Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 roku nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] orzekającej w pkt 1 o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w gminie G., obręb G., oznaczonej jako działka nr [...] stanowiącej własność Z. S. F. i jego żony A. K. F. przez zezwolenie Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na przeprowadzenie prac polegających na przebudowie infrastruktury tj. ułożenie kabla zimnego, wodociągu i gazociągu, w pkt 2 zobowiązującej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, w pkt 3 o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa podał, że przepis art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80 poz. 721 ze zm.) stanowi, że jeżeli z decyzji o pozwoleniu na budowę drogi wynika obowiązek dokonania przebudowy istniejących urządzeń infrastruktury technicznej, właściwy wojewoda albo właściwy starosta, na wniosek inwestora, mogą ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Przepisy art. 124 ust. 2-7 oraz art. 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio.
Zgodnie zaś z art. 30 ust. 2 powołanej ustawy decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.
Powyższy przepis ma zastosowanie do nieruchomości znajdujących się poza pasem drogowym. Zgodnie z konstrukcją przyjętą w art. 30 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości znajdujących się poza pasem drogowym, a zatem na terenie, co do którego Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie posiada tytułu prawnego uprawniającego do dysponowania na cele budowy polegającej na przełożeniu infrastruktury, następuje w drodze zezwolenia udzielonego przez wojewodę. Obowiązek podjęcia działań na nieruchomości położonej poza pasem drogi krajowej, mających na celu dokonanie przebudowy istniejących urządzeń infrastruktury technicznej znajdujących się dotychczas w wyznaczonym decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej pasie drogowym, musi wynikać z treści decyzji o pozwoleniu na budowę drogi krajowej, na podstawie której wojewoda określa zakres ograniczeń praw właściciela lub użytkownika wieczystego.
Wojewoda Mazowiecki decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 roku zatwierdził projekt budowlany dla rozbudowy drogi krajowej nr [...] na odcinku – obwodnica miasta G. od km [...] do km [...] oraz udzielił pozwolenia na budowę ww. zamierzenia, zgodnie z zatwierdzonym projektem. Z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do pozwolenia na budowę wynika jednoznacznie, że na działce nr [...] przewidziano prace polegające na przebudowie infrastruktury, tj. ułożenia kabla ziemnego, wodociągu i gazociągu. Według organu odwoławczego oznacza to, że zostały spełnione przesłanki z art. 30 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku do wydania decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących możliwości powstania szkód w czasie prowadzenia ww. prac organ II instancji stwierdził, iż Wojewoda Mazowiecki w pkt 2 decyzji z dnia [...] marca 2007 roku o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej zobowiązał Generalnego Dyrektora dróg Krajowych i Autostrad do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robot, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wskazał na obowiązek zapłaty odszkodowania.
Skargę na decyzję Ministra Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Z. F. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, polegającą na wydaniu decyzji zezwalającej na ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości przy jednostronnym i bezzasadnym pominięciu interesu odwołującego się, a w szczególności braku uwzględnienia przez organ decyzyjny wpływu prac przy przebudowie infrastruktury na pogłębianie się dotychczas powstałych szkód, art. 108 §1 kpa w zw. z art. 30 ust. 2 powołanej ustawy polegająca na nadaniu ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z naruszeniem odpowiedniej proporcji pomiędzy uzasadnionym interesem społecznym lub gospodarczym, a równie ważnym i niezbywalnym prawem odwołującego do ochrony jego uzasadnionych interesów, art. 7 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. e i pkt 9 Prawa budowlanego poprzez nieuwzględnienie przez zaskarżoną decyzję wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, art. 107 kpa w zw. z art. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku z uwagi na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu faktycznego i prawnego skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, że skarga jest nieuzasadniona.
Przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku wprowadziły szczególny tryb pozyskiwania przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Szczególny charakter ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku, wyrażony nie tylko w jej tytule, ale wynika z całości uregulowań, których intencją jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Ustawa ta zamierzona jako regulacja czasowa, wskazuje, że celem jaki założył ustawodawca było unormowanie w szczególny sposób skutków prawnych w określonej sytuacji gospodarczej. Chodziło o uproszczenie postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabywaniem nieruchomości oraz dysponowaniem nimi przez inwestorów na cele budowlane. Służyć to ma w istocie przyspieszenie procesu realizacji w zakresie dróg krajowych.
Stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przepis art. 30 ust.1 wyżej powołanej ustawy przewiduje możliwość ograniczenia przez właściwego wojewodę, w drodze decyzji na wniosek inwestora możliwości korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Do zastosowania tego przepisu konieczne jest zatem wystąpienie dwóch przesłanek: obowiązek wykonania przebudowy istniejących urządzeń musi wynikać z decyzji o pozwoleniu na budowę drogi oraz właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na ich przeprowadzenie.
Z akt sprawy wynika, że powyższe przesłanki zostały spełnione. Z decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2006 roku nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę wynika że odnośnie m.in. działki nr [...] położonej w obrębie G. projektowana jest przebudowa istniejących urządzeń infrastruktury technicznej. W aktach sprawy znajduje się projekt oświadczenia o wyrażeniu zgody na usytuowanie na działce [...] urządzeń infrastruktury technicznej, związanych z realizacją celu publicznego: "Rozbudowa drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku obwodnicy G.", ale Z. F. nie wyraził zgody na jego podpisanie. Ze skróconego odpisu księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez [...] Wydział Ksiąg Wieczystych przy Sądzie Rejonowym w G. wynika, że działka [...] stanowi własność Z. F. i A. F. na zasadzie wspólności ustawowej, zatem konieczna jest zgoda obojga współwłaścicieli na przebudowę urządzeń infrastruktury technicznej przez przedmiotową działkę. Skoro brak takiej zgody Z. F. spełniona została również druga przesłanka wynikająca z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku.
Za niezasadne również należy uznać zarzuty skargi zarzucające naruszenie równowagi pomiędzy interesem publicznym a słusznym interesem strony, poprzez brak rozważania przez organ decyzyjny wpływu prac przy przebudowie infrastruktury na pogłębianie się szkód, które dotychczas wystąpiły na przedmiotowej działce. Art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku przewiduje, że przepisy art. 124 ust 2-7 i 124 a ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio. Przepisy tego artykułu stanowią, że na osobie, lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie na przebudowę infrastruktury ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust.
1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 oraz jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości. Z treści tych przepisów wynika, że prawa właścicielskie są chronione przez obowiązek zapłaty odszkodowania, a nawet wykupu gruntu, nie można zatem mówić o naruszeniu równowagi pomiędzy interesem publicznym a skrżącego.
Również za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 107 kpa, gdyż decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i podaje podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji.
Za zupełnie niezasadny również należy uznać zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku, gdyż przedmiotem oceny sądy w tym postępowaniu nie jest decyzja lokalizacyjna, lecz decyzja wydana w trybie art. 30 ust. 1 tej ustawy.
Mając na uwadze powyższe, na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku należało orzec jak w sentencji wyroku.