Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 13 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 689/21

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 r. K. J. (dalej: Skarżący") wniósł do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Organ") o częściowe umorzenie należności lub rozłożenie ich na raty. Wskazał, że przyczyną nieopłacania składek były niskie dochody z działalności gospodarczej. Wyjaśnił, że ma na utrzymaniu córkę, która się uczy. W 2015 r. ojciec Skarżącego zachorował na nowotwór płuc.

W ostatnich miesiącach życia sprawował Skarżący nad nim stałą opiekę i mieszkał w jednym gospodarstwie domowym. Ojciec zmarł na początku 2017 r. Jednocześnie 90-letnia mama poruszająca się na wózku inwalidzkim również wymagała stałej opieki. Mama Skarżącego zmarła w 2018 r. W 2019 r. Skarżący złamał nogę i przebywał dwa miesiące na zwolnieniu chorobowym. Kolejne miesiące to rehabilitacja. Do dnia dzisiejszego odczuwa Skarżący problemy zdrowotne z tym związane.

Zaznaczył także, że zbieg nieszczęśliwych zdarzeń nie pozwolił na normalne prowadzenie działalności gospodarczej. Wskazał również na problemy z konkurencją, która wykonuje pracę "na czarno" nie płacąc podatków. Ma to również wpływ na mniejszą liczbę zleceń.

W uzupełnieniu wniosku Skarżący wniósł o umorzenie całości zadłużenia z tytułu składek ewentualnie w przypadku decyzji odmownej podtrzymuje wniosek o rozłożenie zadłużenia na raty. Oświadczył, że ubiega się o ulgę w ramach pomocy de minimis.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych po przeprowadzeniu postępowania w sprawie decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...] odmówił umorzenia należności z tytułu składek, uznając, że:

1. - nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 423, dalej: "u.s.u.s.");
2. - nie wykazano zgodnie z zapisem art. 28 ust. 3a ww. ustawy, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego;
3. - nie wskazano, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń;
4. - nie wykazano, że stan zdrowotny lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły Skarżącego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Pismem z dnia [...] marca 2021 r. K. J. poprzez swojego pełnomocnika wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący domagając się zmiany decyzji Zakładu podtrzymał swoje stanowisko zawarte we wniosku. Pełnomocnik Skarżącego wskazał, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał błędnej oceny stanu faktycznego sprawy stwierdzając, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia określone w art.28 ust.3 pkt 3,5 oraz 6 ustawy systemowej. Zakład winien bowiem wziąć pod uwagę okoliczności związane z ograniczeniami związanymi z epidemią COVID-19.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ wskazał, że w decyzji organu I instancji z [...] marca 2021 r. ZUS prawidłowo stwierdził, że należności za okres od 5/2000 do 11/2000 oraz od 1/2001 do 5/2001 nie uległy przedawnieniu, gdyż zabezpieczone są hipoteką, jednakże w związku z upływem terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia (tj. 12 grudnia 2019 r.). Natomiast pozostałe podane w zaskarżonej decyzji o odmowie umorzenia należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu z powodu zawieszenia biegu terminu przedawnienia, które nastąpiło w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym.

Ponowna zaś analiza sprawy pod względem przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 743) doprowadziła do wniosku, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a ewentualne umorzenie zadłużenia stanowiłoby pomoc de minimis.

Dalej wskazano, że organ dokonał rozpoznania sytuacji rodzinnej i materialnej, rodzaju, okresu i wysokości należności oraz przyczyn ich powstania na podstawie wszystkich dokumentów uzyskanych i przedłożonych do sprawy z wniosku o umorzenie z [...] stycznia 2021 r.

Przywołując art. 28 ust. 2 z zastrzeżeniem art. 30 u.s.u.s. organ wskazał na przesłanki umarzania należności z tytułu składek (w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa). Przy czym przesłanki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ww. ustawy.

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że:

1. - przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych;
2. - nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s., ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że:

sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

1. - nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. - działalność gospodarcza w formie spółki cywilnej jest prowadzona, więc może stanowić źródło pozyskania środków finansowych niezbędnych do spłaty zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
2. - nie zachodzi przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s., ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wniesiono, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
3. - nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. - postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne wskazując, że prowadzone od września 2011 r. działania egzekucyjne nie przyniosły pozytywnego rezultatu. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęć rachunków bankowych, jednak czynności te okazały się nieskuteczne. Z informacji uzyskanej przez organ egzekucyjny z Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych wynikało, że Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości, tj. gruntu w użytkowaniu wieczystym oraz budynku stanowiącego odrębną nieruchomość, położnych w B. czyli na terenie działania innego Urzędu Skarbowego, w związku z czym brak było możliwości prowadzenia egzekucji. Ustalono, że Skarżący posiada pojazdy nie przedstawiające wartości rynkowej. Natomiast dom, w którym zamieszkuje był własnością rodziców. Skarżący wykazywał minimalny dochód z działalności gospodarczej (PIT -36 za 2013 r. - [...] zł) i nie uzyskiwał innych dochodów.

