Uzasadnienie
Skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt I SAB/Wa 38/11 wniósł P. O. Wskazanym powyżej orzeczeniem Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], pochodzącą z gruntów osady włościańskiej, zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...], w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia doręczenia prawomocnego wyroku i zwrotu akt postępowania administracyjnego.
W złożonej skardze skarżący wniósł o:
- 1. wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów;
- 2. stwierdzenie, że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w pkt 3.
Strona skarżąca uzasadniła, że organ otrzymał prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy w dniu 18 maja 2011 r., a następnie postanowieniem z dnia [...]lipca 2011 r. zawiesił postępowanie z urzędu, po upływie terminu wyznaczonego przez Sąd w ww. wyroku. W dniu 26 czerwca 2015 r. strona przedłożyła ostatnie dokumenty, których brak tamował rozpoznanie sprawy, lecz organ przez długi czas bez żadnych przyczyn zwlekał z podjęciem zawieszonego postępowania. Zostało ono podjęte postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...]stycznia 2016 r.
Wyrok nie został wykonany, mimo że termin wyznaczony przez Sąd upłynął, a skarżący wezwał organ do wykonania wyroku pismem z dnia 17 maja 2016 r. W sprawie zaszła zarówno bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, m.in.: art.. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 § 1 i 3 art. 36, art. 65 i art. 97 § 1 kpa. Postawa organu w niniejszym postępowaniu uzasadnia nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości oraz zasądzenie sumy pieniężnej od niego.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi. Uzasadnił, że w celu zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę zostanie zlecone wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, który stanowić będzie podstawę do określenia wysokości należnego odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ppsa. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego uprzednio przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt I SAB/Wa 38/11 uwzględnił skargę, zobowiązując Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, położoną w W. przy ul. [...], pochodzącą z gruntów osady włościańskiej, zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...], w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia doręczenia prawomocnego wyroku i zwrotu akt postępowania administracyjnego.
Odpis prawomocnego wyroku z dnia 11 lutego 2011 r., wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 16 maja 2011 r., co wynika z akt sądowych o sygn. I SAB/Wa 38/11 (k. 34). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął w dniu 16 lipca 2011 r.
Tymczasem, postanowieniem z dnia [...]lipca 2011 r., nr [...]Prezydent W. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie do czasu dostarczenia prawomocnych postanowień sądu o nabyciu praw do spadku po S. D. i Z. D. oraz oryginału postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...]września 1992 r., sygn. akt [...]o nabyciu praw do spadku po H. D. Ostatni z powołanych uprzednio dokumentów strony przedłożyły przy piśmie z dnia 5 czerwca 2015 r., zaś postanowienie Prezydenta nr [...], orzekające o podjęciu postępowania, zostało wydane w dniu [...]stycznia 2016 r.
Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu i wezwania skarżących do wykonania powołanego wyroku – organ nie wydał rozstrzygnięcia. Jak wynika z nadesłanych do Sądu akt sprawy przez ten okres organ ustalił natomiast krąg osób, biorących udział w postepowaniu.
Stosownie do art. 154 § 6 ppsa. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2015 r. w drugim półroczu 2015 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2015 r. wyniosło 3 408,62 zł.
W przedstawionych okolicznościach sprawy - biorąc pod uwagę fakt zawieszenia postępowania od lipca 2011 r. do stycznia 2016 r. i przekroczenie terminu, wyznaczonego przez Sąd na załatwienie sprawy oraz to, że przedmiotowa grzywna może być wymierzana kilkakrotnie - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości 1.000 złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku z dnia 11 lutego 2011 r.
Wskazać także należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do art. 154 § 2 ppsa - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).
Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Postępowanie od 2011 r. do stycznia 2016 r. pozostawało zawieszone, w rezultacie czego zostały ustalone strony, które winny wziąć udział postępowaniu. Zastrzeżenia Sądu budzi jednak sytuacja, w której organ - po podjęciu postępowania - nie podjął w sprawie czynności, zmierzających do jego zakończenia. W ocenie Sądu nie uzasadnia to jednak uznania działania organu za rażąco naruszające prawo, bowiem Sądowi znany jest z urzędu fakt, że w sprawy gruntów [...] należą, z uwagi na swój historyczny charakter, do spraw trudnych i skomplikowanych.
Sąd wziął także pod uwagę, że w postępowaniu prowadzonym przed jego zawieszeniem został sporządzony operat szacunkowy, jednak utracił on ważność. Przy czym, co wynika z odpowiedzi organu na skargę, jest on świadomy konieczności sporządzenia nowego operatu szacunkowego.
Z tego też względu Sąd oddalił wniosek skarżącego w pozostałym zakresie, uznając że żądanie przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej jest co najmniej przedwczesne. W ocenie Sądu przyznanie przedmiotowej kwoty mogą uzasadniać jedynie szczególne okoliczności sprawy, tj. rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez przyznania tej kwoty na rzecz skarżącego wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany.
W niniejszej sprawie Sąd stanął na stanowisku, że takie okoliczności nie występują. Organ jest świadomy tego, że w sprawie konieczne jest zlecenie wykonania operatu szacunkowego. Przy czym operat w sprawie został już uprzednio sporządzony.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1, 2 sentencji wyroku. Sąd oddalił wniosek skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej w oparciu o art. 151 wskazanej ustawy (pkt 3 sentencji). W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy.