Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej: "Kolegium", "organem odwoławczym", "organem II instancji") zaskarżoną decyzją z [...]04.2022 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza L. (zwanego dalej: "organem I instancji") z [...]02.2022 r., nr [...], odmawiającą "firma A (zwanej dalej: "spółką", "stroną", "skarżącą") uchylenia decyzji ostatecznych Burmistrza L. znak [...] z [...]01.2007 r.; [...] z [...]01.2007 r.;
[...] z [...]05.2007 r.; [...] z [...]05.2007 r.;
[...] [...] z [...]05.2007 r.; [...] z [...]05.2007 r.;
Fp. [...] z [...]09.2007 r.; [...] z [...]09.2008 r.; [...] z [...]05.2009 r.; [...] z [...]04.2010 r.;
[...] z [...]03.2011 r.; [...] z [...]05.2012 r. wydanych w sprawie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ I instancji decyzją z [...]02.2022 r. odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznych. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., zwanej dalej: "O.p."), w zakresie wznowienia postępowania, a następnie wskazał, że spółka [...]04.2021 r. złożyła wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego określenia jej wysokości podatku od nieruchomości za lata 2001-2012. Strona powołała się na nową okoliczność, tj. zły stan techniczny nieruchomości - działek nr [...] a nieuwzględnioną w postępowaniach wymiarowych. We wniosku spółka podniosła także, że z uwagi na wznowienie postępowań [...]12.2012 r., decyzje podatkowe, stanowiące podstawę ustanowienia hipoteki na rzecz organu, zostały wyłączone z obrotu prawnego. Powyższe – w ocenie spółki – uzasadnia wykreślenie hipoteki.
W toku postępowania ustalono, że spółka była i nadal pozostaje właścicielem działek niezabudowanych o łącznej powierzchni [...] m2. Organ stwierdził, że spółka była właścicielem wyłącznie działek o numerach: [...] - i to właśnie te działki były przedmiotem opodatkowania. Wskazane działki były w latach 2001-2013 sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako "Bp" i "dr", podlegały więc opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a nie rolnym. Spółka w toku postępowania była wzywana do wykazania na czym polegał zły stan techniczny nieruchomości i przedstawienia dowodów w tym zakresie. Strona nie przedłożyła jednak żadnych nowych dokumentów, powoływała się jedynie na "bezpodstawne obciążenie hipoteką" i brak dojazdu do nieruchomości.
Organ podkreślił, że nieruchomość nie była zabudowana, natomiast z map geodezyjnych wynikało, że do nieruchomości można dojechać kilkoma drogami. Natomiast wizja lokalna nie miała znaczenia, albowiem nie można ustalić stanu nieruchomości w latach 2001-2012. Organ zaznaczył, że Spółka już w 2001 r. wykazywała nieruchomości jako związane z działalnością gospodarczą. W ocenie organu również obciążenie hipoteką nie mogło stanowić przesłanki uzasadniającej uchylenie decyzji.
Kolegium, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez spółkę, utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uzasadniając swoją decyzję, organ odwoławczy powołał się na art. 240 § 1 O.p., art. 234 § 1 i § 2 O.p., art. 245 § 1 O.p.
W ocenie organu II instancji spółka nie przedstawiła dowodów wskazujących na istnienie przesłanki uzasadniającej uchylenie decyzji dotychczasowych, w szczególności nie udowodniła faktu złego stanu technicznego nieruchomości gruntowych, to znaczy wyłączających możliwość wykorzystania nieruchomości w prowadzonej działalności gospodarczej, poprzestając na gołosłownych twierdzeniach. Stąd też, organ prawidłowo odmówił uchylenia decyzji ostatecznych z uwagi na brak zaistnienia przesłanki - nowej istotnej okoliczności, która istniała w dniu wydawania ww. decyzji podatkowych, a nie była wzięta pod uwagę przez organ podatkowy.
Ponadto, organ zauważył, iż zarówno z treści wniosku jak i odwołania wynikało, iż podatnik oczekiwał wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej nieruchomości, uznając, że [...]12.2012 r. decyzje wymiarowe utraciły swój byt prawny. Według organu żądania podatnika nie mogły jednak znaleźć pozytywnego rozstrzygnięcia w toku postępowania administracyjnego. Organ dodał, że to sąd powszechny jest właściwy zarówno do dokonania wpisu hipoteki przymusowej jak też jej wykreślenia.
W skardze z [...]04.2022 r. (uzupełnionej pismem z [...]10.2022 r.) złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka wniosła o zmianę decyzji ostatecznych lub ich uchylenie, lub unieważnienie, lub wznowienie postępowań na wniosek spółki lub z urzędu z uwagi na ich wadliwość wytkniętą decyzją z [...]06.2013 r. Uzasadniając wniesioną skargę, wskazała, że nadal obok podmokłego gruntu, na zły stan nieruchomości wpływ ma brak dojazdu do niej. Istotne jest również obciążenie jej hipoteką w kwocie wyższej aniżeli wartość nieruchomości, na podstawie wadliwych decyzji, które wskutek wznowienia postępowań [...]12.2012 r. zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie.
W związku z wnioskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę, pismem z [...]06.2022 r. (stanowiącym wykonanie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I) zobowiązano pełnomocnika strony skarżącej do złożenia oświadczenia w terminie 14 dni czy sprzeciwie się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, pod rygorem przyjęcia, że sprzeciwu takiego nie wnosi. Z uwagi na brak odpowiedzi, zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z [...]12.2022 r., wyznaczono termin posiedzenia niejawnego celem rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na dzień [...] stycznia 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu
I instancji nie zostały wydane z naruszeniem prawa, co skutkuje koniecznością oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skarżąca w piśmie, które wpłynęło do organu w dniu [...]04.2021 r., złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego za lata 2001-2012 z uwagi na ujawnioną nową okoliczność, tj. zły stan techniczny działek nr [...] która to okoliczność nie była uwzględniona przez organ podatkowy w postępowaniach podatkowych dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości.
Jak wynika z powyższego podstawę wniosku skarżącej spółki o wznowienie postępowania w sprawie stanowił art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. przesłanka stanowiąca o wyjściu na jaw istotnych nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które wprawdzie istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi, który decyzję wydał.
Na wstępie wskazać należy, że wznowienie postępowania jest szczególnym, nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego. Stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 128 O.p. Zasada ta służy ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i ściśle określonych przepisami sytuacjach. Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym.
Wznowienie postępowania nie jest też środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, niezależnie od stopnia tej wadliwości. Instytucja ta ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową tylko wówczas, gdy postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi enumeratywnie wskazanymi w art. 240 O.p. (wyrok NSA z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt II FSK 2687/16).
Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Ustawodawca użył w powołanym przepisie spójnika "lub", co oznacza, że do wznowienia postępowania wystarczy, aby ujawniły się wyłącznie nowe okoliczności, albo wyłącznie nowe dowody, albo zarówno nowe okoliczności i nowe dowody. Dowody lub okoliczności muszą istnieć w dniu wydania decyzji. Okoliczności lub dowody muszą być istotne, muszą dotyczyć tych faktów, które są znaczące z uwagi na hipotezę normy prawnej, jaka ma mieć zastosowanie w sprawie. Oznacza to, że muszą one mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia i ich wcześniejsze ujawnienie mogłoby spowodować wydanie odmiennej decyzji (por. S. Presnarowicz (w:) Ordynacja podatkowa. Komentarz zaktualizowany pod red. L. Etela, LEX 2019; wyroki NSA:
z 27.04.2018 r., II FSK 1053/16; z 7.04.2019 r., I GSK 1217/16; z 14.09.2018 r.,
II FSK 2689/16; z 8.05.2018 r., II FSK 1137/16 - powołane orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepis art. 240 § 1 pkt 5 Op. wymaga zatem kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek, tj. po pierwsze: chodzi o istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które wyszły na jaw, po drugie: tak określone nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji, a po trzecie: nie były znane organowi, który tę decyzję wydał. Dopiero łączne spełnienie tych trzech warunków pozwala przyjąć, że przesłanka wznowieniowa została spełniona. Brak zatem spełnienia którejkolwiek przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., powinien skutkować uznaniem niemożliwości jej zastosowania. Warto bowiem podkreślić, że chodzi o zastosowanie trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji ostatecznej, gdzie ustawodawca podnosi rygor jego zastosowania.
Pod terminem dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję pierwotną, rozumieć trzeba tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Istotą przepisu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w kwestii nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który je wydał, jest wskazanie dowodów w znaczeniu środków dowodowych, czyli w ujęciu przedmiotowym. Natomiast pojęcie "okoliczności faktyczne" należy rozumieć w takim znaczeniu, w jakim funkcjonuje w języku potocznym, tj. jako zdarzenia, fakty lub wydarzenia zaistniałe w sensie fizycznym lub ich niewystąpienie. Według Sądu można się powoływać w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź dowody, co do których istnienia również strona nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania zwykłego, nie mogła zatem żądać ich uwzględnienia w jego toku.
Przechodząc do kontrolowanego postępowania, wskazać należy, że w złożonym przez stronę wniosku o wznowienie postępowania powołano się na okoliczność braku możliwości wykorzystania nieruchomości w działalności gospodarczej spółki ze względów technicznych. Takie zakreślenie podstawy wznowieniowej, w ocenie Sądu, nie odpowiada warunkom przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., albowiem strona powołuje okoliczność, którą znała już w dniu zakupu nieruchomości. Sądowi z urzędu wiadome jest, że Spółka nabyła przedmiotowe działki w roku 1997 r., co wynika z KW [...] Natomiast decyzje wymiarowe, objęte przedmiotowym postępowaniem, zostały wydane w roku 2007 (za XI i XII 2001, 2002, 2003, 2004,2005, 2006, 2007), w roku 2008 za rok 2008, w roku 2009 za rok 2009, w roku 2010 za rok 2010, w roku 2011 za rok 2011, w roku 2012 za rok 2012. Skuteczne i prawidłowe doręczenie decyzji nastąpiło w drodze doręczenia zastępczego - w wyniku dwukrotnego awizowania przesyłki na adres siedziby spółki ujawniony w rejestrze handlowym.
Zatem wyżej wskazana okoliczność nie mogła ona zatem wyjść na jaw po wydaniu przez organ podatkowy decyzji wymiarowych za lata 2001 - 2012. Co istotne wskazaną okoliczność strona mogła podnosić w trakcie postępowania zwykłego, w odwołaniu od decyzji Burmistrza, natomiast - mając na uwadze powołaną wyżej specyfikę postępowania wznowieniowego - nie może być ona uznana za przesłankę wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Brakuje jej bowiem waloru nowości, o którym mowa we wskazanym przepisie.
Odnosząc się do żądania przeprowadzenie oględzin nieruchomości w zakresie istnienia drogi, zgodzić się należy z organami podatkowymi, że dowód taki nie odzwierciedli stanu nieruchomości z wcześniejszych lat objętych postępowaniem wznowieniowym. jeśli Strona uważała, że jej nieruchomość nie ma dostępu do drogi publicznej to - co do zasady - mogła wystąpić o ustanowienie służebności drogi koniecznej.
Reasumując, wskazać należy, że wznowione postępowanie nie daje możliwości ponownego rozpoznania sprawy w pełnym zakresie. Postępowanie to powinno być ograniczone do weryfikacji, czy została spełniona przesłanka wznowienia postępowania oraz jaki wywiera wpływ na rozstrzygnięcie ostateczne.
W ocenie Sądu organy podjęły niezbędne czynności w celu zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego, poprzez m.in. poprzez wzywanie strony do przedłożenia stosownej dokumentacji, a następnie rozpatrzyły go w kontekście wystąpienia przesłanek uzasadniających wznowienie postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami. Prawidłowy był także wniosek organów, że w sprawie nie zaistniała przesłanka, o jakiej stanowi art. 240 § 1 pkt 5 O.p., wskutek czego odmówiły uchylenia ostatecznych decyzji organu I instancji. Spółka o okolicznościach opisanych we wniosku spółka wiedziała przed wydaniem decyzji podatkowych, co wyłącza możliwość powoływania się przez nią na "nowe okoliczności faktyczne", a przede wszystkim nie wykazała, że opisywane przez nią okoliczności były natury technicznej całkowicie uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do działalności gospodarczej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznaje, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca odpowiada prawu, zatem Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a.