Zdaniem organu przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie można jednak identyfikować jedynie z samym faktem umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z przepisu tego wynika bowiem, że przesłanka całkowitej nieściągalności z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. zachodzi wówczas, gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

1. - nie zachodzi przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. - należności za okres 4/2000 - 11/2000 i 1/2001 - 5/2001 uległy przedawnieniu i mogą być dochodzone jedynie z przedmiotu hipoteki dokonanej na nieruchomości, dla której jest prowadzona księga wieczysta [...]

Zaległości figurujące na koncie płatnika składek za okres do 2/2020 (w tym zaległości objęte postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego, które ponownie skierowano do windykacji [...] grudnia 2017 r., [...] marca 2018 r. i [...] stycznia 2020 r.) zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym, podczas którego Dyrektor ZUS Oddział w K. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej na rachunku bankowym w Banku [...] w B., [...] S.A. oraz wierzytelności pieniężnej do Urzędu Skarbowego w K.. Dokonane czynności doprowadziły do częściowego odzyskania należności - ostatnie wpłaty z przełomu z sierpnia i września 2020 r. w łącznej wynosi [...] zł.

Jednocześnie obecny brak efektu w egzekwowaniu zaległości nie przesądza jeszcze o ich całkowitej nieściągalności, istnieje możliwość skierowania dalszych tytułów wykonawczych do Naczelnika Urzędu Skarbowego, w celu prowadzenia egzekucji ze środków, do których stosowania nie jest uprawniony Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. [...] marca 2020 r. [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w B. W. M. zawiadomił ZUS jako wierzyciela hipotecznego o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...] do dnia [...] grudnia 2094 r. i stanowiącego odrębną nieruchomość - budynku magazynowego. Dokonane przez Zakład na tym majątku zabezpieczenie zwiększa szansę na choćby częściową spłatę zaległych składek, w następstwie ewentualnej licytacji przedmiotowych nieruchomości.

W związku z powyższym organ uznał, że nie zachodzą żadne przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Powołując następnie art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), zwanego dalej "rozporządzeniem", Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie występują przesłanki umorzenia określone w cytowanym rozporządzeniu oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zastrzegł przy tym, że o istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. Zdaniem organu powstanie zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej lub jakiegoś nadzwyczajnego zdarzenia, tylko jest skutkiem nieopłacenia w ustawowym terminie płatności składek w czasie prowadzonej działalności gospodarczej.

Organ wskazał, że okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości zostały w sposób wyczerpujący określone przez ustawodawcę, co wyłącza możliwość uwzględnienia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych sytuacji innych niż wymienione w poczynionych rozważaniach. Umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wykorzystywane jest w bardzo wyjątkowych przypadkach i każda sytuacja jest oceniana indywidualnie.

Także ponoszenie konsekwencji negatywnych rezultatów prowadzonej działalności jest, zdaniem organu, rzeczą oczywistą i społecznie uzasadnioną, bowiem z wykładni funkcjonalnej i celowościowej przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika, że podjęcie działalności gospodarczej skutkuje powstaniem obowiązku ubezpieczenia. Bez znaczenia pozostaje tutaj zatem okoliczność, czy osoba, która podjęła się prowadzenia działalności faktycznie ją wykonuje i w jakim zakresie. Na każdym etapie prowadzenia działalności jako przedsiębiorca Skarżący winien oceniać celowość jej kontynuacji, a także skutki wieloletniego niewywiązywania się z obowiązku opłacania składek. Mimo narastającego zadłużenia nie dokonał jednak Skarżący wyrejestrowania działalności gospodarczej. O ile tak samo bezprawne, choć w pewnych okolicznościach zrozumiałe bywają sytuacje, gdy z powodu chwilowego pogorszenia się sytuacji na rynku, płatnicy nie są w stanie zapłacić składki w terminie, taki ogrom zaniedbań i zaniechań objawiający się w nieposzanowaniu comiesięcznego obowiązku opłacania składek przez kilka lat z rzędu poraża skalą lekceważącego podejścia Skarżącego do powszechnego obowiązku regulowania składek.

Dalej organ wskazał, że promowanie tak nagannych postaw poprzez umorzenie długu w ZUS stałoby w jawnej sprzeczności z interesem społecznym i byłoby zwyczajnie nieuczciwe w stosunku do innych przedsiębiorców, którzy w owym czasie także prowadzili działalność i terminowo opłacali swoje składki na ZUS.

Organ nie uznał, że prawdziwe jest stwierdzenie, że powstanie zadłużenia z tytułu składek jest następstwem epidemii koronawirusa, gdyż dotyczy okresu od 4/2000 r. Ponadto zgodnie z ustaleniem ZUS, na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych otrzymał Skarżący pomoc rekompensującą negatywne konsekwencje ekonomiczne związane z COVID-19, udzieloną w ramach limitu 800 tys. euro na przedsiębiorcę od Starosty Powiatu [...] w wysokości [...] zł.

Podobnie jak nie mieści się w katalogu przesłanek przemawiających za umorzeniem "kalkulacja" efektywności funkcjonowania firmy na rynku pracy w przyszłości, kiedy w wyniku umorzenia zaległych składek szybciej odzyska płynność finansową.

Natomiast odnosząc się do przesłanki dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowanej istnieniem przewlekłej choroby osoby zobowiązanej lub członka jej rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie zaległości organ uznał, że w złożonym wniosku o umorzenie powołał się Skarżący na stan swojego zdrowia w toku prowadzonego postępowania nie przedłożył jednak żadnych dokumentów medycznych potwierdzających np. fakt konieczności stałego leczenia (w tym: wyników przeprowadzonych badań, kart informacyjnych), czy zaświadczeń orzekających o istnieniu przeciwskazań zdrowotnych do zarobkowania.

Organ uznał, że sprawowania stałej opieki nad schorowanymi rodzicami nie można uznać za okoliczność pozbawiającą możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego spłatę zaległości zwłaszcza, że dotyczą okresu nawet sprzed 20 lat. A ponadto Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że zrezygnował z pracy z uwagi na konieczność opieki nad chorym członkiem rodziny, nie podlegał też z tego tytułu do ubezpieczeń.

Odnosząc się do sytuacji związanej z pandemią koronawirusa (i inne wiążące się z tym negatywne konsekwencje zarówno dla aktywnych przedsiębiorców jak i dla pozostałych ubezpieczonych), organ uznał, że nie jest podstawą do umorzenia zaległości, gdyż epidemii jest stanem przejściowym. Stwarza pewne ograniczenia, ale nie wyklucza zupełnie z możliwości podjęcia zatrudnienia. Tymczasem z działalności gospodarczej (prowadzonej w formie spółki cywilnej) osiągnął Skarżący w 2018 r. dochód w wysokości [...] zł, w 2019 r. dochód w wysokości [...] zł, w 2020 r. dochód w wysokości [...] zł, co daje średniomiesięcznie [...] zł co wynika z PIT-36 i PIT/B (według PIT/B Pana udział w spółce wynosił 50%) i wydrukiem z Księgi Przychodów i Rozchodów. Jakkolwiek z przedłożonej dokumentacji finansowej wynika, że od wielu lat działalność gospodarczą, przynosi w istocie symboliczny dochód, z którego trudno zaspokoić nawet podstawowe potrzeby to mimo to działalność tą Skarżący kontynuuje, nie wskazując z czego w rzeczywistości się utrzymuje przy tak nikłych dochodach, zamiast poszukiwać innego źródła dochodów np. za pośrednictwem Powiatowego Urzędu Pracy.

Organ uznał, że analiza ustalonych w postępowaniu faktów nie prowadzi do wniosku, że sytuacja Skarżącego nosi znamiona ubóstwa, a przedstawione argumenty nie znalazły odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym.

W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych zgromadził materiał dowodowy, a następnie dokonał oceny, która stała się podstawą do merytorycznego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej: " k.p.a.") Ocena dowodów dokonana przez organ, a prowadząca do rozstrzygnięcia negatywnego, nie jest oceną dowolną, ale podjętą zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 k.p.a.

Organ gromadząc materiał dowodowy z urzędu dążył do zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy i do wyjaśnienia rzeczywistych treści stosunków faktycznych i prawnych. Stan faktyczny został w pełni wyjaśniony i w prawidłowy sposób dokonano jego oceny prawnej.

Biorąc pod uwagę przeanalizowany materiał dowodowy oraz publicznoprawny charakter należności z tytułu składek nie znaleziono podstaw do uchylenia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2021 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie decyzji. Zdaniem Skarżącego organ nie wyjaśnił w należyty sposób wszystkich okoliczności sprawy. W obecnym stanie należy brać pod uwagi ograniczenia związane z epidemią i niemożnością normalnego prowadzenia działalności gospodarczej. Zakład rozpoznając wniosek nie wziął tych okoliczności pod uwagę. Zakład zastosował wobec Skarżącego zasady, które obowiązują w normalnym trybie i sposobie prowadzenia działalności gospodarczej.

Skarżący podaje, że w chwili obecnej z uwagi na panujący stan epidemii, nie miał możliwości rozwinięcia działalności gospodarczej na tyle, aby spłacić zaległości. Stan, który spowodował niemożność prowadzenia działalności zarobkowej, jest nagły i niezależny od skarżącego. Skarżący popadł w długi z tytułu nie opłacania składek nie ze swojej winy, stały za tym przyczyny obiektywne. Skarżący chciał podjąć spłatę długu, jednak obecna sytuacja skutecznie mu to uniemożliwiła. Skarżący podnosi, że państwo powinno pomagać przedsiębiorcom w trudnym czasie epidemii i związanym z tym ograniczeniem możliwości prowadzenia działalności gospodarczej.

Skarżący z uwagi na posiadane zadłużenie nie mógł skorzystać z żadnego programu wsparcia przedsiębiorców oferowane przez państwo. Jedyną pomocą, na jaką może liczyć, jest ewentualne umorzenie całości lub części jego zadłużenia. Zakład powinien rozważyć tę przesłankę związaną z pomocą udzielną przedsiębiorcom. Utrzymywanie wysokiego zadłużenia wobec Zakładu w sytuacji, kiedy z przyczyn obiektywnych przedsiębiorca nie ma możliwości spłaty zadłużenia, mija się całkowicie z celem, Prowadzone postępowania egzekucyjne wobec Skarżącego nie doprowadzą do odzyskania należności.

Skarżący z uwagi na obiektywne ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej z powodu stanu epidemii nie będzie w stanie osiągać dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia. Skarżący wskazuje, że umorzenie całości lub części zadłużenia pozwoli mu na zaplanowanie działalności w taki sposób, aby wpłacać bieżące należności. Pozwoli mu na przygotowanie się do prowadzenia działalności po stanie epidemii, co pociągnie za sobą osiąganie zysków i środki na wpłacanie bieżących składek na ubezpieczenia społeczne. Ulga w postaci umorzenia zaległości całkowitego i częściowego będzie wyrazem pomocy państwa przedsiębiorcy znajdującego się w tragicznej sytuacji finansowej.

Zdaniem Skarżącego zaskarżona decyzja ma standardowe uzasadnienie i odnosi się do sytuacji normalnej, w której przedsiębiorcy mogą beż przeszkód prowadzić swoją działalność. Nie bierze pod uwagę obecnego stanu, w którym prowadzenie działalności gospodarczej jest znacznie ograniczone.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi z argumentacją jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:

Skarga jest uzasadniona. W trakcie prowadzenia postępowania dowodowego organ nie przeprowadził wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów, jak także ze zgromadzonego już materiału nie wyciągnął prawidłowych wniosków, dopuszczając się jego nieprawidłowej oceny.

Rozważania odnośnie skargi należy rozpocząć od ogólnego stwierdzenia, że organ prawidłowo ustalił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. Przepisy te stanowią, że należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Przepis art. 28 ust.3 u.s.u.s. wylicza natomiast enumeratywnie przypadki, w których zachodzi stan całkowitej nieściągalności. Organ ZUS odnosząc się do tej podstawy umorzenia należności z tytułu składek zasadnie stwierdził, że nie zachodzi stan całkowitej nieściągalności tychże składek, a także innych składek wskazanych w decyzji. Organ przeanalizował sytuację majątkową i osobistą Skarżącego i podjęte ustalenia co do poszczególnych podstaw stwierdzenia całkowitej nieściągalności trafnie doprowadziły go do konstatacji, że stan całkowitej nieściągalności nie zachodzi.

Trzeba jednak w tym zakresie wskazać, że przepis art. 28 ust3a i 3b u.s.u.s. przewiduje możliwość umorzenia należności w przypadku braku ich całkowitej nieściągalności.

W tym zakresie, działając na podstawie ustawowej Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 31 lipca 2003 roku rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. 2003 nr 141 poz 1365 z zm., dalej: "rozporządzenie").

W przepisach tego rozporządzenia przewidziano trzy okoliczności mogące stanowić podstawę umorzenia takich należności w przypadku braku całkowitej nieściągalności składek.

W § 3 rozporządzenia przewidziano, że zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1. 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2. 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3. 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Każda z tych trzech możliwości stanowi samoistną podstawę do umorzenia należności w całości albo w części.

Z tych trzech przesłanek umorzenia sąd wskazuje, że w sprawie niniejszej nie będzie miała zastosowana przesłanka 2, ponieważ w stosunku do osoby Skarżącego, czy prowadzonych przez niego podmiotów gospodarczych nie zaistniały żadne zdarzenia tego typu jak opisane w tym punkcie.

Na chwilę obecną zasadne natomiast będzie stwierdzenie, że przynajmniej do części okresu niepłacenia składek zaktualizowała się przesłanka określona w pkt. 3 tego paragrafu. W przepisie tym mowa jest o niemożności uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłatę składek z powodu przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny.

Przesłanka jest tak ujęta, że zakład może umorzyć należności, jeżeli nie zostały one zapłacone z uwagi na chorobę przewlekłą ubezpieczonego lub członka jego rodziny. Już sam fakt utraty możliwości zarobkowania pozwalającego na opłacenie składek uzasadnia ich umorzenie, bez względu na późniejsze możliwości (odbudowane) ubezpieczonego. Jeżeli na skutek tych przyczyn skarżący nie zarobkował, a tym samym nie mógł opłacać składek to wówczas zakład ma podstawę do ich umorzenia za ten okres.

W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane przez organ, że ojciec Skarżącego dotknięty był śmiertelną chorobą, wysiłek Skarżącego nakierowany był – jak podnosił na opiekę, w związku z czym nie prowadził on działalności zarobkowej, cały czas i pieniądze przeznaczając na funkcjonowanie w tej rzeczywistości. Jak wynika to z oświadczenia Skarżącego opieka nad ojcem u którego nowotwór został wykryty w 2015 roku, sprawowana była w ostatnich miesiącach życia zaś ojciec Skarżącego zmarł w 2017 r.

Jak natomiast wynika z decyzji organu przedmiotem rozpatrzenia były składki od 04.2000 r. do 01.2020 r. Okres, za który umorzenia składek domaga się ubezpieczony przynajmniej w części pokrywa się z okresem, kiedy sprawował on opiekę nad chorym ojcem. Z doświadczenia wynika, że te okoliczności wpływają na możliwość prowadzenia działalności i możliwości prowadzenia działalności mającej na celu uzyskanie środków na zapłatę składek. Należy zatem przyjąć, że składki w tym okresie nie zostały zapłacone z uwagi na sprawowanie opieki nad osobą przewlekle chorą (według nazewnictwa z rozporządzenia). Jakkolwiek choroba nowotworowa nie jest zasadniczo chorobą przewlekłą, to jednak wydaje się że opieka nad osoba chorą na raka mieści się w zakresie przedmiotowym sytuacji opisanej w § 3 pkt 3 rozporządzenia. Wbrew zatem ustaleniom organu twierdzenie Skarżącego, że nie płacił on składek z uwagi na opiekę nad chorym ojcem, opiekę osobistą, która nie mogła być inaczej wykonywana ma wypełnia przesłankę z § 3 pkt 3 rozporządzenia. Jeśli organ uznaje, że oświadczenie Skarżącego nie ma oparcia w innym poza oświadczeniu materiale dowodowym winien podjąć działania stosownie do art. 9 k.p.a. czy art. 79 a k.p.a.

Zdaniem Sądu organ dopuścił się istotnego naruszenia zasady informowania wyrażonej w art. 9 k.p.a. Wniosek Skarżącego o umorzenie należności wpłynął do ZUS [...] stycznia 2021 r – tak wynika z akt sprawy. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżącemu kiedykolwiek przed wydaniem decyzji odmownej uzmysłowiono obowiązek udokumentowania podnoszonych okoliczności sprawowania opieki nad chorym ojcem, czy udokumentowania dochodu z tych lat. Nie wynika to z wezwania z dnia [...] lutego 2021 r.

Doszło zarazem do istotnego naruszenia obowiązku wynikającego z art. 79a k.p.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

Tymczasem z akt sprawy wynika, że organ przed wydaniem decyzji odmownej z [...] marca 2021 r. nr [...] w piśmie z dnia [...] marca 2021 r. nie wskazał stronie przesłanek od niej zależnych (takich jak udokumentowanie sprawowania opieki), które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować – i w tym wypadku skutkowało - wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Złożenie wniosku, który zdaniem organu był niekompletny, obligowało go do podjęcia działań eliminujących niedopatrzenie strony.

Ewentualne odstąpienie od zastosowania się do wytycznych płynących z art. 79a § 1 k.p.a., gdyż przepis ten w zdaniu drugim stanowi: "Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się" oznacza, że gdyby nawet organ dostrzegał przesłanki pozwalające mu nie zastosować się do wytycznych z art. 79a § 1 k.p.a., to musiałby utrwalić to w aktach sprawy, tymczasem tego rodzaju adnotacji w aktach nie ma.

Naruszenie art. 9 i art. 79a § 1 k.p.a. uniemożliwiło stronie uzyskanie wiedzy o tym, że nie złożyła wszystkich wymaganych dokumentów, a w konsekwencji – pozbawiło ją prawa do rozpoznania sprawy.

Zaniechanie informacyjne organu dotyczyło nie tyle treści przepisów powszechnie obowiązującego i opublikowanego prawa, ile tego, że stronie nie uświadomiono istnienia obowiązku złożenia konkretnych dokumentów, warunkujących ewentualne zastosowanie wnioskowanej ulgi. Organ nie poinformował więc strony o "okolicznościach faktycznych i prawnych, które mają znaczenie dla ustalenia praw i obowiązków".

Ponieważ przesłanka z § 3 pkt 3 rozporządzenia jest istotnie spełniona, rolą organu będzie – po ewentualnym uzupełnieniu dokumentów potwierdzających te okoliczności z pkt 3 rozważenie – co do części składek czy istnieją wystarczające, racjonalne, życiowe i logiczne argumenty by w ramach uznania administracyjnego odmówić umorzenia należności niepłaconych w okresie, gdy Skarżący sprawował opiekę nad ojcem. Organ w tym zakresie powinien baczyć by uznanie to miało charakter swobodnego, nie zaś dowolnego.

Ponadto organ nie wyjaśnił w wystarczający sposób sytuacji majątkowej Skarżącego na przestrzeni lat 2015-2017, poprzestając na analizie dochodu z lat 2018 do 2020. Wiąże się to z koniecznością rozważenia w realiach prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy przesłanki z § 3 pkt 1 rozporządzenia z uwagi na sytuację, gdy opłacenie składek pozbawiło by ubezpieczonego możliwości zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb życiowych. Pomimo prób ustalenia sytuacji majątkowej Skarżącego organ nie uzyskał kluczowych dokumentów opisujących jego sytuację, jak np. roczne zeznania podatkowe w podatku od osób fizycznych za 2021. Jako osoba fizyczna jest on zobowiązany rozliczyć ten podatek z uzyskanych w danym roku podatkowym dochodów. Przeanalizowane dochody dotyczyły spółki i dotyczyły lat 2018- 2020. Nie obrazuje to jednak jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. W ponownym postępowaniu organ powinien więc wezwać go o przedstawienie takiej dokumentacji, zeznań PIT za interesujący okres.

Oczywiście ubezpieczony będzie miał prawo ich nie przedstawienia, jednak może to skutkować niekorzystnym dla niego rozstrzygnięciem organu, jeżeli zważyć, że to on ma wykazać podstawy faktyczne do uzyskania umorzenia składek.

Organ powinien zatem wezwać ubezpieczonego do przedstawienia takich jego dokumentów (jak też osób tworzących z nim gospodarstwo domowe), a po ich otrzymaniu poddać je ocenie i ustalić czy istnieją podstawy do przyjęcia, że nie jest on w stanie uregulować składek.

Zgodzić się należy z organem, że pomoc dla przedsiębiorców dotkniętych skutkami pandemii COVID-19 regulują odrębne przepisy, co nie ogranicza obowiązku zastosowania przepisów ustawy systemowej w zakresie umarzania składek. Zakład nie może więc umarzać zaległości składkowych wyłącznie w oparciu o ogólnie sformułowane wnioski uzasadnione koniecznością pomocy przedsiębiorcom w związku z pandemią. Każdy wniosek o umorzenie podlega więc ocenie pod kątem jego zasadności zgodnie z ustawą systemową. Stan epidemiczny może być jedynie jedną z wielu przesłanek, które Zakład może wziąć pod uwagę przy rozpoznaniu wniosku. Wbrew stanowisku organu nie ogranicza tej możliwości okoliczność, że zaległości Skarżącego dotyczą jednak okresów przed 2020r. Organ bada bowiem okoliczności o których mowa w § 3 pkt 1 rozporządzenia.

Ponadto w tym miejscu zauważyć należy, że zaskarżona decyzja obejmuje należności od maja 2000 r., co czyni zasadnym wniosek, że część z nich mogła ulec przedawnieniu.

Stosownie bowiem do art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w obecnym brzmieniu, należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Jednak do 31 grudnia 2011 r. przepis ten stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.

Należy bowiem wskazać, że 5-letni termin przedawnienia należności składkowych wprowadzono 1 stycznia 2012 r. ustawą z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011 r., poz. 1378, dalej: ustawa nowelizująca).

