Uzasadnienie
Pismem z dnia 29 grudnia 2021 r. W. G. (dalej jako: skarżąca) reprezentowana przez radcę prawnego M. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 506/14.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Prezydent m.st. Warszawy mimo sądowego zobowiązania do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku oraz wezwania skarżącej do wykonania powołanego wyroku, nie wydał w sprawie decyzji. Wobec czego skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Wniosła i również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy wniósł o oddalenie skargi wskazując, że decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...] przyznał na rzecz skarżącej odszkodowanie za część przedmiotowej nieruchomości stanowiącej własność [...] w wysokości 937 600 zł. W toku trwającego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. W związku z tym zlecone zostało opracowanie geodezyjne polegające na rozliczeniu przedmiotowej nieruchomości w granicach obecnych działek ewidencyjnych, wkreślono dawną nieruchomość w zdjęcie lotnicze z 1955 r. w celu określenia stanu zagospodarowania w tej dacie i ewentualnego władania nieruchomością przez właściciela. Organ zaznaczył także, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane, m.in. bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st.
Warszawy. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Organ podkreślił, że o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg.
W przedmiocie żądania rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym Prezydent m. st. Warszawy nie wniósł sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. zwanej dalej: "p.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa powyżej, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z treści powyższego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Po drugie, organ nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 listopada 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 506/14 zobowiązał Prezydenta m. st. Warszawy do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Prezydent m. st. Warszawy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Bezsporne jest też, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi m. st. Warszawy 23 marca 2015 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 506/14 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął 23 maja 2015 r.
Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, Prezydent m. st. Warszawy nie rozpoznał w całości wniosku o odszkodowanie. Ponadto pismem z 14 grudnia 2021r. skarżąca ponownie wezwała organ do wykonania wyroku z dnia 24 listopada 2014 r. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny.
Z powodu niewykonania ww. wyroku z 24 listopada 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 506/14 tutejszy Sąd wyrokami z 19 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1390/15, z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1934/16, z 9 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 826/18, z 14 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1873/20 wymierzył Prezydentowi m. st. Warszawy grzywny w wysokościach odpowiednio 1.000 zł., 2.000 zł., 2000 zł, 4000 zł.
Pomimo powyższych czterech orzeczeń Sądu, Prezydent m. st. Warszawy nadal nie wydał rozstrzygnięcia, co do całości żądania skarżącej. Oznacza to, że od ponad 7 lat organ pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Stąd żądanie wymierzenia Prezydentowi m.st. Warszawy kolejnej grzywny z tytułu opieszałości w wykonaniu prawomocnego wyroku, jest zasadne. Zdaniem sądu w okolicznościach niniejszej sprawy adekwatną grzywną jest grzywna w wysokości 8000 złotych. Ustalając ją na tym poziomie Sąd wziął także pod uwagę okres jaki upłynął od zwrotu akt wraz z odpisem ostatniego wydanego w sprawie wyroku do wniesienia niniejszej skargi (około rok), jak też to, że przez znaczny czas procedowania sprawy Prezydent m.st Warszawy nie dysponował kompletnymi aktami (w związku ze składnymi skargami) – umożliwiającymi w sposób odpowiedzialny zakończenia postępowania.
Zdaniem sądu ze względu na skomplikowany charakter tego typu spraw i ich historyczny kontekst, celowym jest dysponowanie przez organ dokumentami oryginalnymi. Tylko bowiem taka forma dokumentów (zwłaszcza wytworzonych kilkadziesiąt lat wcześniej) sprzyjała rzetelnemu formułowaniu ocen co do ich wiarygodności (formalnej i materialnej), a co za tym idzie przydatności w sprawie.
Sąd uznał także, że w sprawie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 ppsa. Za adekwatny w takich okolicznościach faktycznych Sąd uznał wymiar sumy pieniężnej w wysokości 4 000 złotych. Określając wysokość przyznanej sumy pieniężnej Sąd miał na uwadze stan sprawy, czas trwania postępowania oraz fakt, że wcześniejszymi wyrokami przyznano na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1000 zł. Łączny wymiar obciążających Prezydenta m.st. Warszawy sankcji jest w tej sytuacji na tyle dotkliwy, że powinien być wystarczającym dla zdyscyplinowania organu i doprowadzenia do respektowania przezeń prawomocnego orzeczenia Sądu, bez konieczności występowania przez strony ubiegające się o odszkodowania z kolejną przewidzianą w art. 154 p.p.s.a. skargą.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawi art. 119 pkt 2 p.p.s.a.