Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z [...] lipca 2022 r., nr [...]
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania
S. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżący") utrzymał w mocy własną decyzję z [...] kwietnia 2022 r., nr [...]; [...], którą odmówił wszczęcia postępowania w zakresie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z [...] marca 2021 r., nr [...], [...]
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z [...] lipca 2013 r., nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. określił Spółce w podatku od towarów i usług za I kwartał 2011 r. kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł.
Po rozpatrzeniu sprawy wynikłej z wniosku Spółki z [...] maja 2018 r. o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną (w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej: "O.p."), Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. decyzją z [...] sierpnia 2020 r., nr [...] odmówił uchylenia decyzji z [...] lipca 2013 r., nr [...]
Następnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...]; [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] sierpnia 2020 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej.
Spółka na ww. decyzję wniosła skargę, która przez do Wojewódzki
Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 6 października 2021 r., sygn. akt
I SA/Sz 460/21 została oddalona. Od wyroku nie została wywiedziona skarga kasacyjna, tym samym orzeczenie Sądu stało się prawomocne. W konsekwencji prawomocna stała się również decyzja organu podatkowego z [...] marca 2021 r., nr [...]; [...]
Pismem z [...] lutego 2022 r. Spółka wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z [...] marca 2021 r., nr [...]; [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] sierpnia 2020 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z [...] lipca 2013 r., nr [...] określającej Spółce w podatku od towarów i usług za I kwartał 2011 r. kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł.
Organ podatkowy decyzją z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], [...] odmówił wszczęcia postępowania w zakresie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] marca 2021 r., nr [...]; [...]
W uzasadnieniu organ podatkowy wyjaśnił, że Spółka występowała z wnioskiem o wznowienie decyzji ostatecznej Naczelnika Decyzją z [...] lipca 2013 r., nr [...] Podstawę postępowania wznowieniowego stanowiły dwie przesłanki, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 O.p. Następnie organ podatkowy przytoczył argumentację Spółki dotycząca ww. wniosku.
Organ podkreślił, że postępowanie zostało postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. wznowione, a następnie po jego przeprowadzeniu wydana została decyzja odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej. Rozstrzygniecie pierwszoinstancyjne zostało utrzymane w mocy. Po rozpoznaniu, wywiedzionej przez Spółkę, skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał wyrok oddalający skargę. Wyrok ten jest prawomocny.
W dalszej kolejności organ podatkowy analizując podstawy rozpoznawania wniosku Spółki z [...] lutego 2022 r. zwrócił uwagę, że wniosek ten stanowi próbę zainicjowania postępowania w trybie nadzwyczajnym.
Organ podatkowy zwrócił uwagę, że O.p. gwarantuje trwałość decyzji wydanych w postępowaniu podatkowym, a wyjątki w jakich dopuszczalne jest ich wzruszenie określone są w sposób wyczerpujący w art. 128 O.p. Zdaniem organu ustawodawca przewidział nadzwyczajne tryby postępowania podatkowego, takie jak postępowanie wznowieniowe, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, postępowanie w sprawie uchylenia i zmiany decyzji, w których podważone mogą być ostateczne decyzje.
W opinii organu podatkowego wznowienie postępowania umożliwia wzruszenie ostatecznych decyzji administracyjnych, które pomimo posiadania wad kwalifikowanych funkcjonują w obrocie prawnym. Jego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w tzw. prostym (zwykłym) postępowaniu administracyjnym. Mimo samodzielności i odrębności procesowej tego postępowania, które jest prowadzone w sprawie wznowienia postępowania występuje ścisły związek między tym postępowaniem, a wcześniejszym postępowaniem zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną. Organ podatkowy stwierdził, że przesłanki uzasadniające wznowienie muszą dotyczyć kwalifikowanych wad, które wymienione zostały w art. 240 § 1 O.p. i które dotknęły postępowania podatkowego zakończonego wydaniem decyzji. Natomiast postępowanie w tym przedmiocie jest postępowaniem samodzielnym, pozainstancyjnym, a także nadzwyczajnym – odrębnym od postępowania wymiarowego.
Organ podatkowy podkreślił, że celem wznowieniowego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji statecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym.
Organ podatkowy uznał, że w zakresie żądania skierowanego przez Stronę nie jest możliwe wszczęcie postępowania, ponieważ objęta wnioskiem z [...] lutego 2022 r. – złożonym w trybie art. 240 § 1 O.p. – decyzja z [...] marca 2021 r. została wydana już w trybie nadzwyczajnym (wznowienia postępowania przewidzianym w art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 O.p.).
Organ podatkowy podkreślił, że do zastosowania trybu określonego w art. 240 § 1 O.p. nie wystarczy prymat ostateczności decyzji, w odniesieniu do której Strona wnosi o wznowienie postępowania, jeżeli nie jest to decyzja ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego (wydana w trybie zwykłym).
W konsekwencji organ podatkowy na podstawie art. 243 § 3 O.p. odmówił wszczęcia postępowania w zakresie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Administracyjnej w S. z [...] marca 2021 r., nr [...]; [...] wydaną w trybie nadzwyczajnym.
Organ podatkowy zwrócił uwagę, że równolegle do przedmiotowego wniosku Spółka złożyła wniosek do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. o wznowienie postępowania prowadzonego pierwotnie w trybie zwykłym, który będzie podlegał rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu.
W piśmie z [...] kwietnia 2022 r. Spółka podniosła, że w przedmiotowym wniosku o wznowienie postępowania powołano jako podstawę art. 241 § 1 O.p. Jednakże organ nie wezwał Spółki do usunięcia braków formalnych i wskazania przesłanki, na podstawie której opiera żądanie wznowienia postępowania.
Pismem z [...] kwietnia 2022 r. organ podatkowy zawiadomił Stronę, że [...] kwietnia 2022 r. została wydana decyzja nr [...], [...], którą odmówiono wszczęcia postępowania w zakresie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z [...] marca 2021 r., nr [...]; [...]
Organ podkreślił, że w związku z tą okolicznością pismo Spółki z [...] kwietnia 2022 r. (złożone do akt sprawy w[...] kwietnia 2022 r.) nie zostało uwzględnione. Spółka natomiast w kolejnym piśmie z [...] maja 2022 r. wniosła o wyjaśnienie istotnych dla niej kwestii dotyczących pominięcia przez organ podatkowy przy rozstrzyganiu sprawy korespondencji z [...] kwietnia 2022 r.
Pismem z [...] maja 2022 r. Strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła organowi podatkowemu naruszenie przepisów: art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 180, art. 187, art. 240 i art. 243 O.p. W tym zakresie wniosła o uchylenie decyzji i rozpatrzenie sprawy w sposób prawidłowy.
W piśmie złożonym [...] lipca 2022 r. Strona wypowiedziała się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wniosła również o wycofanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji poprzez jej uchylenie w całości.
W uzasadnieniu pisma Strona podkreśliła, że wniosek z [...] lutego 2022 r. dotyczył decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] marca 2021 r., a nie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] lipca 2013 r. Podstawa prawna wznowienia postępowania była i jest okoliczność polegająca na wyjściu na jaw istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję.
W dalszej kolejności Strona przytoczyła cztery obszernie uzasadnione nowe okoliczności i dowody spełniające ww. warunki. Ponadto Strona zwróciła uwagę na korespondencję z [...] kwietnia 2022 r., która nie została przez organ podatkowy uwzględniona przy wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej.
Organ podatkowy decyzją z [...] lipca 2022 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] kwietnia 2022 r., nr [...]; [...]
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na przepisy art. 128, art. 240 § 1, art. 243 § 1, § 2 i § 3 O.p., następnie je przytoczył i zamieścił własne wnioski, w tym zakresie.
Wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczna decyzją składa się z dwóch etapów: etapu wstępnego (tzw. wznowieniowego) oraz etapu zasadniczego. Zdaniem organu jeżeli stwierdzone zostaną przeszkody formalne (na etapie wstępnym), to wydana powinna zostać decyzja o odmowie wszczęcia postępowania zgodnie z art. 243 § 3 O.p. W przeciwnym wypadku wydać należy postanowienie o wznowieniu postępowania, stosownie do art. 243 § 1 O.p.
