:

1. - niezabudowanej o powierzchni 0,06 ha, położonej w miejscowości L., dla której Sąd Rejonowy w M. prowadzi księgę wieczystą nr [...]; na której ZUS 6 lutego 2020 r. dokonał wpisu do hipoteki za okres od stycznia 2012 r. do czerwca 2013 r. na kwotę [...]zł celem zabezpieczenia należności z tytułu nieopłaconych składek;
2. - lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2 położonego w miejscowości L., dla którego Sąd Rejonowy w M. prowadzi księgę wieczystą nr [...]; na którym ZUS dokonał wpisu do hipoteki za okres od sierpnia 1999 r. do grudnia 2011 r. na kwotę [...]zł celem zabezpieczenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

i stwierdził, że:

1. - przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych;
2. - przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodzą, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe; nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończony postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy - Prawo upadłościowe;
3. - nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. gdyż 24 czerwca 2013 r. skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej U. O..

Organ zwrócił uwagę, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka braku majątku niepodlegającego egzekucji, ponieważ skarżący jest właścicielem dwóch nieruchomości, na których ZUS dokonał wpisu do hipoteki. Skarżący posiada następców prawnych.

ZUS wyjaśnił, że zgodnie z wykładnią językową przywołanego przepisu, wszystkie wymienione okoliczności, tj.: zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej, brak majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa muszą wystąpić łącznie - wystąpienie którejkolwiek z ww. okoliczności wyklucza stwierdzenie zajścia przedmiotowej przesłanki;

Organ dalej stwierdził, że przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie zachodzi w sprawie, ponieważ wysokość należności z tytułu składek, o których umorzenie wnosił skarżący przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. również nie zachodzi, gdyż postanowieniem z 11 września 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych, ze względu na bezskuteczność. Organ podkreślił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego ma na celu zakończenie tego postępowania, gdy w konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wyegzekwowanie należności od dłużnika jest niemożliwe.

W ocenie organu, postanowienie to nie może stanowić przesłanki do umorzenia przedmiotowych należności. Wyjaśnił, że przesłanka ta zachodzi, gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie zamyka wierzycielowi drogi do dochodzenia należności. ZUS zwrócił uwagę, że jako wierzyciel zobowiązany jest na bieżąco badać sytuację finansową dłużnika i jeśli pojawiłyby się składniki majątku, bądź też źródło dochodu mogące stanowić przedmiot egzekucji, zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022, poz. 479), organ ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zastosowania środków egzekucyjnych.

Organ wskazał, że skarżący jest właścicielem dwóch nieruchomości, na której ZUS dokonał wpisu do hipoteki celem zabezpieczenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

Stwierdził, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. nie zachodzi; wyjaśnił, że nie prowadzi obecnie postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do przedmiotowych zaległości ale dodał, że stwierdzenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, byłoby na obecnym etapie przedwczesne. Majątek nieruchomy skarżącego może stanowić przedmiot obrotu cywilnoprawnego, co skutkuje możliwością uznania go za źródło przychodu w celu spłaty zadłużenia.

Organ, oceniając wniosek skarżącego w świetle przesłanek określonych w art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia stwierdził, że w sprawie nie zaistniały określone w ww. przepisach przesłanki do umorzenia zaległych należności ZUS. W szczególności organ zwrócił uwagę, że stan zdrowia lub fakt pozostawania w stałym leczeniu nie jest samoistną przesłanką do umorzenia należności w oparciu o obowiązujące przepisy. Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek tylko wtedy, gdy pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Organ stwierdził, że w sprawie nie odnotowano żadnych dokumentów, które potwierdzałyby trwałe i całkowite wykluczenie skarżącego z możliwości zarobkowej, ani potwierdzających konieczność sprawowania przez skarżącego wyłącznej opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny.

Organ stwierdził, że skarżący ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności ze wskazaniami do zatrudnienia na przystosowanym stanowisku pracy i nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że jest niezdolny do pracy.

Organ nadto stwierdził, że akcentowane przez skarżącego ograniczone możliwości płatnicze, jako jeden z głównych argumentów w sprawie, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości we wnioskowanym zakresie. Wyjaśnił, że przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych należności, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny.

Organ wskazał dalej na wiek skarżącego ([...]) oraz jego sytuację finansową, rodzinną, majątkową, wynikającą z danych zawartych w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy i stwierdził, że sprawie niewątpliwie nie można stwierdzić zaistnienia ubóstwa. Wyjaśnił, że aktualny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi [...] zł netto; kształtuje się on na poziomie znacząco niższym od ustalonego przez [...] minimum socjalnego w II kwartale 2022 r., które dla 1-osobowego gospodarstwa pracowniczego wynosi [...] zł. Jednocześnie stwierdził, że otrzymywany przez skarżącego dochód jest wyższy od ustalonego przez IPiSS minimum egzystencji w 2021 r., które dla 1-osobowego gospodarstwa pracowniczego wynosiło [...] zł.

W ocenie ZUS, zadeklarowany przez skarżącego stan majątkowy nie jest przy tym jednoznaczny, ponieważ, przy wykazaniu otrzymywania środków pieniężnych w wysokości [...] zł, nie wykazał ani nie udowodnił, skąd bierze środki finansowe na utrzymanie i pokrycie zobowiązań, wynoszących według skarżącego [...] zł.

W skierowanej do sądu skardze na opisaną wyżej decyzję skarżący wniósł o zmianę decyzji i umorzenie należności z tytułu składek lub uchylenie jej i przekazanie do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu podał, że posiadana przez niego nieruchomość, wskazana przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stanowi działkę nr [...], będącą ogródkiem działkowym. Nie ma chętnych na jej zakup, gdyż "nie można postawić domu". Dodatkowo wskazał na utrzymywanie się z zasiłku w wysokości [...] zł oraz na swój stan zdrowia.

Do skargi dołączył kopię dokumentacji medycznej o swoim stanie zdrowia, w tym zaświadczenia lekarskiego z dnia 25 kwietnia 2022 r. stwierdzającego, że skarżący jest przewlekle chory, wymaga stałego leczenia; zachodzi trwała niezdolność do pracy fizycznej oraz kopię zaświadczenia Burmistrza B. z dnia 13 grudnia 2022 r. potwierdzającego, że: działka gruntu [...] na terenie Gminy B. nie jest objęta obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy B. proponuje dla obszaru, na którym jest położona działka gruntu nr [...] funkcję: tereny ogródków działkowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Skarżący złożył do sądu w dniu 15 marca 2023 r. kopię dokumentacji medycznej, tj. dokumentu z dnia 14 marca 2023 r. o nazwie "[...] r.", wyniku badania [...] z CE z dnia 15 lutego 2023 r. oraz kopię recepty z dnia 14 marca 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Zastępca Przewodniczącego Wydziału I zarządzeniem z dnia 17 lutego 2023 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, gdyż brak było zgody wszystkich stron postępowania na rozpoznanie sprawy na rozprawie odmiejscowionej.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Sąd w tak zakreślonych granicach, po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji ZUS odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność będącą jednocześnie płatnikiem tych składek, stwierdził że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się na wstępie do wniosku skarżącego zawartego w skardze, w którym zwraca się on o umorzenie należności z tytułu składek wyjaśnić należy, że przepisy p.p.s.a. ani żadnych innych ustaw nie przyznają takiej kompetencji sądowi administracyjnemu.

Mając na uwadze wydany opisany wyżej wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Sz 278/22, sąd wskazuje, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544).

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

Zdaniem sądu, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględnił i wykonał wytyczne sądu zawarte w ww. wyroku z dnia 29 czerwca 2022 r. sygn. akt

I SA/Sz 278/22, tj. uzupełnił akta sprawy o dowody wykazujące okoliczności w zakresie odnoszącym się do stanu rodzinnego i majątkowego oraz sytuacji materialnej skarżącego i wydał decyzję na podstawie zebranego i dołączonego do akt kompletnego materiału dowodowego. Nadto sąd stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzono z poszanowaniem praw skarżącego zagwarantowanych w art. 81 k.p.a., czego wyrazem było opisane wyżej, skierowane do skarżącego zawiadomienie z dnia 7 listopada 2022 r. (doręczone 9 listopada 2022 r.). Przepis art. 79 k.p.a. nie znalazł zastosowania w sprawie z uwagi na nieprzeprowadzenie określonych w tym przepisie dowodów (dowód ze świadków, biegłych, oględzin).

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji w sprawie stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna.

Przypomnieć należy, że podstawą umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne jest art. 28 ust. 1-3a u.s.u.s. Przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do umorzeń między innymi składek na ubezpieczenie zdrowotne i składek na Fundusz Pracy (art. 32 u.s.u.s.)

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4.

Przepis art. 28 ust.2 u.s.u.s. precyzuje, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności z zastrzeżeniem ust. 3a. Zastrzeżenie to odnosi się do zaległych składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek i stanowi, że tego rodzaju zaległości mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność, o której mowa w art 28 ust. 2 u.s.u.s. zachodzi, gdy:

1. 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,
2. 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2020 r., poz. 1228, z późn. zm.),
3. 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa,
4. 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym,
5. 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,
6. 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w art. 28 u.s.u.s. jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Jednak nawet wówczas oznacza to dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

Jak już wskazano powyżej, wyjątek od zasady, że umorzeniu podlegają należności z tytułu składek tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, dotyczy składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Wówczas należności mogą być umarzane w uzasadnionych przypadkach pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.).

W ustawie nie określono bliżej "uzasadnionych przypadków" w rozumieniu art. 28 ust. 3a u.s.u.s., natomiast zgodnie z art. 28 ust. 3b tej ustawy, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego otrzymał upoważnienie ustawowe do określenia w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad umarzania składek, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1. 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2. 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3. 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zaakcentować należy, że użycie przez ustawodawcę zwrotów "mogą być umarzane" (art. 28 ust. 1 i ust. 2 u.s.u.s.) i "Zakład może umorzyć" (§ 3 ust. 1 rozporządzenia) wskazuje jedynie na możliwość umorzenia, a nie obligatoryjność umorzenia w przypadku wystąpienia przesłanek umorzenia. Oznacza to, że nawet jeżeli zaistnieje któraś z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. czy § 3 ust. 1 rozporządzenia, to nie musi ona wywołać umorzenia należnych składek. Powyższe uregulowania dają zatem podstawy organowi do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uprawnienie do działania w ramach uznania administracyjnego oznacza, że na gruncie analizowanego przypadku, do uznania organu pozostawiono stwierdzenie istnienia lub nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności, uzasadniających umorzenie zaległości lub odsetek, jak też zakres ewentualnego umorzenia.

Oczywiście nie można przyjąć, że uznanie administracyjne oznacza zupełną dowolność sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że w każdym przypadku rozstrzygania sprawy administracyjnej organ wydający orzeczenie, także w swych motywach musi uwzględniać obowiązujący porządek prawny. Swoboda uznania organu administracji jest - przynajmniej na gruncie k.p.a. - ograniczona tym, że organ stosujący prawo jest zobowiązany mieć na względzie w toku postępowania "interes społeczny i słuszny interes obywateli", o których mowa w art. 7 k.p.a. (por. Janusz Borkowski [w:] Barbara Adamiak Janusz Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11. wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2011, str. 396-397).

Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia również organu od obowiązku przeprowadzenia postępowania w prawidłowy sposób. Organ ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art. 77 § k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wydanie decyzji musi być zatem poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych.

Zadaniem sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim ocena, czy organ nie wykroczył poza zakres przyznanej mu przez ustawodawcę swobody orzekania oraz to, czy organ zachował określone prawem wymogi proceduralne. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych nie obejmuje natomiast prawidłowości wyboru przez organ jednej z możliwych opcji rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wybór rozstrzygnięcia wymyka się kryteriom prawnym, opierając się na przesłankach celowościowych, rzetelnościowych, gospodarnościowych i innych tego typu determinantach pozaprawnych.

Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należało podzielić stanowisko organu co do braku wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności i - w konsekwencji - braku prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

Organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 25 listopada 2022 r., że: skarżący ma 61 lat, jest wdowcem; prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe; nie pracuje zarobkowo; pobiera zasiłek z pomocy społecznej w kwocie [...]zł netto miesięcznie, nie posiada dochodów z innych źródeł; nie korzysta z innych form pomocy; stałe wydatki związane z utrzymaniem oszacował na łączną kwotę [...]zł; posiada inne zobowiązania pieniężne, tj.: z tytułu podatków - za kwartał w kwocie [...]zł oraz z tytułu zaciągniętych kredytów – łącznie w wysokości [...] zł, które regularnie spłaca (kwota raty wynosi [...] zł). Jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2 położonego w miejscowości L. [...], gmina B., dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...] na którym ZUS dokonał wpisu do hipoteki za okres od sierpnia 1999 r. do grudnia 2011 r. na kwotę [...]zł celem zabezpieczenia należności z tytułu nieopłaconych składek oraz nieruchomości niezabudowanej o powierzchni [...] ha, położonej w miejscowości L., dla której Sąd Rejonowy w M. prowadzi księgę wieczystą nr [...]; na której ZUS 6 lutego 2020 r. dokonał wpisu do hipoteki za okres od stycznia 2012 r. do czerwca 2013 r. na kwotę [...]zł celem zabezpieczenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

Skarżący jest właścicielem samochodu osobowego marki [...] r., samochodu osobowego marki [...] r.; samochodu osobowego marki [...] r.; nie posiada praw majątkowych ani wierzytelności. Skarżący ma chory [...], co zostało potwierdzone w dołączonych zaświadczeniach lekarskich.

W analizowanym przypadku prawidłowo organ stwierdził, że nie występuje żaden z przypadków wymienionych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skrupulatnie i wyczerpująco odniósł się kolejno do poszczególnych przesłanek, które ustawodawca uznaje za świadczące o całkowitej nieściągalności składek. Sąd ocenę tę w pełni podziela.

Oczywistym jest i nie wymaga głębszego uzasadnienia, że nie ziściła się przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. Nie wystąpiła również przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s. Brak jest jakichkolwiek powodów by sądzić, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowania upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, - nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, - nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym, - ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytuł V ustawy Prawo upadłościowe. Z akt nie wynika, aby takie postępowania w ogóle się toczyły.

Tym samym nie zostały spełnione przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 4 i 4b u.s.u.s. Przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ nie ulega wątpliwości, że wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wnosi skarżący, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Bez wątpienia nie ziściła się również przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., skarżący wprawdzie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, ale ma następców prawnych. Słuszna jest również ocena, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. Wprawdzie postanowieniem z 11 września 2019 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku skarżącego, jednak zwrócić należy uwagę, że z ustaleń poczynionych przez ZUS w sprawie jasno wynika, iż skarżący posiada majątek, z którego możliwe jest przymusowe egzekwowanie należności ZUS. Nie zachodzi zatem w sprawie bezskuteczność egzekucji.

Realizując normę zawartą w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., pomimo braku całkowitej nieściągalności składek, organ ocenił również żądanie skarżącego z punktu widzenia wskazanych wyżej przesłanek zawartych w rozporządzeniu.

W rozpoznawanej sprawie organ dysponował materiałem dowodowym złożonym przez skarżącego, ponadto pozyskał informacje z dostępnych baz danych i rejestrów. W ocenie sądu, organ dokonał właściwej oceny zebranego materiału i trafnie stwierdził, że w przypadku skarżącego nie zaistniały podstawy do wnioskowanego przez niego umorzenia należności z tytułu składek.

Oceny tej nie sposób dokonać bez wskazania, że uzasadnione przypadki, o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. to takie, które są wyjątkowe, szczególne, powstałe z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika). Umorzenie należności na powyższej podstawie prawnej ustawodawca dopuścił jedynie w sytuacjach szczególnie krytycznych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia oraz inne względy społeczne i znikome źródło przychodów na utrzymanie jest niemożliwe wywiązywanie się strony z zobowiązań wobec ZUS (zob. np. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1705/12).

Zdaniem sądu, organ prawidłowo ustalił, że nie wystąpiły przesłanki umorzenia, określone w art. 28 ust. 3a w zw. z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia. Skarżący uzasadnia żądanie w zakresie umorzenia należności na ubezpieczenia społeczne problemami natury finansowej oraz złym stanem zdrowia.

Organ wziął pod uwagę podnoszone przez skarżącego okoliczności i w ocenie sądu, w prawidłowy sposób dokonał ich oceny, logicznie i przekonująco argumentując swoje stanowisko. Przede wszystkim organ dokonał analizy dochodów skarżącego. Stwierdził, że aktualny dochód skarżącego prowadzącego samodzielne gospodarstwo domowe wynosi [...] zł i kształtuje się on na poziomie wyższym od ustalonego przez IPiSS minimum egzystencji w 2021 r., które dla 1-osobowego gospodarstwa pracowniczego wynosi [...] zł.

Organ wykazał, że w przedmiotowej sprawie nie została dowiedziona przesłanka przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Organ poczynił staranne ustalenia co do stanu zdrowia skarżącego.

Nie sposób jednak zaprzeczyć twierdzeniu organu, który zauważa, iż przesłanki umorzenia z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia muszą być spełnione kumulatywnie, to znaczy, że przewlekła choroba zobowiązanego pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego płacenie należności. Podstawą umorzenia zaległości z tytułu składek nie jest bowiem sam fakt zaistnienia choroby - co w przypadku skarżącego zostało szczegółowo udokumentowane i nie budzi wątpliwości - jedynie trudny stan majątkowy będący efektem tej choroby. Przy czym zaznaczyć trzeba, że jako trudny stan majątkowy rozumie się sytuację, w której opłacenie zaległości spowodowałoby po stronie zobowiązanego niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb.

Z sytuacją taką nie mamy do czynienia w tej sprawie, bowiem skarżący nie wykazał, iż stan jego zdrowia wyłącza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Sąd uznaje ze uzasadnione przewidywanie organu co do możliwości podjęcia przez skarżącego zatrudnienia do czasu osiągnięcia wieku emerytalnego.

Należy podkreślić, że organ nie kwestionował tego, że skarżący jest osobą chorą. Znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie lekarskie Zespołu Szpitali w H. z dnia 30 czerwca 2006 r. w związku z wypadkiem przy pracy, przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego, potwierdza, że skarżący miał we [...] w dniu 30 czerwca 2006 r. wypadek przy pracy, w wyniku którego doznał urazu czaszki i ran oraz złamania [...] G, a orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o stopniu niepełnosprawności z dnia 16 października 2020 r. potwierdza z kolei, że jest on osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, orzeczenie wydano do dnia 30 września 2023 r.. Zwrócenia uwagi wymaga jednak, że w orzeczeniu tym stwierdzono, że z uwagi na rodzaj schorzeń, skarżący jest zdolny do wykonywania pracy na "stanowisku przystosowanym".

Prawidłowo zatem przyjęto w sprawie, że skarżący nie wykazał aby w sprawie zaistniały szczególne, wyjątkowe okoliczności mogące być podstawą uwzględnienia wniosku. Brak bowiem podstaw by przyjąć, że skarżący, z uwagi na posiadane schorzenia, jest niezdolny do pracy i uzyskiwania dochodów zezwalających na spłatę zadłużenia wobec ZUS.

W ocenie sądu, istnieje również uzasadniona podstawa do przyjęcia, że sytuacja majątkowa skarżącego daje pozytywną prognozę co do spłaty zadłużenia w trybie egzekucyjnym. Organ prawidłowo wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący jest właścicielem nie tylko lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2 położonego w miejscowości L., dla którego Sąd Rejonowy w M. prowadzi księgę wieczystą nr [...]; na którym ZUS dokonał wpisu do hipoteki za okres od sierpnia 1999 r. do grudnia 2011 r. na kwotę [...]zł celem zabezpieczenia należności z tytułu nieopłaconych składek, ale nadto, co istotne w sprawie, niezabudowanej nieruchomości gruntowej o powierzchni [...] ha, położonej w miejscowości L., dla której Sąd Rejonowy w M. prowadzi księgę wieczystą nr [...]; na której ZUS 6 lutego 2020 r. dokonał wpisu do hipoteki za okres od stycznia 2012 r. do czerwca 2013 r. na kwotę [...]zł celem zabezpieczenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

Oceny tej nie zmieniają podniesione w skardze twierdzenia skarżącego co do tego, że posiadana przez niego nieruchomość gruntowa, wskazana przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stanowi działkę nr [...], będącą ogródkiem działkowym i nie ma chętnych na jej zakup, gdyż: "nie można postawić domu", nie jest to bowiem okoliczność uniemożliwiająca zbycie tejże nieruchomości.

Sąd nie miał wątpliwości w tej sprawie, że materiał dowodowy nie dawał podstaw aby uznać, że sytuacja, w jakiej znalazł się skarżący jest na tyle wyjątkowa, iż uzasadnia uwzględnienie jego wniosku o umorzenie zaległości wobec ZUS.

W ocenie sądu, organ dostatecznie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, tj. zebrał cały dostępny materiał dowodowy i dokonał jego oceny, a następnie rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi. Organ rozważył wszystkie okoliczności podane przez skarżącego oraz okoliczności wynikające z danych będących w jego posiadaniu. Stan faktyczny sprawy, będący podstawą rozstrzygnięcia, nie budzi wątpliwości. Okoliczność, że skarżący nie zgadza się z oceną jego sytuacji majątkowej i osobistej, w tym zdrowotnej, nie oznacza, że decyzja jest wadliwa. Organ ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób kompletny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie doszło do naruszenia zarzucanych przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Skarżący musi zdawać sobie sprawę z tego, że umorzenie należności z tytułu składek stanowiłoby wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Jeżeli zatem, tak jak w badanej sprawie, istnieje możliwość wyegzekwowania zaległych należności, a umorzenie zaległości przy braku przesłanki całkowitej nieściągalności jest zastrzeżone jedynie dla sytuacji wyjątkowych, wręcz krytycznych, gdy np. ze względu na wiek, stan zdrowia, stan majątkowy i dochodowy oraz inne względy społeczne niemożliwe jest wywiązanie się dłużnika ze zobowiązań wobec ZUS, to negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie nie może być uważane za dowolne.

Nie znajdując podstaw do uwzględnia skargi sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.