Uzasadnienie
Aktem notarialnym z [...] sierpnia 1977 r. Skarb Państwa nabył nieruchomość położoną w [...] w dzielnicy [...] w rejonie ulic [...] i [...] oznaczoną obecnie jako działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]i nr [...] z obrębu [...], stanowiącą dawne działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] o łącznej pow. [...] ha, położone w [...], pochodzące z księgi "[...]".
Właścicielami powyższej nieruchomości w dacie jej przejęcia byli M. W. w [...] części, Z. W. [1] i Z. W. [2] w [...] części, Z. S. i H. S. w [...] części, R. W. w [...] części i S. W. w [...] części, co stwierdzono na podstawie aktu własności ziemi wydanego przez Naczelnika Miasta [...] [...] lipca 1977 r. Nr [...].
Nabycie nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. Nr 210, poz. 64 z 1975 r., dalej "ustawa z 12 marca 1958 r."), z przeznaczeniem pod budowę [...] zgodnie z decyzją lokalizacyjną Nr [...] z [...] maja 1972 r. wydaną przez Wojewódzką Komisję Planowania Gospodarczego.
Wnioskiem z [...] kwietnia 2014 r. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wystąpili H. S., Z. W. [1], Z. W. [2], G. S., B. S., R. W., S. W. (byli właściciele oraz następcy prawni byłych właścicieli).
Decyzją z [...] września 2016 r. Prezydent [...] (Prezydent) odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Prezydent wskazał art. 4 pkt 9b1, art. 136 ust. 3 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774, z późn. zm., dalej "ustawa o gospodarce nieruchomościami"), art. 1 ust. 1, art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. z 2015 r. poz. 1438 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a.
W uzasadnieniu Prezydent wyjaśnił, że jak wynika z umowy sprzedaży, nieruchomość została wywłaszczona dla realizacji inwestycji, którą było usytuowanie na tym terenie [...] zgodnie z decyzją lokalizacyjną Nr [...] z [...] maja 1972 r., wydaną przez Wojewódzką Komisję Planowania Gospodarczego.
W decyzji o lokalizacji inwestycji Nr [...] cel wywłaszczenia został określony ogólnie jako "budowa [...] w [...], pow. [...]".
Prezydent wskazał, że podjął czynności mające na celu ustalenie jakie konkretne obiekty miały być zrealizowane na przedmiotowej nieruchomości w ramach celu wywłaszczenia określonego decyzją o lokalizacji inwestycji Nr [...], a jakie zostały zrealizowane.
W związku z tym wystąpiono do Archiwum [...], Archiwum Akt Nowych w [...], Archiwum Państwowego [...] oraz [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] o przekazanie powyższej decyzji Nr [...], jak również planu realizacyjnego oraz decyzji zatwierdzającej ten plan. Podjęte działania nie przyniosły jednak pozytywnego rezultatu.
[...] Zarząd Infrastruktury w [...] przy piśmie z [...] czerwca 2014 r. przekazał kopię wnioskowanej decyzji bez załącznika graficznego (w [...] Zarządzie Infrastruktury znajduje się odpis decyzji). Jednocześnie przy ww. piśmie przekazana została Informacja Nr [...] z [...] marca 1972 r. o terenie oraz możliwości i warunkach realizacji inwestycji dla [...] wydana przez Wydział [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. Z powyższego dokumentu wynika, że w oparciu o wytyczne do planu zagospodarowania miasta [...] z Wojewódzkiej Pracowni Urbanistycznej w [...] oraz po rozpatrzeniu wniosku z [...] lutego 1972 r. Wydział [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] stwierdził, że budowa [...]może być realizowana na terenie położonym w [...], zgodnie z załączonym szkicem sytuacyjnym. Według jego treści działki objęte wnioskiem o zwrot znajdowały się w granicach lokalizacji inwestycji.
W dokumentacji przesłanej przez [...] Zarząd Infrastruktury wraz z przywołanym pismem znaleźć można informację o decyzji lokalizacyjnej Nr [...] wydanej [...] kwietnia 1978 r. dotyczącej rozbudowy [...]- Decyzja ta swym działaniem objęła cały obszar decyzji Nr [...] z dnia [...].05.1972 r. Nr [...] oraz inne przyległe tereny o łącznej powierzchni ok. [...] ha i została wydana dla powiększenia [...].
Przywołana decyzja lokalizacyjna z 1978 roku stanowi kontynuację ustaleń zawartych w decyzji Nr [...] dot. inwestycji budowy [...]. Nie zmienia ona przeznaczenia terenu wskazanego w decyzji Nr [...], a jedynie rozszerza pierwotny obszar wyznaczony pod ww. inwestycję. Wobec braku bezpośrednich dowodów wskazujących jednoznacznie, w jaki sposób miał zostać zagospodarowany teren w ramach decyzji Nr [...] (nie pozyskano wytycznych do przywołanej decyzji), należało uznać w ocenie organu wytyczne zagospodarowania decyzji z 1978 roku jako dowód pośredni wskazujący na ogólną koncepcję zagospodarowania z 1972 roku. Przyjęte stanowisko potwierdzają wytyczne urbanistyczne do decyzji Nr [...], które w punkcie [...] wskazują, iż program dla terenu oznaczonego cyframi [...]-[...] przyjęto na podstawie planu dla terenu oznaczonego literami od [...]do [...]- objętego działaniem decyzji Nr [...], a w punkcie [...] podtrzymane zostały ustalenia podane w opinii do planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego [...].
Integralną część decyzji Nr [...] stanowi załącznik graficzny Nr [...], który obrazuje obszar objęty ww. decyzją, w tym teren wygrodzony literowany od [...] do [...], pokrywający się z terenem objętym decyzją Nr [...] oraz teren oznaczony numerami [...]-[...] i [...], [...], [...], [...], [...]. Na powyższym załączniku zostały wykazane obiekty, które zostały już zrealizowane. Wśród nich znalazły się obiekty kubaturowe, zlokalizowane w obszarze wyznaczonym decyzją Nr [...], obejmującym wywłaszczoną nieruchomość. Oprócz wykazania zrealizowanych obiektów decyzja ta zawierała wytyczne zagospodarowania terenu objętego jej działaniem.
Również kompleksowe wytyczne urbanistyczne do decyzji Nr [...] potwierdzają, że teren będący własnością [...], stanowiący głównie użytki zielone tj. łąki i pastwiska (zgodnie z załącznikiem obszar oznaczony literami od [...] do [...]) został zagospodarowany - teren jest wygrodzony i istnieją już na nim obiekty kubaturowe. Pozostały teren objęty decyzją Nr [...] włączony w granice lokalizacji miał być również zagospodarowany dla celów [...], bez możliwości wygrodzenia.
Jak wynika z punktu [...] ww. wytycznych w związku z proponowanym wydzieleniem funkcjonalnym poszczególnych zespołów w ramach [...], tj. części dostępnej dla publiczności, części administracyjno - koszarowo - gospodarczej oraz zespołu stajni przewidywano likwidację i przeniesienie istniejącej wypożyczalni - stajni oraz wiaty na sprzęt rolniczy, co miało pozwolić na utworzenie otwartego zespołu urządzeń terenowych. Ponadto wytyczne przewidywały przeprojektowanie tras crossu.
Kompleksowe wytyczne urbanistyczne do opisanej szczegółowo decyzji Nr [...] dowodzą zatem, iż w 1978 roku w ramach [...] [...] powstały pierwsze obiekty powiązane z jego funkcjonowaniem.
Również w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. [...] Zarząd Infrastruktury wyraził stanowisko, iż cel wywłaszczenia na wnioskowanym do zwrotu gruncie został zrealizowany w całości. Wskazał również, iż aktualnie na przedmiotowych działkach znajdują się ścieżki crossowe oraz inne urządzenia służące do szkolenia znajdujących się na terenie kompleksu wojskowego oddziałów konnych. Jednocześnie z ww. pisma wynika, iż kompleks wojskowy, w skład którego wchodzą przedmiotowe działki w części wykorzystywany jest na potrzeby [...], a w części użyczony został na rzecz [...]. Przedmiotowe działki są zatem integralną częścią ośrodka, choć nie została zlokalizowana na nich żadna zabudowa kubaturowa.
Zgodnie z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z [...] listopada 2000 r. działki nr [...]z obrębu [...]znajdują się w obszarze funkcjonalnym oznaczonym symbolem [...]z następującym zapisem z tekście planu: [...] - adaptacja ze znaczną rozbudową; realizacja wg. zatwierdzonego planu zagospodarowania obiektu", cały teren składa się z obszaru przeznaczonego na inwestycje (stadion, pola ćwiczeń, stajnie, zabudowania gospodarcze, administracyjne, szkoleniowe, hotelowe itp.) oraz obszaru leśnego, pozostającego w dotychczasowym użytkowaniu, jedynie z wyznaczonymi trasami konnymi". Według załącznika do ww. wypisu działki objęte wnioskiem o zwrot usytuowane są na opisanym obszarze.
Prezydent wyjaśnił, że odstąpił od przeprowadzenia oględzin nieruchomości, gdyż w jego ocenie oględziny przeprowadzone w po upływie przeszło 39 lat od wywłaszczenia nie dają podstaw do jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany w terminie przewidzianym w art. 137 ust. 1 pkt. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto, działki objęte wnioskiem o zwrot wraz z pozostałym terenem ujętym w lokalizacji inwestycji, w dacie wywłaszczenia stanowiły zgodnie z planem usytuowania [...] i [...] k/[...], będącym załącznikiem do informacji Nr [...] z [...] stycznia 1972 roku wydanej przez Wydział [...]P. Pow. R.N. w [...]-[...]. Według aktualnej ortofotomapy, tereny te są dzisiaj zalesione (z niewielkim prześwitem - [...]) i niezabudowane.
W świetle analizy materiału dowodowego zebranego w niniejszym postępowaniu Prezydent stwierdził, że [...] stanowił jedną większą inwestycję.
Na części obejmującej wywłaszczoną nieruchomość zostały zrealizowane obiekty - w tym ścieżki crossowe, które nie wymagały wydawania dodatkowej dokumentacji. Pomimo podjętych działań nie udało się pozyskać planu realizacyjnego [...].
Prezydent wyjaśnił, że w związku z powyższym ustalenia swoje oparł głównie na zapisach aktu notarialnego rep. [...] Nr [...] z [...] sierpnia 1977 r., decyzji lokalizacyjnej Nr [...] z [...] kwietnia 1978 r. oraz stanowisku [...] Zarządu Infrastruktury.
Ustalenia te wykazały, iż dla realizacji celu wywłaszczenia była potrzebna cała nieruchomość wywłaszczona stanowiąca działki ewidencyjne nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] z obrębu [...], a [...] stanowi jedną funkcjonalną całość.
W zaistniałej sytuacji w ocenie Prezydenta nie można było uznać, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w cytowanych art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy gospodarce nieruchomościami pozwalających na zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez H. S., Z. W. [1], Z. W. [2], G. S., B. S., R. W. oraz S. W. Wojewoda [...] (Wojewoda) decyzją z [...] września 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Od rozstrzygnięcia tego sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...] Zarząd Infrastruktury w Warszawie oraz Minister Obrony Narodowej.
Wyrokiem z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2995/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Zdaniem Sądu, zalecenia organu II instancji wskazujące na potrzebę uzupełnienia przez Prezydenta materiału dowodowego jakkolwiek przydatne dla stwierdzenia okoliczności istotnych w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, nie przekraczały jednak ram uzupełniającego postępowania dowodowego, które jest zobowiązany przeprowadzić organ odwoławczy w trybie art. 136 § 1 k.p.a. W opinii Sądu w istocie uchylił się od ponownego rozpoznania sprawy w drugiej instancji.
Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewoda decyzją z [...] marca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu wskazał, że w toku prowadzonego postępowania ustalił następstwo prawne po Z. W. [2] i S. W. na podstawie złożonych aktów poświadczenia dziedziczenia. W konsekwencji ustalił, że osobami uprawnionymi do żądania zwrotu nieruchomości są H. S., Z. W. [1], D. W., G. S., B. S., R. W., B. W. i K. K. (Skarżący).
Wojewoda podzielił w pełni ustalenia dokonane przez Prezydenta i ich ocenę prawną. Wskazał, że na nieruchomości położonej w [...], w dzielnicy [...] oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha nabytej przez Skarb Państwa - Ministerstwo Obrony Narodowej aktem notarialnym rep. [...] Nr [...] z dnia [...].08.1977 r. został zrealizowany cel wywłaszczenia.
Wojewoda nie podzielił stanowiska Skarżących, że pomimo upływu ponad 40 lat od dnia zawarcia sprzedaży przedmiotowej nieruchomości nie rozpoczęto prac związanych z realizacją założonego celu. W tym zakresie organ dokonał oceny przedłożonych przez wnioskodawców przy piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. zdjęć lotniczych pozyskanych z [...]Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...]wykonanych na dzień: [...]sierpnia 1997 r., [...]maja 2005 r. [...]marca 2014 r.
Wojewoda wyjaśnił również, że po ponownej analizie akt postępowania podzielił stanowisko Prezydenta o odstąpieniu od oględzin nieruchomości, bowiem po upływie przeszło 39 lat od wywłaszczenia oględziny nie dają podstaw do jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany w terminie przewidzianym w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce neiruchomościami.
Wojewoda zwrócił również uwagę, że jak wynika z pisma [...] [...] z [...] czerwca 2014 r. załączonego do akt sprawy przedmiotowa nieruchomość wykorzystywana jest jako teren ćwiczeń, na którym zlokalizowane są ścieżki crossowe.
Ponadto z dołączonego do pisma Ministerstwa Obrony Narodowej [...] listopada 2018 r., nr [...] pliku dokumentacji pochodzącej z Archiwum [...] w [...] wynika, że [...] w 1978 stanowiła jednostkę organizacyjną [...] realizującą szkolenia sportowe żołnierzy [...], a także w zakresie sportu wyczynowego (sprawa: [...]).
Wojewoda przywołał również pismo [...] z [...]listopada 1991 r., nr [...], z którego wynikało, że decyzja o lokalizacji inwestycji [...] wydana została dla [...] w [...] pod realizację na wniosek tego zarządu [...]", jak również, że [...] przejął zadania związane z budową ośrodka [...] na podstawie zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr [...]z [...]sierpnia 1973 r. w sprawie zadań organów służby zakwaterowania i budownictwa w zakresie budowy, konserwacji i utrzymania obiektów użytkowanych przez wojskowe kluby sportowe (Dz. R.j. nr 22 z 1973 r., poz. 109).
Wojewoda wyjaśnił, że Szefostwo [...] poinformowało, że wnioskodawca w sprawie wywłaszczenia był organizacyjnie i kompetencyjnie podporządkowany Ministrowi Obrony Narodowej, a wszystkie inwestycje wojskowe w ramach budowy [...] realizowane były za zgodą Ministra Obrony Narodowej lub [...] i zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 1988r. w sprawie określenia rodzaju gruntów, które uważa się za niezbędne dla obronności kraju (Dź. U. z 1988 r., nr 33, poz. 240).