Organ podatkowy wskazał, że na wniosek Strony z [...] lutego 2022 r. przeprowadzono wstępne postępowanie wznowieniowe, czyli rozpoznano dopuszczalność wznowienia. Następnie wydano decyzję na podstawie art. 243 § 3 O.p. Wynik rozstrzygnięcia oparty został o stwierdzenie organu podatkowego, że decyzja ostateczna objęta wnioskiem o wznowienie postępowania została wydana w trybie nadzwyczajnym.
Zdaniem organu podatkowego prawidłowo zastosowano przepis art. 243 § 3 O.p. Okoliczność polegająca na objęciu wnioskiem o wznowienie decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym stanowi przeszkodę formalnoprawną do wznowienia w tej sprawie. Zdaniem organu nie jest wystarczające, ze decyzja objęta zakresem wniosku jest ostateczna, ponieważ nie jest ona decyzją ustalającą lub określającą wysokość zobowiązania podatkowego.
Za niezasadne organ podatkowy uznał zarzuty odwołania dotyczące naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego. Bezpodstawne okazały się zdaniem organu, także zarzuty dotyczące naruszenia art. 180 i art. 187 O.p. Nie naruszono również przepisów art. 240 i art. 243 O.p.
Końcowo organ podatkowy zwrócił uwagę, że dowody i okoliczności wskazane przez Stronę w piśmie złożonym [...] lipca 2022 r. odnosiły się do protokołu kontroli z [...] grudnia 2012 r., decyzji wymiarowej wydanej wobec Spółki z [...] lipca 2013 r. i postępowania przeprowadzonego wobec Spółki za III kwartał 2011 r.
Pozostawały one w opinii organu podatkowego bez wpływu na rozstrzygniecie w sprawie zainicjowanej wnioskiem Strony z [...] lutego 2022 r. Organ podatkowy, stwierdził że argumentacja zawarta w piśmie z [...] kwietnia 2022 r., również nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Z uwagi na brak dopuszczalności wznowienia postępowania, badanie przesłanek wznowienia postępowania podatkowego było niemożliwe.
Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której zarzucił naruszenie art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 127, art. 130, art. 180, art. 181, art. 187, art. 188, art. 194 i art. 200 O.p. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Skarżącej stan faktyczny sprawy i materiał dowodowy będący w posiadaniu organów podatkowych oraz materiał dowodowy istniejący w chwili podejmowania pierwotnego rozstrzygnięcia jak i uregulowania prawne, pozwalają na ocenę, że decyzja narusza prawo.
Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie z [...] lutego 2023 r. Skarżąca przedstawiła argumentację uzupełniająca uzasadnienie skargi. W uzasadnieniu kolejny raz podniosła kwestię pominięcia przez organ podatkowy przy rozpoznawaniu sprawy, na etapie postępowania w pierwszej instancji, argumentów zamieszczonych w piśmie z [...] kwietnia 2022 r. (złożonego w organie [...] kwietnia 2022 r.). Skarżąca przedstawiła zestawienie dat i godzin dotyczących procesu ekspediowania przesyłki wychodzącej z organu, opierając się na danych pochodzących ze strony internetowej operatora pocztowego, tj. trackin – śledzenie przesyłek pocztowych.
W podsumowaniu argumentacji Skarżąca podniosła, ze doszło do naruszenia przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 127, art. 130, art. 180, art. 187, art. 200 O.p. Skarżącej stwierdziła, że opisane nieprawidłowości w czynnościach podejmowanych przez pracowników organu podatkowego maja istotne znaczenie dla całokształtu postrzegania aparatu podatkowego w zakresie wsparcia i obsługi podatnika, a także działań służby skarbowej zgodnie z litera prawa i zasada zaufania. Skarżąca ponadto podtrzymała wnioski zamieszczone w skardze. Do pisma załączono kopie pism z [...] kwietnia 2022 r., z [...] maja 2022 r., [...] września 2022 r., a także wydruk z systemu pocztowego śledzenie przesyłek i odpis pisma wraz z załącznikami.
W piśmie z [...] lutego 2023 r. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu podatkowego do przedstawienia wydruku/kserokopii książki nadawczej zawierającej datę nadania bądź przekazania do właściwego urzędu pocztowego korespondencji zawierającej decyzję z [...] kwietnia 2022 r.
Organ podatkowy w piśmie z [...] lutego 2023 r. zamieścił odpowiedź na ww. pismo Skarżącej. W uzasadnieniu wskazał na korespondencję, która była kierowana do Spółki w związku z jej pismem z [...] kwietnia 2022 r. i powodami dla których pisma nie uwzględniono przy wydaniu decyzji z [...] kwietnia 2022 r.
Organ podatkowy podkreślił, że decyzja została wydana z poszanowaniem zasad postępowania podatkowego i wysłana do Strony [...] kwietnia 2022 r. Podkreślił, że organ wystąpił do operatora pocztowego z reklamacją i żądaniem wyjaśnienia powodów, dla których na powoływanej stronie internetowej zamieszczono godziny czynności pocztowych nie zgodnych z rzeczywistością. Organ podkreślił, że praktyką jest, że poczta nadawcza odbierana jest z urzędu ok. godziny [...]. Niemożliwe więc było wyekspediowanie korespondencji o godzinie, która widnieje w systemie pocztowym – śledzenie przesyłek. Organ odwoła się do pisma operatora pocztowego z [...] stycznia 2023 r., w którym znalazło się wyjaśnienie, iż przesyłka została wprowadzona do obrotu pocztowego w dniu jej przekazania tj. [...] kwietnia 2022 r. Natomiast rozbieżności w godzinie nadania przesyłki w systemie przesyłek wynikają z niedostosowania daty systemowej do daty bieżącej.
Ponadto z wyjaśnień i operatora wynika, ze dane umieszczone na stronie internetowej maja jedynie charakter poglądowy i nie mogą stanowić podstawy roszczeń wobec Poczty Polskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że Przewodnicząca Wydziału I WSA w Szczecinie, działając na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) wydała [...] stycznia 2023 r. zarządzenie o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego. Pismami z [...] stycznia 2023 r. Sąd poinformował organ oraz Skarżącą o terminie tego posiedzenia oraz o możliwości uzupełnienia argumentacji.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z [...] lipca 2022 r., nr [...], którą utrzymał w mocy własną decyzję z [...] kwietnia 2022 r., nr [...]; [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, które zakończyło się wydaniem [...] marca 2021 r. przez organ podatkowy decyzji ostatecznej (nr [...]; [...]).
Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. decyzją z [...] lipca 2013 r., nr [...] określił Spółce w podatku od towarów i usług zobowiązanie podatkowe. Decyzja stała się ostateczna, a w związku z tym Spółka wnioskiem z [...] maja 2018 r. wystąpiła o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego tą decyzją, jako decyzją ostateczną (w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 O.p.). Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. decyzją z [...] sierpnia 2020 r., nr [...] odmówił uchylenia decyzji z [...] lipca 2013 r., nr [...] Rozstrzygnięcie to z kolei zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...]; [...] W związku z tym, że Spółka wywiodła od ww. rozstrzygnięcia skargę, WSA w Szczecinie sprawę rozpoznał i skargę oddalił. Wyrok z 6 października 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 460/21 stał się prawomocny, bowiem nie wniesiono od niego skargi kasacyjnej.
Powyższe zestawienie dotychczasowego przebiegu postępowania było niezbędne wobec tego, że przedmiotowy wniosek z [...] lutego 2022 r. o wznowienie jest wnioskiem o wznowienie postępowania wznowionego.
Dostrzec należy, że postępowanie zakończone decyzją ostateczną z [...] marca 2021 r., nr [...]; [...] związane było z decyzją wymiarową z [...] lipca 2013 r., nr [...] W związku z tokiem prowadzonych postępowań, tj. podatkowego i sądowadministracyjnego doszło do prawomocnego oddalenia skargi na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z [...] lipca 2013 r. (czyli właśnie na decyzję z [...] marca 2021 r.). Natomiast niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne obejmuje swoim zakresem ocenę prawidłowości decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] marca 2021 r.
Skarżąca składając wniosek z [...] lutego 2022 r. o wznowienie postępowania powołała się na art. 240 § 1 O.p. (bez wskazania konkretnej przesłanki z tego artykułu).
Sąd zauważa, że przedmiotem zaskarżonej decyzji nie była ocena zaistnienia przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania podatkowego z art. 240 § 1 O.p., albowiem w sprawie organ podatkowy odmówił wznowienia postępowania z powodu wystąpienia przeszkody formalnoprawnej.
Dopiero po ustaleniu, że zostały spełnione wszystkie przesłanki formalne, organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Otwiera ono fazę postępowania określaną jako postępowanie wznowione, w odróżnieniu od postępowania wznowieniowego (wstępnego), które toczyło się do chwili wydania wspomnianego postanowienia. Dopiero w tej fazie dopuszczalne jest badanie, czy zachodzą wskazane przez stronę podstawy wznowienia albo czy zachodzą podstawy wymienione w postanowieniu o wznowieniu postępowania z urzędu. Obok badania podstaw przedmiotem postępowania jest, także rozstrzygnięcie istoty sprawy.
Zauważając argumentację skargi i pism procesowych Skarżącej, w sytuacji gdy organ podatkowy wydałby postanowienie o wznowieniu postępowania należałoby oceniać istnienie konkretnych przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Wówczas miałyby znaczenie argumenty
Skarżącej oraz organu dotyczące konkretnych podstaw wznowieniowych.
Odnosząc się do kwestii spornej należy wskazać, że stosownie do art. 241 § 1 O.p. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony.
Natomiast zgodnie z art. 241 § 2 O.p. wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1: 1) pkt 4 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji;
2) pkt 8 lub 11 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym
Unii Europejskiej;
- 3) pkt 9 następuje tylko na żądanie strony;
- 4) pkt 12 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia doręczenia postanowienia określonego w art. 119j § 2.
Z powyższych przepisów wynika, że organ podatkowy przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia postępowania obowiązany jest rozpoznać dopuszczalność wznowienia postępowania. Jest to pierwszy etap postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Etap ten ma szczególne znaczenie, gdy wszczęcie postępowania następuje na wniosek strony.
Uwzględniając stan faktyczny sprawy oraz zakres przedmiotowej skargi, Sąd wskazuje, że jego rolą jest rozstrzygnięcie, czy organ podatkowy prawidłowo rozstrzygnął odmawiając wszczęcia postępowania w zakresie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, jaką jest decyzja z [...] marca 2021 r. (odmawiająca uchylenia decyzji wymiarowej). W tym miejscu rację należy przyznać organowi, że decyzja odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej z [...] marca 2021 r. została wydana w następstwie przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego, czyli po wznowieniu postępowania zainicjowanego wnioskiem Spółki z [...] maja 2018 r.
Jednocześnie jednak Sąd zwraca uwagę, że regulacja dotycząca wznowienia postępowania (przepisy rozdziału 17 O.p.), w szczególności przepisy art. 240 i art. 241 O.p. nie przewidują ograniczenia, co do możliwości wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną w toku postępowania nadzwyczajnego. Innymi słowy postępowanie podatkowe nie przewiduje ograniczenia dla wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej. W tym miejscu, poczynić jednak należy zastrzeżenie, iż ww. zasada może zostać ograniczona w przypadku, gdy prawidłowość takiego rozstrzygnięcia poddana została weryfikacji przez sąd administracyjny, która zakończyła się oddaleniem takiej skargi.
Właśnie z opisanym powyżej ograniczeniem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak już wyżej opisywano, postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją wymiarową zakończyło się wydaniem decyzji odmawiającej jej uchylenia, a w następstwie rozpoznania skargi przez sąd administracyjny, w wyniku oddalenia skargi, decyzja ta stała się prawomocna.
Zdaniem Skarżącej dopuszczalne jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną w toku postępowania nadzwyczajnego (tj. decyzją z [...] marca 2021 r.).
Natomiast w opinii organu podatkowego celem wznowieniowego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym. Zdaniem organu podatkowego nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania na wniosek złożonym w trybie art. 240 § 1 O.p. dotyczący decyzji wydanej już w trybie nadzwyczajnym (czyli po wznowieniu postępowania przewidzianym w art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 O.p.).
Organ podatkowy stwierdził, że do zastosowania trybu określonego w art. 240 § 1 O.p. nie wystarczy prymat ostateczności decyzji, w odniesieniu do której strona wnosi o wznowienie postępowania, jeżeli nie jest to decyzja ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego (wydana w trybie zwykłym).
Rozwijając argumentację podniesioną wyżej, Sąd stwierdza, wbrew twierdzeniom przestawionym przez organ podatkowy, iż co do zasady dla wznowienia w trybie O.p., wystarczająca jest ostateczność decyzji, w odniesieniu do której strona wnosi o wznowienie postępowania. Ponadto nie jest słuszne twierdzenie organu podatkowego, iż wniosek o wznowienie dotyczyć może jedynie decyzji ustalających lub określających wysokość zobowiązania podatkowego (wydanych w trybie zwykłym).
Sąd stwierdza zatem, że mimo iż skarga podlega oddaleniu, to następuje to z powodów nieco innych niż przyjęte i przedstawione przez organ podatkowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszoinstancyjnej.
Wyjaśnienia wymaga, że przeprowadzone przez sąd administracyjny postępowanie w sprawie zakończonej wyrokiem oddalającym skargę Spółki – z 6 października 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 460/21 obejmowało swoim zakresem badanie legalności zaskarżonej decyzji. Postępowanie podatkowe prowadzone było w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za I kwartał 2011 r., po wznowieniu postępowania. W tych okolicznościach zadaniem Sądu w ww wyroku było zbadanie prawidłowości postępowania zakończonego wydaniem decyzji wymiarowej w zakresie ewentualnego potwierdzenia zaistnienia przesłanek wznowieniowych. Co istotne w zakresie badania znalazła się, także analiza prawidłowości postępowania organu podatkowego począwszy od wpływu wniosku Spółki z [...] maja 2018 r. o wznowienie postępowania, poprzez wydanie postanowienia z [...] sierpnia 2018 r. o wznowieniu postępowania, a na postępowaniu prowadzonym po wznowieniu kończąc.
Innymi słowy Sąd w toku postępowania zakończonego wyrokiem oddalającym oceniał także przebieg postępowania zakończonego decyzją z [...] marca 2021 r. odmawiającą uchylenia decyzji wymiarowej. Zauważyć bowiem należy, że kontrola Sądu oparta jest o badanie stosownie do art. 145 p.p.s.a. naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; nieważności decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (...).
W tym względzie prawomocny wyrok sądu ma powagę rzeczy osądzonej w przedmiocie rozstrzygnięcia.
W związku z tym, że Skarżąca zawnioskowała o wszczęcie postępowania wznowieniowego zakończonego decyzją z [...] marca 2021 r., która została prawomocnie uznana przez Sąd za prawidłową, zaktualizowała się tym samym podstawa do uznania wniosku z [...] lutego 2022 r. za niedopuszczalny. W tych okolicznościach organ podatkowy prawidłowo rozstrzygnął o odmowie wszczęcia postępowania wydając, w tym przedmiocie decyzję z [...] kwietnia 2022 r. W konsekwencji za prawidłową, również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał zaskarżoną decyzję z [...] lipca 2022 r.
Sąd stwierdza, wiec że żądanie Spółki, co do wznowienia postępowania zakończonego decyzją organu podatkowego, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji ustali wystąpienie przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym.
Właśnie z ww. sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Pomimo więc, że organ podatkowy wydał decyzję opierając się o twierdzenie, iż tylko decyzje wydane w trybach zwykłych podlegają procedurze wznowienia, co zostało przez Sąd ocenione jako błędne, rozstrzygnięcie należało uznać co do zasady za prawidłowe. Wystąpiła bowiem podstawa do stwierdzenia niedopuszczalności wznowienia postępowania, co zgodnie z O.p. kończy się wydaniem decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania o wznowieniu postępowania podatkowego.
Końcowo Sąd zaznacza, że to, czy istnieje którakolwiek przesłanka wznowieniowa, o której mowa art. 240 § 1 O.p. (w tym ta na którą w pisma procesowych wskazywała Skarżąca, czyli z pkt 1 i pkt 5), nie była przedmiotem niniejszej sprawy, bowiem organ w związku z niedochowaniem warunków formalnych odmówił wznowienia postępowania, a więc organ nie oceniał tego, czy przesłanka wznowieniowa odnosi się do postępowania zakończonego decyzją z [...] marca 2021 r. W tym stanie rzeczy nieprzeprowadzenie przez organ pozostałych dowodów powołanych w toku postępowania, nie stanowiło naruszenia powołanych przepisów postępowania.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że nie zasługują one na uwzględnienie. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa podatkowego powołane w skardze.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.