Uzasadnienie
"Z." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w [...] - dalej: "Skarżąca" reprezentowana przez kuratora sądowego K.K.– dalej: "kurator sądowy" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 27 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od września do grudnia 2012 r. oraz stycznia od grudnia 2013 r.
Do skargi załączona została informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców wg stanu na dzień 9 lipca 2017 r. z informacją w dziale 2 rubryce 1 – organ uprawniony do reprezentacji podmiotu – "Brak wpisów" i w dziale 5 rubryce 1 – Kurator - wpisem K.K. jako kuratora na podstawie art. 42 § 1 K.c. do przeprowadzenia czynności mających na celu powołanie organów podmiotu albo do przeprowadzenia likwidacji podmiotu, w tym do reprezentowania podmiotu w postępowaniu o jej rozwiązanie. Ponadto kurator sądowy złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPPr).
Po przekazaniu akt administracyjnych Sądowi dnia 10 sierpnia 2017 r. i wezwaniu przez Sąd dnia 14 sierpnia. 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...] oświadczył, że nie składa wniosku o ustanowienie kuratora dla strony Skarżącej.
Pismem z dnia 15 września 2017 r. Sąd wezwał kuratora sądowego o wykazanie umocowania do wniesienia skargi na dzień 10 lipca 2017 r. (tj. na dzień jej wniesienia) w terminie 7 dni od doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Natomiast pismem z tej samej daty Sąd zwrócił się do Sądu Rejonowego [...] Wydziału Krajowego Rejestru Sądowego o udzielenie informacji o przebiegu postępowania likwidacyjnego prowadzonego na podstawie postanowienia z dnia 12 lipca 2016 r. sygn. akt [...] w tym wskazanie czy w sprawie działa likwidator.
Dodatkowo o udzielenie przez sąd rejestrowy informacji o osobie ustanowionego w sprawie likwidatora (danych osobowych oraz adresowych likwidatora) oraz o nadesłanie odpisu postanowienia o wyznaczeniu osoby likwidatora oraz czy Skarżącą reprezentuje obecnie kurator, ewentualnie czy toczy się postępowanie w zakresie ustanowienia kuratora i na jakim znajduje się etapie.
Ponadto Sąd zwrócił się o nadesłanie odpisu postanowienia wydanego w powyższym zakresie, w przypadku ustanowienia kuratora dla Skarżącej.
W odpowiedzi na ww. pismo kurator sądowy wyjaśnił, że został ustanowiony przez Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia 14 marca 2017 r. do przeprowadzenia czynności mających na celu powołanie likwidatorów Skarżącej albo likwidacji Skarżącej w terminie 120 dni od daty doręczenia przedmiotowego postanowienia. Wskazał, iż ww. postanowienie zostało doręczone w dniu 27 marca 2017 r., a tym samym wyznaczony termin upływał w dniu 25 lipca 2017 r.
Do pisma kurator sądowy załączył kopię ww. postanowienia wydruk ze strony internetowej operatora pocztowego – śledzenie przesyłek, kopię odpisu postanowienia z dnia 10 maja 2017 r. w przedmiocie wpisu kuratora do rejestru oraz kopię zaświadczenia o dokonaniu wpisu.
Sąd rejestrowy odpowiadając na wezwanie Sądu nadesłał pismo w którym wyjaśnił, że Skarżąca została postawiona w stan likwidacji w dniu 12 lipca 2016 r. Wyznaczony dla Skarżącej likwidator –K.B. złożył rezygnację z pełnionej funkcji i został wykreślony z rejestru postanowieniem z dnia 21 września 2016 r. Natomiast wyznaczony dla Skarżącej kurator sądowy przestał pełnić swoją funkcje 14 lipca 2017 r.
Sąd rejestrowy potwierdził, iż w chwili obecnej Skarżąca nie ma wyznaczonego likwidatora ani kuratora, a ze względu na majątek posiadany przez Skarżącą nie może zostać zastosowany tryb rozwiązania bez likwidacji spółki przewidziany w art. 25a ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym.
Za pismem z dnia 2 października 2017 r. kurator sądowy nadesłał do Sądu kopię postanowienia z dnia 27 września 2017 r. w przedmiocie wykreślenia z rejestru sądowego kuratora sądowego w związku z upływem okresu na jaki został ustanowiony oraz zaświadczenie o dokonaniu wpisu z dnia 27 września 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a." sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.
Jak wynika z cytowanego przepisu zrealizowanie się powyższej hipotezy obliguje sąd do zawieszenia postępowania. Do sądu należy jedynie ocena, czy ustalone okoliczności pozwalają uznać, że opisany brak rzeczywiście zaistniał.
W sprawie niniejszej z dokumentów znajdujących się w aktach wynika, że do reprezentacji Skarżącej powołany jest zarząd oraz, że brak jest jakichkolwiek osób fizycznych wchodzących w skład tego organu. Ponadto Skarżąca jako spółka w likwidacji nie jest reprezentowana przez likwidatora, ani też przez kuratora sądowego (w związku z wygaśnięciem legitymacji kuratora sądowego powołanego do działania w celu przeprowadzenia czynności mających na celu powołanie likwidatorów Skarżącej albo jej likwidacji).
Należy więc uznać, iż zarząd Skarżącej w dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd I instancji był nieobsadzony, a dodatkowo z dniem 14 lipca 2017 r. (tj. po upływie 120 dni od dnia doręczenia postanowienia) wygasło uprawnienie kuratora sądowego wynikające z postanowienia Sądu Rejestrowego z dnia 14 marca 2017 r. Z akt wynika, że okoliczność ta jest niesporna.
Nie ulega wątpliwości, że taka sytuacja stanowi brak w składzie organu uniemożliwiający działanie jednostki organizacyjnej, jaką jest osoba prawna. Fakt, że spółka nadal istniała, a w dacie złożenia skargi reprezentował ją kurator sądowy, nie zmienia postaci rzeczy, iż nie mając organu powołanego do jej reprezentacji, jako osoby prawnej, nie może realizować tych zdolności, a zatem jej działanie jest uniemożliwione.
Mając na uwadze powyższe należy uznać, że wypełniona była hipoteza normy prawnej zawartej w art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co obligowało Sąd do zawieszenia postępowania z urzędu. Uchybienie temu obowiązkowi stanowiłoby naruszenie prawa procesowego, które niewątpliwie miałoby wpływ na wynik sprawy, bowiem Sąd zamiast zawiesić postępowanie, rozpoznałby sprawę merytorycznie.
Ponadto wskazać należy, że rozpatrywanie sprawy, w sytuacji w której strona nie ma organu powołanego do jej reprezentowania, skutkowałoby nieważnością postępowania.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.