Jednakże w art. 27 ustawy nowelizującej ustawodawca postanowił, że do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r. (jak w tej sprawie), stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od 1 stycznia 2012 r. (ust. 1), zaś jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (ust. 2).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym obowiązkiem organu rentowego rozpatrującego wniosek o umorzenie należności z tytułu składek w sytuacji, gdy minął podstawowy termin ustalony dla przedawnienia, jest ustalenie kwoty istniejących należności składkowych, wciąż obciążających skarżącego. Nie może bowiem toczyć się postępowanie o przyznanie ulgi w stosunku do należności, które już wygasły. Takie postępowanie z chwilą przedawnienia należności z tytułu składek staje się bezprzedmiotowe (por. wyroki NSA z: 14 stycznia 2021 r. sygn. akt I GSK 1569/20, 7 września 2021 r. sygn. akt I GSK 171/21, publ.: orzeczenia. nsa.gov.pl).

Postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek unormowane w art. 28 u.s.u.s. dotyczyć może tylko i wyłącznie należności istniejących, do których uiszczenia płatnik jest zobowiązany. Niedopuszczalne jest natomiast objęcie tym postępowaniem należności, które wygasły na skutek przedawnienia. Dlatego, jeżeli zobowiązany w swoim wniosku o umorzenie należności wskazałby składki, które uległy przedawnieniu, to w tym zakresie organ pierwszej instancji powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe (art. 105 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: "K.p.a."). Jeżeli zaś przedawnienie należności stwierdzone zostanie dopiero w postępowaniu będącym skutkiem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zakład winien uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przedawnionych należności i w tym zakresie umorzyć postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.).

Rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek może zapaść jedynie wtedy, gdy należności których umorzenia domaga się zobowiązany nie uległy przedawnieniu. Dlatego, w przypadku złożenia przez zobowiązanego wniosku o umorzenie zaległych składek, niezbędne jest ustalenie przez organ ich wymagalności na dzień wydania decyzji. Nie może toczyć się bowiem postępowanie o przyznanie ulgi w stosunku do należności z tytułu składek, które już wygasły. ZUS, rozpoznając wniosek o umorzenie należności, bada czy nie zachodzą przesłanki pozwalające na umorzenie tych należności zawarte w art. 28 u.s.u.s. i wydanymi na jego podstawie rozporządzeniami. Organ, wydając decyzję o umorzeniu zaległości, bada zatem czy wnioskodawca jest w stanie spłacić istniejące zaległości. Aby prawidłowo ocenić tę kwestię, sprecyzowana musi być kwota istniejących zaległości i tę kwotę należy odnieść do potencjalnych możliwości wnioskodawcy.

Wobec tego w decyzji dotyczącej umorzenia nie mogą zostać włączone składki, które uległy przedawnieniu. Z tych względów badanie kwestii czy zobowiązanie z tytułu niezapłaconych składek nie uległo przedawnieniu, mieści się w granicach sprawy w przedmiocie umorzenia należności składkowych (por. wyroki NSA z: 8 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 3945/16, 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 236/13, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd w pełni podziela poglądy NSA zawarte w przywołanych wyrokach, że kwestia przedawnienia płatności składek mieści się w granicach sprawy o umorzenie należności, zatem organ zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. powinien w sposób wyczerpujący zebrać oraz rozpatrzyć cały materiał dowodowy w tym zakresie i stosownie do treści art. 107 § 3 K.p.a. ustalenia poczynione na podstawie zebranego materiału dowodowego zawrzeć w uzasadnieniu decyzji. Niezależnie od tego twierdzenia organu muszą wynikać ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (dokumentów).

W badanej sprawie organ nie sprostał tym wymogom.

Organ odwoławczy powołuje się w uzasadnienia zaskarżonej decyzji na prowadzone działania egzekucyjne (wszczęcie egzekucji administracyjnej) spowodowało zawieszenie biegu termin przedawnienia, umorzenie postępowania egzekucyjnego i ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Jednakże do akt sprawy organ nie dołączył stosownych dokumentów (postanowień) potwierdzających czynności egzekucyjne na podstawie których sąd może dokonać kontroli okresów zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

W orzecznictwie wskazuje się, że czynnością zmierzającą do ściągnięcia należności jest wystawienie tytułu wykonawczego przez właściwy organ oraz inne czynności, np. skierowanie do strony upomnienia, z których treści czy uzasadnienia wynika bezpośrednio, że zmierzają do ściągnięcia należności (zob. wyroki WSA z: 27 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Lu 721/11; 19 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 637/16, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 24 ust. 5f u.s.u.s. w przypadku wydania przez ZUS decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Jednakże w rozpoznawanej sprawie nie sposób uznać, że opisane przez ZUS czynności są tymi, o których mowa w ww. art. 24 ust. 5f) u.s.u.s.