Zgodnie z § 1 pkt 1) g ww. rozporządzenia, za grunty niezbędne na cele obronności i bezpieczeństwa Państwa uważa się grunty pod obiekty szkoleniowe, poligony, place ćwiczeń i strzelnice wojskowe, resortu spraw wewnętrznych i Służby Więziennej, lotniska wojskowe i resortu spraw wewnętrznych, a także urządzenia naziemne tych lotnisk".
Dopiero w 1991 r. nastąpiła zmiana, zgodnie z którą, nastąpiło wyłączenie wojskowych obiektów sportowych z rodzajów gruntów, niezbędnych na cele obronności Państwa.
Wojewoda podniósł również, że na wniosek Szefostwa [...], Minister Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego [...] kwietnia 1985 r., wydał zgodę na zmianę przeznaczenia [...] ha gruntów leśnych na cele nieleśne pod urządzenie tras szkoleniowych dla [...].
Biorąc pod uwagę, że inwestycja [...] na wywłaszczonej nieruchomości przeznaczona była dla państwowej jednostki wojskowej, na cele szkoleniowe i sportowe, przy wzięciu pod uwagę stanu obowiązujący w dacie wywłaszczenia (1978 r.), przypadającej w okresie, który należy postrzegać jako z natury rzeczy charakteryzujący się wyższym stopniem zmilitaryzowania różnych aspektów życia publicznego Wojewoda uznał, że realizacja tego ośrodka była niezbędna na cel obrony Państwa, zawarty w art. 3 ówcześnie obowiązującej ustawy z 12 marca 1958 r.
Wojewoda wyjaśnił następnie, że jak wynika z pkt [...] kompleksowych wytycznych urbanistycznych z dnia [...] kwietnia 1978 r., znak [...], stanowiących załącznik do decyzji nr [...] z [...] kwietnia 1978 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej w sprawie [...], "W opracowanym przez [...] w 76 r. "Studium [...]...] [...]", teren proponowany pod powiększenie [...] został już uwzględniony jako przeznaczony na ten cel. Wg ustaleń planu winien on zachować charakter ogólnodostępny.
Wojewoda zaznaczył, że jeszcze przed datą wywłaszczenia nieruchomości, w piśmie z [...] maja 1974 r., Inspektorat [...], zgłaszając prośbę pomocy w wykupieniu gruntów pod rozbudowę [...]do [...], podał, że "ogólny obszar ośrodka - ok. [...] ha - jest minimalnym dla zabezpieczenia prawidłowego szkolenia we wszechstronnym konkursie konia wierzchowego, to jest w konkurencji, w której Polska ma duże możliwości sportowe." oraz, że "zespół MON na swoim posiedzeniu w dniu [...] lipca 1970 r. zajął stanowisko o celowości rozbudowy ośrodka w [...], jako perspektywicznej bazy dla [...]".
Wobec powyższego, w ocenie Wojewody, wywłaszczona nieruchomość położona w [...], w dzielnicy [...] oznaczona jako działki ewidencyjne: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]i nr [...]z obrębu [...] o powierzchni [...]ha nabyta przez Skarb Państwa - Ministerstwo Obrony Narodowej aktem notarialnym rep. [...] Nr [...] z dnia [...].08.1977 r. z uwagi na charakter inwestycji jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania [...], wymagającego przeznaczenia pod jego funkcjonowanie znacznych obszarów, nie wymagającego szczególnej zabudowy kubaturowej na znacznej powierzchni, w tym na wywłaszczonych działkach będących przedmiotem niniejszego postępowania. Przeznaczenie wywłaszczonego terenu m.in. pod ścieżki crossowe dla koni wypełnia zrealizowanie celu wywłaszczenia.
Załączone przez stronę zdjęcia lotnicze potwierdzały w ocenie organu odwoławczego istnienie prześwitów w lesie na wywłaszczonych działkach, które są wykorzystywane do celów szkoleniowych przez [...], co potwierdza także zgromadzony materiał dowodowy.
Skarżący wnieśli na powyższą decyzję skargę do tutejszego sądu zarzucając w niej organowi naruszenie:
- 1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 136 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 137 ust. 1 i ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niezastosowanie przez Organ, a więc zaniechanie przeanalizowania przesłanki zbędnego charakteru wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości wobec braku realizacji celów wskazanych w umowie sprzedaży i decyzji, na które je wywłaszczono oraz odmowę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości pomimo spełnienia przesłanek wynikających z tych przepisów,
- 2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 136 ust. 1 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. poprzez uznanie, że możliwa jest odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli został zrealizowany cel, który nie mógł nigdy być uznany za cel uzasadniający dokonanie wywłaszczenia nieruchomości,
- 3. przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegającego na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i niedokładnej analizie materiału dowodowego, a to dokładniej brak rozważenia, czy w stanie faktycznym doszło do realizacji celu wywłaszczenia nieruchomości, która to przesłanka wynika z art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami,
- 4. przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez odstąpienie od przeprowadzenia oględzin nieruchomości ze względu na znaczny upływ czasu od dnia jej wywłaszczenia, co uniemożliwia ustalenie aktualnego stanu faktycznego nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania i brak możliwości wyjaśnienia na podstawie zgromadzonych dokumentów, czy w tym stanie faktycznym doszło do realizacji celu wywłaszczenia nieruchomości,
- 5. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez całkowicie dowolną ocenę dowodów i uznanie, że został spełniony został cel wywłaszczenia, podczas gdy nie ma żadnych dokumentów lub innych dowodów potwierdzających rozpoczęcie, wykonanie lub zakończenie jakichkolwiek prac na nieruchomości,
- 6. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 78 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie wniosku dowodowego Skarżących o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wnioskodawców w osobach: G. S. i B. S. na okoliczność stwierdzenia nierozpoczęcia prac i niezrealizowania celu określonego w umowie sprzedaży nieruchomości z dnia [...] sierpnia 1977 r., rep. [...] nr [...] oraz, że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel określony w tej umowie,
- 7. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. polegające na braku dbałości przez Organ II i I instancji o przewidywalność orzecznictwa administracyjnego,
- 8. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez błędne utrzymanie w mocy Decyzji Organu I Instancji i odmowę Uchylenia Decyzji Organu I Instancji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- 9. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia Decyzji Organu I Instancji, i odmowę przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji poprzedzającej oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowodaministracyjnego w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z [...] listopada 2020 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) wobec uznania rozpoznania sprawy za konieczne, braku możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Przewodnicząca uznała również, że rozpoznanie sprawy na rozprawie mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, w szczególności biorąc pod uwagę zarówno ilość zachorowań na COVID-19 w m.st. Warszawie i województwie mazowieckim oraz objęcie m.st. Warszawy tzw. strefą czerwoną, mając na uwadze treść sprawę skierować do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym
W piśmie z [...] listopada 2020 r. Skarżący podtrzymali dotychczasowe stanowisko i rozwinęli przedstawione w skardze uzasadnienie zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie mają przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 136 ust. 3 tejże ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
W sprawie poddanej kontroli sądu organy obu instancji ustaliły, że nieruchomość wywłaszczona została pod budowę [...] zgodnie z decyzją lokalizacyjną nr [...] z [...] maja 1972 r. wydaną przez Wojewódzką Komisję Planowania Gospodarczego.
Skarżący nie kwestionowali ustalonego przez organy celu wywłaszczenia, podnosili natomiast, że cel ten nie mieścił się w zakresie zastosowania art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r.
W aktach sprawy zgromadzony został przez organy obszerny materiał dowodowy w postaci informacji z [...] marca 1972 r. o terenie oraz możliwości i warunkach realizacji inwestycji dla [...], decyzji z [...] maja 1972 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji nr [...] ustalającej lokalizację pod budowę [...], decyzji z [...] czerwca 1973 r. zezwalającej [...] [...] na przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych pod budowę [...] w miejscowości [...], decyzji nr [...] z [...] kwietnia 1978 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej wraz z wytycznymi.
Z dokumentów tych wynika, że inwestycja realizowana była [...], który uznać należy za jednostkę organizacyjną związaną z obronnością państwa. Ze dokumentów tych wynika również, że teren ośrodka dzielił się na dwie części: ogólnodostępną oraz wygrodzoną w tym część obejmującą budynki o charakterze administracyjno-koszarowo-gospodarczą.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. Nr 6, poz. 38 z późn. zm.) zakwaterowanie żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową oraz ćwiczenia lub przeszkolenie wojskowe, jak również podoficerów nadterminowych, uczniów oficerskich szkół zawodowych oraz słuchaczy akademii i kursów wojskowych - odbywało się we wspólnych kwaterach stałych. Ustawa ta definiowała również pojęcie koszar jako pomieszczenie mieszkalne przeznaczone na zbiorowe stałe zakwaterowanie żołnierzy (art.24 ust. 1 cytowanej ustawy).
Jednocześnie, jak wynika z pisma Ministerstwa Obrony Narodowej z [...] listopada 2018 r. [...]w dacie wywłaszczenia stanowił jednostkę organizacyjną [...]realizującą zadania szkolenia sportowego żołnierzy [...] także w zakresie sportu wyczynowego.
Uznać zatem należy, że cel wywłaszczenia obejmował cele obronności państwa wskazane w art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r.
Dodatkowo wskazać należy, że z wytycznych stanowiących załącznik do decyzji z [...] kwietnia 1978 r. wynikało, że teren ośrodka podlegał ogrodzeniu jedynie w części z uwagi na konieczność zachowania lasów wokół [...] jako ogólnodostępnych lasów wypoczynkowych. Charakter ogólnodostępny miał mieć również stadion wraz z placami treningowymi. Wywłaszczenie realizowało zatem również cel publiczny.
W konsekwencji zarzuty skargi zmierzające do wykazania, że cel wywłaszczenia nie był zgodny z art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. uznać należy za niezasadne (zarzut objęty punktem 2 petitum skargi).
Kolejna grupa zarzutów dotyczyła wadliwego ustalenia przez organy, że cel wywłaszczenia został zrealizowany i wadliwego przyjęcia, że nieruchomość nie stała się zbędna na cel objęty wywłaszczeniem (zarzuty objęte punktami 1, 3, 4, 5 i 6 petitum skargi).
Sąd podziela w pełni stanowisko organów obu instancji zarówno co do zrealizowania celu wywłaszczenia jak i co tego, że nie można uznać nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia.
Organy prawidłowo ustaliły że cel wywłaszczenia obejmował określone zamierzenie inwestycyjne jakim była budowa [...]. Realizacja tego zamierzenia przebiegała w dwóch etapach, pierwszym będącym następstwem wydania decyzji z [...]maja 1972 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji nr [...]i drugim, będącym następstwem podjęcia decyzji o rozszerzeniu inwestycji, co potwierdza decyzja z nr [...]z [...] kwietnia 1978 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej. Przedmiotowa nieruchomość nabyta została przez Skarb Państwa [...] sierpnia 1977 r. i znajdowała się na obszarze objętym decyzją z [...] maja 1972 r. Zgodnie z komplekswymi wytycznymi urbanizacyjnymi stanowiącymi załącznik do decyzji z [...] kwietnia 1978 r. w dacie wydawania tejże decyzji w części będącej własnoścą [...] a stanowiącej głównie użytki zielone istniały już obiektu kubaturowe i część ta była wygrodzona. Pozwalało to na stwierdzenie, że już w okresie roku od daty przejęcia nieruchomości rozpoczęta została realizacja inwestycji zgodnej z celem wywłaszczenia.
Zgodnie z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pismo z [...] listopada 2000 r.) przedmiotowe działki znajdowały się na terenie [...]. Cały teren składał się z obszaru przeznaczonego na inwestycje – stadion, pola ćwiczeń, stajnie, zabudowania gospodarcze, administracyjne, szkoleniowe, hotelowe oraz obszaru leśnego zjedynie z wyznaczonymi trasami konnymi.
Stan taki istniał również w 2014 r., co potwierdza pismo [...] [...] znajdujące się w aktach sprawy. Okoliczność tę potwierdzają również zdjęcia lotnicze złożone przez Skarżących do akt sprawy.
Podsumowując uznać należy, że cel wywłaszczenia został zrealizowany a jednocześnie nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Sąd zwraca uwagę w tym miejscu, że organy prawidłowo przyjęły, iż realizacja celu wywłaszczenia obejmowała większą inwestycję która obejmowała z jednej strony realizację obiektów budowlanych takich jak stadion czy koszary, ale z drugiej strony wymagała zachowania leśnego charakteru znacznej części terenu (bezinwestycyjny sposób zagospodarowania jak wskazano w wytycznych do decyzji z [...] kwietnia 1978 r.). Prawidłowo zatem przyjęto, że cel zostało zrealizowany, pomimo nie zabudowania działek objętych aktem notarialnym z [...] sierpnia 1977 r. celem wywłaszczenia była bowiem nie tylko realizacja konkretnych obiektów budowlanych ale i zachowanie części terenu dla ścieżek jeździeckich (nazywanych obecnie ścieżkami crossowymi).
Organ postąpił prawidłowo odstępując od oględzin nieruchomości. Biorąc pod uwagę datę wywłaszczenia jak również jego cel i sposób realizacji bardzo trudno jest odtworzyć jakie elementy i kiedy były realizowane. Podkreślić również należy, że realizacja celu wywłaszczenia wymagała zabudowy ale w innej części nieruchomości, zaś w części objętej wnioskiem – zachowania charakteru leśnego jako terenu dla ćwiczeń jeździeckich.
W tej sytuacji nie było również konieczności dopuszczania dowodu z przesłuchania stron. Dowód ten przeprowadza się jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przeprowadzenie tego dowodu (z natury rzeczy posiłkowego) jest więc pozostawione uznaniu organu.
Zatem zarzuty objęte punktami 1, 3, 4, 5 i 6 petitum skargi uznać należało za niezasadne.
Również zarzuty objęte punktem 8 i 9 skargi uznać należy za niezasadne. W realiach sprawy nie było podstaw do uchylania decyzji organu pierwszej instancji i przekazywania mu sprawy do ponownego rozpoznania. Utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji w mocy było w pełni uzasadnione.
Odnosząc się do zarzutu objętego punktem 7 skargi sąd wskazuje, że sformułowany on został w sposób uniemożliwiający odniesienie się do niego. Uzasadnienie skargi wskazuje, że w stosunku do sąsiednich nieruchomości będących uprzednio własnością Skarżących i ich poprzedników wydane zostały decyzje zwrotowe. Argument ten podniesiony został dopiero na etapie skargi, do skargi nie zostały jednak dołączone odpisy decyzji na które powoływał się pełnomocnik Skarżących. Również w piśmie z [...] listopada 2020 r. Skarżący nie przedstawili żadnych dodatkowych informacji dotyczących ewentualnego wydania decyzji zwrotowych. W konsekwencji, sąd rozpoznając niniejszą sprawę orzekając na podstawie akt sprawy nie mógł uznać tak sformułowanego zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. za zasadny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez wyrażenie przez organ w zaskarżonej decyzji innego stanowiska co do konieczności przeprowadzenia części dowodów niż w decyzji z [...] września 2017 r. sąd przypomina, że decyzja ta uchylona została na skutek sprzeciwu wniesionego przez Ministra Obrony Narodowej i [...] [...] w [...] wyrokiem z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2995/17. Nie można zatem stawiać organowi zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. z uwagi na wyrażenie obecnie innego stanowiska co do oceny materiału dowodowego, w tym w szczególności jego kompletności.
Uznając zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.