Uzasadnienie
Pismem z dnia 4 stycznia 2017 r. J. J., M. J., A. J. i S. J., reprezentowani przez radcę prawnego M. A., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 199/14, zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" hip. nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
W uzasadnieniu wskazali, że pomimo upływu terminu do wykonania wyroku, organ nie wydał decyzji w kwestii odszkodowania. Przy czym podali, iż niniejsza skarga jest już kolejną skargą w sprawie niewykonania ww. wyroku, a w uprzednio zapadłych wyrokach z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 117/15, i z dnia 22 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 570/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył już grzywny odpowiednio w kwocie 500 zł i 1000 zł, a mimo tego wyrok z 2014 r. nie został wykonany. Jednocześnie pozostało bezskuteczne pismo skarżących z dnia 22 grudnia 2016 r., wzywające organ do wykonania tego wyroku. W związku z powyższym skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny z tytułu niewykonania wyroku oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że w sprawie zachodzi konieczność ustalenia, czy strony lub też inne osoby nie otrzymały odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w ramach umów międzynarodowych zawartych przez rząd PRL z rządami państw obcych. W tym zakresie w dniu [...] marca 2017 r., zostało wystosowane zapytanie do Ministerstwa Finansów. Jednocześnie pismem z dnia 7 lipca 2016 r. pełnomocnik stron został poinformowany, że nie było możliwe załatwienie sprawy w terminie określonym w wyroku z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 199/14. Jako przewidywaną datę zakończenia postępowania wskazano 30 września 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie, stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Z analizy akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 199/14, zobowiązał Prezydenta [...] do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" hip. nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zakreślony przez Sąd powołanym wyrokiem termin do wydania decyzji upłynął bezskutecznie w dniu 18 października 2014 r., co stało się przyczyną wystąpienia przez skarżących do Sądu ze skargą na niewykonanie tego wyroku.
W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 117/15 oraz z dnia 25 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 570/16, za niewykonanie powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 199/14 wymierzył Prezydentowi [...] grzywy odpowiednio w wysokości 500 zł i 3000 zł. Następnie organ nadal przez kilka miesięcy nie wydał decyzji odszkodowawczej, co skutkowało wystąpieniem przez skarżących z kolejną skargą z dnia 4 stycznia 2017 r. na niewykonanie powołanego wyroku z dnia 10 czerwca 2014 r., która to skarga zainicjowała niniejsze postępowanie sądowe.
Pomimo upływu zakreślonego terminu Prezydent [...] nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 199/14, co czyni zasadną przedmiotową skargę na niewykonanie tego wyroku.
Stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
W przedstawionych okolicznościach sprawy - biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz to, że Prezydent [...] został już ukarany grzywnami w wysokości 500 zł i 3000 zł, która to sankcja jednak nie przyniosła skutku w postaci wykonania wyroku z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 199/15 - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości 6000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie ww. wyroku
Jednocześnie rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Sądu, bezczynność organu po wydaniu wyroku z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 199/14 ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu z dnia 10 czerwca 2014 r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy do dnia wniesienia skargi z dnia 4 stycznia 2017 r. nie podjął żadnych kroków zmierzających do załatwienia wniosku odszkodowawczego i to pomimo ukarania organu przez Sąd grzywną w wysokości 500 zł i 1000 zł (wyrok sygn. akt I SA/Wa 117/15 z dnia 25 marca 2015 r., wyrok sygn. akt I SA/Wa 570/16 z dnia 25 lipca 2016 r.), wezwania skarżących do wykonania wyroku oraz złożenia do Sądu przedmiotowej skargi z dnia 4 stycznia 2017 r. Natomiast z punktu widzenia zasady praworządności, która ze swej istoty stanowi o działaniu zgodnym z prawem, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której wyrok Sądu nie jest wykonywany.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło w oparciu o przepis art. 119 § 2 oraz art. 120 p.p.s.a.