Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 02.07.2015 r. (data wpływu do Sądu 06.07.2015 r.) Fundacja [...] w R. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z wnioskiem "o zwolnienie z opłaty wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia" w sprawie I SA/Sz 440/15.
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że z postanowienia WSA w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2015 r. wynika, że skarga Fundacji w niniejszej sprawie została odrzucona z powodu nie opłacenia w wyznaczonym przez Sąd terminie do dnia 27.05.2015 r., wpisu od skargi w kwocie [...] zł.
Jak można wywnioskować z wyjaśnień Skarżącej, twierdzi ona, że przekroczenie terminu do uiszczenia wpisu (bądź złożenia w tym samym terminie wniosku o zwolnienie z kosztów) nastąpiło bez jej winy, albowiem mimo, iż z adnotacji w aktach sprawy wynika, że korespondencja zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu została wysłana pod adres Fundacji i pozostawiono jej jako adresatowi zawiadomienie tzw. awizo, to ani jednego ani drugiego zawiadomienia Fundacja nie dostała.
Skarżąca wyjaśniła, że już wcześniej pojawiły się utrudnienia w doręczaniu jej korespondencji z Sądu, w związku z czym usiłowała się dowiedzieć jakie są tego przyczyny i powzięła informacje, że korespondencja jest mylnie kierowana do R. koło B., zamiast R. koło M. i pewnie tam składano awiza. Zdaniem Skarżącej potwierdzeniem tego, że awiz nie było jest fakt, że w innych sprawach tj. I SA/Sz 439/15, I SA/Sz 441/15, I SA/Sz 1529/14, I SA/Sz 1530/14, I SA/Sz 1531/14 odbierała sądową korespondencję.
Opisując swoją sytuację materialną, na uzasadnienie wniosku o zwolnienie od kosztów, Fundacja wskazała, że udało jej się zebrać pewne sumy pieniężne i zdołała opłacić pozostałe skargi na kwotę [...] zł. Jednak nie mając od miesięcy na koncie środków z powodu braku wpłat i nie uzyskując innych dochodów (całość dokumentacji jest złożona na te potrzeby w aktach w/w spraw i Skarżąca wnosi o ich dołączenie do tej sprawy na okoliczność wykazania jej dramatycznej sytuacji) oraz z powodu zablokowania przez Burmistrza T. działań Skarżącej w tym zakresie (niemożność podnajęcia choćby kawałka terenu i odebranie środków pochodzących od telefonii komórkowej za wybudowany maszt przekaźnikowy), oraz wobec konieczności zapłaty [...] zł w sprawie I SA/Sz 441/15, Fundacja nie zdołała takiej samej kwoty pozyskać na wpis w niniejszej sprawie. Dlatego Skarżąca wnosi o zwolnienie choćby z jednej opłaty, niemożliwej obecnie do uiszczenia przez Nią w tej sytuacji.
Nadto, celem uwiarygodnienia niezawinienia przez Skarżącą powstałej sytuacji, wnosi ona o przyjęcie za prawdziwe stanowiska Sądu przedstawionego w sprawie I SA/Sz 441/15, gdzie Sąd zauważył, że nie ma żadnej adnotacji pocztowej o tym, w jaki to sposób (w drzwiach, w skrzynce pocztowej) zostawiono Skarżącej tzw. awiza i dlatego Sąd ponownie wezwał Skarżącą do opłaty w tamtej sprawie. Strona ponownie podkreśliła, że w innych sprawach korespondencję odbierano.
Końcowo ponownie zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku i przychylenie się Sądu w tej sytuacji do prośby o zwolnienie z opłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 86 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Przy czym, w myśl art. 86 § 2 p.p.s.a., przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. (art. 87 § 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4).
W niniejszej sprawie Strona zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczania wpisu od skargi, jednocześnie stosownie do treści cytowanego wyżej art. 87 § 4 p.p.s.a. złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczania wpisu od skargi. Sąd zatem w pierwszym rzędzie winien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku, albowiem tylko w przypadku przywrócenia terminu dopuszczalne będzie rozpoznanie wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczania wpisu od skargi.
Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Brak choćby jednej z nich uniemożliwia przywrócenie terminu.
Z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu w niniejszej sprawie wynika, że wg Strony przyczyną niezłożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczania wpisu od skargi, było nieprawidłowe działanie Poczty Polskiej wyrażające się tym, iż mimo takiego obowiązku wynikającego z art. 73 p.p.s.a., doręczyciel nie pozostawił dla Skarżącej we wskazanym w tym przepisie miejscu, zawiadomienia o złożeniu pisma (tj. wezwania do uiszczenia wpisu) wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej.
Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2.
W myśl § 2 zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe.
Stosownie do § 3 w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy.
Stosownie do uregulowania zawartego w § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
Jak wynika z akt sprawy (k.23), znajduje się w nich zwrócona przesyłka zaadresowana do Skarżącej zawierająca zarządzenie o wezwaniu Skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi. Przesyłka ta została przez Sąd uznana za doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a. Na przesyłce tej znajdują się stosowne adnotacje, z których wynika, że wobec niemożności doręczenia pisma (adresata nie zastano) w dniu 06.05.2015 r. pismo złożono na okres czternastu dni w placówce pocztowej M. Z adnotacji naniesionej na przesyłkę wynika, że zawiadomienie o fakcie pozostawienia przesyłki we wskazanej placówce pocztowej pozostawiono w skrzynce listowej. Powtórnego awiza dokonano w dniu 14 maja 2015 r. W dniu 22 maja 2015 r. urząd pocztowy w T. dokonał zwrotu przesyłki do WSA w Szczecinie z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". W takim stanie rzeczy należało uznać, że skuteczne jej doręczenie miało miejsce w dniu 20 maja 2015 r.
Strona składając niniejszy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczania wpisu od skargi, winna była w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04.06.2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, niepubl.) Tak więc, osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna.
Argumentacja zawarta we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu, nie daje podstaw do uznania braku winy w uchybieniu terminu. Nie sposób za okoliczność usprawiedliwiającą Stronę przyjąć twierdzenie, że korespondencja w niniejszej sprawie trafiała do R. koło B., zamiast R. koło M. oraz, że tam składano awiza. Z adnotacji poczty znajdujących się na przesyłce w aktach sprawy, wynika jednoznacznie, że przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej w M. Pieczęcie zaś na przesyłce, to pieczęcie Urzędu Pocztowego w T. Niewątpliwie wyżej wskazana przez Stronę okoliczność przesyłania korespondencji do R. koło B. nie została uprawdopodobniona.
Nie uprawdopodabnia także braku winy Strony fakt, iż w czasie gdy nie podjęła przesyłki w niniejszej sprawie, jak twierdzi odbierała korespondencję w innych sprawach prowadzonych przed WSA w Szczecinie. Fakt odbierania przesyłek w jednej sprawie nie stanowi o braku winy w nieodebraniu przesyłki w innej sprawie. Niewątpliwie zaś w jednej ze wskazanych spraw, na którą sama wskazuje (I SA/Sz 441/15) strona również nie odbierała korespondencji. W sprawie tej, wbrew twierdzeniom Strony Sąd nie uznał, że nie było żadnej adnotacji pocztowej w jaki sposób (na drzwiach czy w skrzynce pocztowej) pozostawiono Stronie awiza. W sprawie tej sporządzono adnotację, jednakże nie wynikało z niej jednoznacznie czy zawiadomienie pozostawiono na drzwiach adresata czy też w skrzynce pocztowej. Nie pozwoliło to Sądowi na uznanie, że w sprawie I SA/Sz 441/15 nastąpiło doręczenie w trybie art. 73 p.p.s.a., dlatego też korespondencja we wskazanej sprawie była Stronie przesyłana powtórnie.
W tym stanie sprawy, Sąd przyjął, że Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W konsekwencji Sąd uznał wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do o złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych za nieuzasadniony i na podstawie przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.