Uzasadnienie
Skarżący, działający przez swojego pełnomocnika A. S., pismem z dnia 12 kwietnia 2013 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezydentowi W. w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 84 /12, mocą którego Sąd uwzględnił ich skargę na bezczynność Prezydenta Miasta W. i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Wnieśli ponadto o zastosowanie przez Sąd art. 154 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzeczenie o istnieniu po ich stronie uprawnienia do wypłaty przez organ odszkodowania w wysokości 5 647 000zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie
W wyniku analizy akt sprawy Sąd orzekający ustalił, że wyrokiem z dnia 19.04.2012r sygn. I SAB/Wa 84/12 tutejszy sąd nakazał organowi rozpoznanie wniosku odszkodowawczego skarżących i wydanie decyzji w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt, który nastąpił w dniu 25.05.2012 r. Termin ten nie został dotrzymany. Skarżący wezwali w związku z tym w dniu 14 sierpnia 2012 r. do jego wykonania. Następnie, w konsekwencji dalszej bezczynności Prezydenta W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21.11.2012r. sygn. I SA/Wa 1849/12 orzekł po stronie organu obowiązek uiszczenia grzywny w wysokości 3.000 zł. Mimo uprawomocnienia tego wyroku, organ nie wydał decyzji. W tym stanie rzeczy skarżący pismem z dnia 8.04.2013 r. ponownie wezwali organ do wykonania wyroku WSA, co jednak nie nastąpiło.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę.
Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności.
Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 84/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał ten organ do rozpoznania wniosku skarżących o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Zaznaczyć trzeba, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
W konsekwencji bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 listopada 2012r. sygn. I SA/Wa 1849/12 orzekł po stronie organu obowiązek uiszczenia grzywny w kwocie 3000 zł.
Pomimo uprawomocnienia się tego orzeczenia Prezydent oczekiwanej decyzji nie wydał.
W następstwie tego zaniechania, skarżący w kolejnym piśmie z dnia 8 kwietnia 2013 r. ponownie wezwali Prezydenta Miasta Warszawy do wykonania wyroku z dnia 19 kwietnia 2012 r.
Do dnia wydania wyroku przez Sąd także to pismo pozostało bezskuteczne.
Stosownie natomiast do art. 154 § 6 powołanej ustawy, grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] lutego 2013 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2012 r. i w drugim półroczu 2012 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2012 r. wyniosło 3080,84 zł. a w drugim półroczu 3161,77 zł.
W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012 r. terminu na jej załatwienie oraz fakt, że w sprawie zapadł wyrok z dnia 21 listopada 2012r. nakazujący organowi zapłatę grzywny Sąd uznał, że grzywna w wysokości 4.000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie przedmiotowego wyroku.
Jednocześnie wskazać trzeba, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia zawartego w skardze wniosku o zastosowanie przez Sąd art. 154 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzeczenie o istnieniu po stronie skarżących uprawnienia do wypłaty przez organ odszkodowania w wysokości 5 647 000zł.
Wskazany przepis stanowi, że Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Z powołanego art. 154 § 2 wynika zatem, że Sąd wymierzając organowi grzywnę może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku jedynie wówczas, gdy pozwala na to charakter sprawy, a ponadto jeżeli okoliczności faktyczne i prawne nie budzą uzasadnionych wątpliwości.
W tym miejscu zauważyć trzeba, że w doktrynie podkreśla się, iż powołany przepis stanowi wyjątek od zasady, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie o zgodności z prawem zaskarżonych do sądu aktów bądź czynności organów administracji publicznej.
Zasadą jest więc, że sąd administracyjny nie może przejąć sprawy administracyjnej do bezpośredniego załatwienia. Stanowiący odstępstwo od tej zasady art. 154 § 2 znajduje zastosowanie tylko w sprawach ze skarg wniesionych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. skarg na akty lub czynności organów administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 562).
Orzeczenia sądu administracyjnego wydawane w trybie art. 154 § 2 p.p.s.a. mogą dotyczyć wyłącznie spraw, w których uprawnienia lub obowiązki bezpośrednio wynikają z norm prawa materialnego i wymagają tylko potwierdzenia lub wykluczenia ich istnienia. Ze względu na konstrukcję subsydiarnego orzekania w sytuacji bezprawności zachowania organu administracji (art. 154 § 1 p.p.s.a.) zwrot "orzec o istnieniu" łączy się w zasadzie z pojęciem uprawnienia skarżącego, zaś słowo "nieistnieniu" - z pojęciem jego obowiązku.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie takiego przypadku nie dotyczy. Roszczenie odszkodowawcze skarżących zależne jest bowiem od dokonania matematycznego obrachunku w ramach wyceny operatowej.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że brak było podstaw do uwzględnienia skargi w części dotyczącej zastosowania art. 154 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzeczenia przez Sąd w tym zakresie. Skarga we wskazanej części podlega więc oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji