Uzasadnienie
Skarżący W L Z ([...] lat) i Z Z ([...] lat), w odpowiedzi na wezwania Sądu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w kwocie [...] zł, należnego od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że nie posiadają środków pieniężnych, posiadają gospodarstwo rolne o charakterze socjalnym o powierzchni [...] ha, na ich utrzymaniu jedno dziecko w wieku szkolnym ([...]).
W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżący podali, że prowadzą trzyosobowe gospodarstwo domowe (z [...] w wieku [...] lat), zaś w oświadczeniu o stanie majątkowym, że posiadają dom o pow. [...] m kw., mieszkanie o pow. [...] m kw., nieruchomość rolną o pow. [...] ha; nie wykazali posiadania zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.) ani wartościowych przedmiotów.
W rubryce formularza dotyczącej dochodów, skarżący wpisali dochód z gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha przeliczeniowych w kwocie [...] tys. zł.
Dodatkowo wskazano w uzasadnieniu wniosku na zły stan zdrowia skarżącej (przebyta ciężka operacja kręgosłupa) i skarżącego (liczne schorzenia układu kostno-ruchowego).
Uznając ww. oświadczenie za niewystarczające do oceny możliwości płatniczych skarżącej, wezwaniem z dnia 6 lipca 2015 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącą oraz skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień. Zobowiązania te obejmowały: wyciągi z zestawieniem operacji z posiadanych przez skarżących rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; dodatkowe oświadczenia o wysokości rzeczywistych dochodów z gospodarstwa rolnego otrzymanych przez skarżących w 2014 roku wraz z dokumentami potwierdzającymi ich wysokość; oświadczenia, czy skarżąca pobiera rentę chorobową, a jeżeli tak to udokumentowania jej wysokości; dowody potwierdzające wysokość ponoszonych miesięcznie przez skarżących wydatków na konieczne utrzymanie rodziny (tj. woda, energia elektryczna, zakup lekarstw); dokumenty potwierdzające ewentualne inne obciążenia finansowe (np. zaciągnięte kredyty, pożyczki, ich wysokość, przeznaczenie, wysokość spłacanych rat); zaświadczenie z właściwego terenowego biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa potwierdzającego, czy skarżący są producentami rolnymi i czy otrzymują dopłaty do rolnictwa lub kopii decyzji w sprawie przyznanych dopłat wydanych w 2014 i 2015 r.; kopie decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 rok lub w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 rok; oświadczenia, czy posiadają jedną nieruchomość budynkową, czy też dwie nieruchomości budynkowe (tj. dom o pow. [...] m2 i mieszkanie o pow. [...] m2), a jeśli posiadają dwie nieruchomości, to do złożenia oświadczenia czy otrzymują z nieruchomości dochód (np. z najmu) i w jakiej wysokości.
Ww. wezwaniem wyznaczono skarżącej 20 – dniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy.
Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu oraz skarżącej w dniu 9 lipca 2015 r. Wyznaczony 20-dniowy termin upłynął bezskutecznie 29 lipca 2015 r. We wskazanym terminie, ani dotychczas, skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów i oświadczeń, nie wyjaśnili także przyczyny niewykonania wezwania.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
Wskazać należy, że aktualnie skarżący są aktualnie zobowiązani solidarnie do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, sprowadzających się na obecnym etapie postepowania do wpisu od skargi w wysokości [...] zł.
Stwierdzić należy, że wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie.
Oceniając wniosek skarżących, należy stwierdzić, że jak dotychczas nie przedstawili oni wymaganych informacji i dokumentów, istotnych dla oceny możliwości płatniczych w niniejszej sprawie.
Ze złożonego wniosku wynika, że skarżący posiadają [...] ha gospodarstwo rolne, dom o pow. [...] m2 i mieszkanie o takiej samej powierzchni, a ich dochód z gospodarstwa wynosi ok. [...] zł rocznie. Mimo deklarowanych problemów zdrowotnych wnioskodawcy nie podali, czy otrzymują renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Nie podali, czy otrzymują dopłaty do gruntów rolnych i w jakiej wysokości. Nie wyjaśnili wątpliwości związanych z aktualnym stanem majątkowym oraz wysokością dochodów z tego tytułu.
Informacje zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu nie były wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżących, a wnioskodawcy mimo bardzo długiego terminu na przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, nie wykonali wezwania Sądu. Uniemożliwiło to ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawców i ich możliwości płatniczych.
W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazali w sposób należyty, że znajdują się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.