Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 lipca 2016 r. K.S. i A. A. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 364/13.
W uzasadnieniu wskazali, że pomimo upływu terminu do wykonania wyroku, organ nie wydał decyzji w kwestii odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], uregulowanej niegdyś w księdze wieczystej hip. [...]. Przy czym podali, iż niniejsza skarga jest już kolejną skargą w sprawie niewykonania ww. wyroku, a w uprzednio zapadłych wyrokach z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2013/14 i z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2286/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył grzywny za niewykonanie powołanego orzeczenia, a mimo to wyrok z dnia 12 września 2013 r. nie został wykonany.
Jednocześnie podnieśli, iż pozostało bezskuteczne pismo skarżących z dnia 21 lipca 2016 r., wzywające organ do wykonania tego wyroku. W związku z powyższym skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny, przyznanie im od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy nałożonej na organ grzywny oraz zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że w dniu 4 lipca 2016 r. wykonano operat szacunkowy określający wartość przedmiotowej nieruchomości.
Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 364/13 uwzględnił skargę skarżących na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżących z dnia 26 lutego 2008 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], uregulowaną niegdyś w księdze wieczystej hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zakreślony przez Sąd powołanym wyrokiem termin do wydania decyzji upłynął bezskutecznie w dniu 28 stycznia 2014 r. Wobec nierozpoznania powołanego wniosku odszkodowawczego w terminie wskazanym przez Sąd w wyroku z dnia 12 września 2013 r skarżący wystąpili do Sądu ze skargami na niewykonanie ww. wyroku.
W konsekwencji wyrokami z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2013/14 i z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2286/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za niewykonanie wyroku z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 364/13, wymierzył Prezydentowi [...] grzywny w wysokości odpowiednio 1000 zł i 3000 zł. Następnie od wydania przez Sąd wyroku z dnia 9 marca 2016 r. organ nadal przez prawie 5 miesięcy nie załatwił sprawy w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość, co skutkowało wystąpieniem przez skarżących z kolejną skargą z dnia 25 lipca 2016 r. na niewykonanie powołanego wyroku z dnia 12 września 2013 r., która to skarga zainicjowała niniejsze postępowanie sądowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), który stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie, stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Pomimo upływu zakreślonego terminu Prezydent [...] nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 364/13, co czyni zasadną przedmiotową skargę na niewykonanie tego wyroku.
Stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
W przedstawionych okolicznościach sprawy - biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz to, że Prezydent [...] został już ukarany grzywnami w wysokości 1000 zł i 3000 zł, które to sankcje jednak nie przyniosły skutku w postaci wykonania wyroku z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 364/13 - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości 5000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie ww. wyroku
Jednocześnie rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Sądu, bezczynność organu po wydaniu wyroku z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 364/13 ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania szczególnie w sytuacji, gdy organ pismem z dnia 9 czerwca 2014 r. poinformował pełnomocnika skarżących, że do zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę konieczne jest wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego gruntu a decyzja w sprawie zostanie wydana do dnia 31 października 2014 r. Przy czym od tego dnia organ nie podjął praktycznie żadnych kroków zmierzających do załatwienia wniosku odszkodowawczego i to pomimo ukarania organu przez Sąd grzywną, wezwań skarżących do wykonania wyroku oraz złożenia do Sądu przedmiotowej skargi 25 lipca 2016 r. Przy czym z akt sprawy wynika, iż organ zgromadził potrzebny materiał dowodowy, a także został wykonany operat szacunkowy określający wartość przedmiotowej nieruchomości.
Jednocześnie z punktu widzenia zasady praworządności, która ze swej istoty stanowi o działaniu zgodnym z prawem, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której wyrok Sądu nie jest wykonywany. Tymczasem do dnia rozprawy w niniejszej sprawie, tj. do dnia 19 stycznia 2017 r. powołany wyrok z dnia 12 września 2013 r. nie został wykonany.
Z tego też względu Sąd uznał, że wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżących sum pieniężnych jest zasadny. Przy czym Sąd stoi na stanowisku, że przyznanie kwoty po 1000 złotych na rzecz każdego ze skarżących uzasadniają szczególne okoliczności sprawy, tj. rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, co uzasadnia przyznanie stronie skarżącej zadośćuczynienia z tego powodu. Podkreślić należy, że w niewykonanym wyroku Sąd wyznaczył Prezydentowi [...] termin dwóch miesięcy na załatwienie sprawy, który upłynął 28 stycznia 2014 r. Tymczasem, organ przez prawie trzy lata od daty wydania tego orzeczenia oraz pomimo wydania przez Sąd w 2014 r. i 2016 r. wyroków wymierzających grzywnę, nadal nie rozpoznał wniosku.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd uwzględnił wniosek skarżących o przyznanie na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. sumy pieniężnej, przyznając w pkt 3 sentencji wyroku na rzecz każdego ze skarżących kwotę 1000 zł. W przedmiocie kosztów postępowania (punkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.