Należy podkreślić, że ZUS choć powołuje się na powyższe okoliczności, które w jego ocenie skutkowały zawieszeniem biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek w oparciu o art. 24 ust. 5b u.s.u.s., to ich nie dokumentuje. W aktach sprawy brakuje bowiem zarówno zawiadomień o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości przedmiotowej zaległości, jak i decyzji określających ich wysokość. Nie dołączono także dokumentów dotyczących samego postępowania egzekucyjnego, pomimo, że w zaskarżonej decyzji wskazano, na zawieszenie biegu terminu przedawnienia ale nie wskazano i nie udokumentowana należności co do których to zawieszenie nastąpiło i na jaki okres. W aktach znajdują się jedynie pisma zawierające informację organu ZUS, zestawienia ale nie z dokumentami, jakkolwiek organ powołuje się na postanowienie z [...] grudnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ponowne skierowanie do windykacji [...] grudnia 2017 r., [...] marca 2018 r. i [...] stycznia 2020 r.), zajęcia wierzytelności pieniężnej na rachunku bankowym w Banku [...] w B., [...] S.A. oraz wierzytelności pieniężnej do Urzędu Skarbowego w K., na koszty egzekucyjne, na częściowe odzyskanie należności - ostatnie wpłaty z przełomu z sierpnia i września 2020 r. w łącznej wynosi [...] zł, zawiadomienie ZUS jako wierzyciela hipotecznego przez Komornika Sądowego o wszczęciu [...] marca 2020 r. postępowania egzekucyjnego z prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...] do dnia [...] grudnia 2094 r. i stanowiącego odrębną nieruchomość - budynku magazynowego to brak jest takiego dokumentu w aktach sprawy.

Organ, nie dołączając do akt wszystkich dokumentów, na które się powołuje w zaskarżonej decyzji, dopuścił się naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie bowiem do art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast według art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Sąd podziela pogląd wyrażony przez WSA w wyroku z 27 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 536/17 (publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że organ administracyjny wszystkie swoje twierdzenia o zdarzeniach prawnych istotnych w danej sprawie powinien wykazać poprzez załączenie do akt sprawy dokumentów obrazujących daną okoliczność. Wniosek dotyczący okoliczności faktycznych (w tym przypadku okresu, za który na Skarżącym ciąży jeszcze obowiązek opłacenia składek) powinien być bowiem oparty na dowodach zdobytych przez organ i przezeń sprawdzonych. Istotnym naruszeniem tej zasady byłoby orzekanie na podstawie danych znanych osobiście organowi, ale niemających oparcia w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex 2014, Komentarz do art. 80, teza 4). Także w orzecznictwie akcentuje się, że nie jest dopuszczalne, aby organ administracyjny prowadzący postępowanie administracyjne w określonym zakresie dokonywał oceny i mocy dowodowej dokumentów wchodzących w skład materiału dowodowego sprawy w trybie pozaprocesowym, tj. poza prowadzonym przez ten organ postępowaniem administracyjnym i przyjmował, że nie mają one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy albo przeciwnie, opierał na nich rozstrzygnięcie.

Takiej analizy materiału dowodowego organ powinien dokonać zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i wynik tej analizy, łącznie z oceną zebranych dowodów, przedstawić w uzasadnieniu aktu, który kończy postępowanie administracyjne w danej instancji.

Wobec nienależytego ustalenia wysokości zaległości, przedwczesnym jest odnoszenie się do ewentualnego naruszenia art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Aby prawidłowo ocenić ten zarzut, sprecyzowana musi być kwota istniejących zaległości i kwotę tę należy odnieść do potencjalnych możliwości wnioskodawcy. Z uwagi na orzeczenie TK z dnia 20.05.2020 r. sygn. akt P/18 powyższe rozważania co do ustalenia przedawnienia należności nie odnosi się do należności zabezpieczonych hipoteką -tj. od 5/2000 do 11/2000 oraz od 1/2001 do 5/2001.

Rozpatrując sprawę ponownie, ZUS zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd i ponownie rozważy, czy choćby część z należności składkowych nie uległa przedawnieniu, co w konsekwencji może spowodować, że orzekanie o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności przedawnionej jest bezprzedmiotowe. Powołując się zaś na instytucje przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych, odniesie je do poszczególnych należności i dołączy do akt sprawy dokumenty, które będą obrazować wszystkie istotne w tej mierze okoliczności faktyczne.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego w kwocie 480 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego ustalone według stawek minimalnych zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 265).