Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego – dalej zwany "[...]WINGiK", po rozpatrzeniu odwołania I. J. i J. J., decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2020 r. nr [...] odmawiającą aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na usunięciu wpisu I. J. i J. J. jako współwłaścicieli działek ewidencyjnych o numerach: [...] i [...], położonych w obrębie nr [...] w dzielnicy [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
18 kwietnia 2019 r. do Prezydenta [...] wpłynęło zgłoszenie zmian danych ewidencji gruntów i budynków z 16 kwietnia 2019 r., gdzie w rubryce dotyczącej rodzaju zgłaszanej zmiany I. J. i J. J. wpisali oświadczenie o następującej treści: "zgodnie z Postanowieniem Nr Dz. Kw [...] Nr rep. Kw [...] z dnia [...] marca 2019 r. Sądu Rejonowego dla [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych oraz na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 21 ust. 1, na podstawie wniosku z dnia 06.09.2011 o podziale nieruchomości w trybie art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zgodnie z planem miejscowym i ostatecznej decyzji podziałowej nr [...] z dnia [...].04.2012 r. wydanej przez Prezydenta Miasta [...] i mapy sytuacyjnej nieruchomości [...] z dnia 10.10.2011 r. z dniem 23.04.2012 r. przestaliśmy być współwłaścicielami nieruchomości nr dz ew. [...] i [...]".
W odpowiedzi z 17 maja 2019 r. organ wyjaśnił zgłaszającym zmianę kwestie związane z procedurą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków wskazując, że obecne żądanie było już przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] nr [...] z [...] maja 2018 r. orzekającą o odmowie aktualizacji informacji w operacie ewidencji gruntów i budynków, w odniesieniu do nieruchomości oznaczonych jako m.in. działki ewidencyjne nr [...] i [...] w obrębie [...] oraz że decyzją [...]WINGiK nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. organ wezwał I. J. i J. J. do udzielenia informacji, czy nadal podtrzymują żądanie zawarte we wniosku z 16 kwietnia 2019 r., pomimo otrzymanych wyjaśnień.
Ponadto poinformowano wnioskodawców, że kopie przedłożonych przez nich dokumentów przekazano do Burmistrza Dzielnicy [...], jako podmiotu reprezentującego Prezydenta [...] w sprawach majątkowych, będącego właściwym organem do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] kwietnia 2020 r. zatwierdzającej podział nieruchomości przeznaczonych pod projektowaną ul. [...].
J. J. pismem z 28 maja 2019 r. poinformował o podtrzymaniu wniosku z 16 kwietnia 2019 r. Wyjaśnił jednocześnie, że "wniosek z dnia 02.01.2018 r. zawiera żądanie wpisu do ewidencji gruntów i budynków prowadzonych przez Prezydenta [...] dla nieruchomości dz. nr ew. [...];[...];[...];[...] i [...] z obrębu [...] własności [...]", natomiast "wniosek z dnia 16.04.2019 r. zawiera żądanie wpisu do ewidencji gruntów i budynków prowadzonych przez Prezydenta [...] dla nieruchomości dz. nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] że przestaliśmy być właścicielami tych nieruchomości bez określania kto jest ich nowym właścicielem".
Powołując się na postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z [...] marca 2019 r. J. J. stwierdził, że "Prezydent [...] utrzymuje fałszywe zapisy własności w ewidencji gruntów prowadzonych dla tych nieruchomości w celu osiągnięcia korzyści majątkowych poprzez coroczne naliczanie nam nienależnych podatków od tych nieruchomości co może stanowić przestępstwo urzędnicze", dołączając orzeczenia zapadłe w sprawie kwestii finansowych (podatkowych i odszkodowawczych), w odniesieniu do szeregu działek ewidencyjnych, w tym działek nr [...] i [...], powstałych na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] kwietnia 2012 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości.
I. J. odrębnym pismem z 28 maja 2019 r. również poinformowała o podtrzymaniu wniosku z 16 kwietnia 2019 r. przytaczając tożsamą argumentację jak J. J. Ponadto wskazała, że będzie "dochodzić odszkodowania i zadośćuczynienia za doznane krzywdy wynikające z zaniechania aktualizacji własności działek nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] w ewidencji gruntów i budynków i corocznego bezprawnego naliczania mi zobowiązania pieniężnego za te nieruchomości, które od 23.04.2020 r. nie są już moją własnością".
Postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2019 r. Prezydent [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji informacji w operacie ewidencji gruntów i budynków, w odniesieniu do nieruchomości zlokalizowanych na terenie Dzielnicy [...], oznaczonych jako działki nr [...] i [...] w obrębie [...], polegającej na wpisaniu jako właściciela działek [...] w miejsce dotychczas ujawnionych współwłaścicieli: J. J., I. J. wskazując, że żądanie stron zawarte w zgłoszeniu z [...] kwietnia 2019 r. było już przedmiotem postępowania zakończonego decyzja Prezydenta [...] nr [...] z [...] maja 2018 r. utrzymaną w mocy decyzją [...]WINGiK nr [...] z [...] sierpnia 2018 r.
Powyższe postanowienie [...]WINGiK, po rozpatrzeniu zażalenia I. J. i J. J. z [...] czerwca 2019 r., uchylił postanowieniem nr [...] z [...] września 2019 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji wskazał, że w zakresie przedmiotowej sprawy zasadna byłaby odmowa, ale aktualny wniosek stron (z 16 kwietnia 2019 r. i 28 maja 2019 r.) został inaczej sformułowany, niż wniosek rozpatrzony w prowadzonym uprzednio postępowaniu w związku z czym Prezydent [...] błędnie zinterpretował żądanie stron, o czym świadczy treść sentencji zaskarżonego postanowienia.
Decyzją nr [...] z [...] stycznia 2020 r. Prezydent [...] odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na usunięciu wpisu I. J. i J. J., jako współwłaścicieli działek nr: [...] i [...], położonych w obrębie [...] Dzielnicy [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...], wskazując m.in., że z ostatecznej decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] kwietnia 2012 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości nie wynika wprost zmiana właściciela, czy też utrata prawa własności przez skarżących, lecz wynikają skutki w przedmiocie oznaczenia nieruchomości.
27 stycznia 2020 r. do organu odwoławczego wpłynęło odwołanie od tej decyzji I. J. i J. J. z [...] stycznia 2020 r. W odwołaniu skarżący zarzucili organowi I instancji m.in. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7, art. 7b, art. 8 i art. 12 kpa domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Do odwołania dołączono szereg załączników. W ich skład wchodzi m.in. kopia pisma zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...]z [...] listopada 2019 r., w którym poinformował on I. i J. J. o tym, że 15 listopada 2019 r. do Sądu Rejonowego dla [...] złożono wniosek o odłączenie z księgi wieczystej nr [...] działek nr [...] i [...], a następnie założenie dla nich nowej księgi wieczystej i ujawnienie jako właściciela [...] na podstawie art. 98 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.) – dalej zwanej "ugn".
[...]WINGiK decyzją z [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2020 r. W uzasadnieniu wskazał, że według art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r. poz. 276 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą" w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się m.in. właścicieli nieruchomości, natomiast zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. b ustawy aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w tym zakresie może nastąpić w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie wpisów w księgach wieczystych.
W § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r. poz. 393) – dalej zwanej "rozporządzeniem" doprecyzowano, że ewidencja obejmuje dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa.
Z kolei według § 12 ust. 1 rozporządzenia prawa osób, o których mowa powyżej, uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych;
- 2) prawomocnych orzeczeń sądowych;
- 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali;
- 4) ostatecznych decyzji administracyjnych;
- 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych;
- 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. [...]WINGiK ustalił, że I. J. i J. J. są wykazani w Kw nr [...] jako współwłaściciele nieruchomości stanowiącej m.in. działki nr [...] i [...], położone w obrębie nr [...] Dzielnicy [...]. Skarżący składając wniosek z 16 kwietnia 2019 r. domagają się usunięcia wpisu w ewidencji gruntów i budynków jakoby część przedmiotowej nieruchomości w postaci ww. działek nadal stanowiła ich własność. W ich ocenie podstawą do wprowadzenia żądanej zmiany jest m.in. ostateczna decyzja Prezydenta [...] nr [...] z [...] kwietnia 2012 r. zatwierdzająca podział nieruchomości, w wyniku którego powstały ww. działki. Treść tej decyzji wskazuje, że zostały one przeznaczone pod projektowaną ul. [...]. Kolejnym dokumentem przywołanym przez skarżących jest postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z [...] marca 2019 r. oddalające wniosek J. J. z [...] września 2018 r. o wpis w dziale II księgi wieczystej nr [...] na rzecz [...] w odniesieniu do działek nr [...] i [...].
Dalej organ odwoławczy wskazał, że kwestie związane z procesem aktualizacji ewidencji gruntów i budynków reguluje m.in. art. 24 ust 2b ustawy, zaś podstawą do wprowadzenia w niej zmian podmiotowych jest dokumentacja określona w § 12 ust. 1 rozporządzenia.
Organ ewidencyjny dokonuje tych zmian, jeżeli wynikają one wprost z dokumentów przekazywanych przez właściwe organy lub sądy, nie interpretując przy tym ich treści. Innymi słowy do ewidencji gruntów i budynków można wpisać jedynie takie prawo do nieruchomości, które w sposób jednoznaczny wynika z dokumentów będących podstawą takiego wpisu. Nie można takiego prawa ani ustanowić ani wyinterpretować, tj. przyjąć, że wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich (np. wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 184/17).
W § 12 ust. 1 rozporządzenia wskazano enumeratywnie dokumenty będące podstawą do uwidocznienia w ewidencji praw osób, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.
Zdaniem [...]WINGiK warto zwrócić uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 czerwca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 2414/18 oddalający skargę na decyzję [...]WINGiK nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. w sprawie, w której I. J. i J. J. domagali się zmiany zapisów ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek nr [...] i [...] wskazując wówczas, że ich właścicielem jest [...]. W uzasadnieniu wyroku sąd podzielił pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w wyroku z 8 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1857/14, że w przypadku działek wydzielonych z przeznaczeniem pod drogi publiczne, ewentualne rozstrzygnięcie samego faktu przejścia tytułu prawnego, jak i określenie podmiotu publicznoprawnego, na rzecz którego następuje nabycie tytułu prawnego, rozstrzygane jest przez sąd powszechny w sprawie o wpis prawa własności w księdze wieczystej, względnie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Dopiero ujawnienie w księdze wieczystej własności podmiotu publicznoprawnego daje podstawy do powoływania się w obrocie prawnym na zdarzenie przejścia działek z mocy prawa na rzecz gmin, a w konsekwencji może stanowić podstawę do aktualizacji wpisów w operacie ewidencji gruntów i budynków.
Skoro zatem przedmiotowe działki nadal figurują w Kw nr [...] jako współwłasność I. J. i J. J. [...]WINGiK uznał, że brak jest wystarczających podstaw do wykreślenia ich prawa własności do tych działek z ewidencji gruntów i budynków. Z tożsamych względów zarzuty podniesione w odwołaniu, dotyczące naruszenia przez organ I instancji art. 6, art. 7, art. 7b, art. 8 i art. 12 kpa organ ten uznał za nieuzasadnione.
[...]WINGiK zauważył, że w skład zgromadzonej dokumentacji wchodzi m.in. kopia pisma Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] z [...] listopada 2019 r. w którym poinformował on l. i J. J. o tym, że 15 listopada 2019 r. do Sądu Rejonowego dla [...] złożono wniosek o odłączenie z Kw nr [...] działek nr [...] i [...], a następnie założenie dla nich nowej księgi wieczystej i ujawnienie jako właściciela [...] na podstawie art. 98 ust. 1 i 2 ugn).
W związku z powyższym organ ewidencyjny, po otrzymaniu zawiadomienia sądu o dokonaniu nowych wpisów w dziale II księgi wieczystej, będzie zobligowany do dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Od decyzji [...]WINGiK z [...] czerwca 2020 r. I. J. i J. J. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wnieśli o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zobowiązanie organu Prezydenta [...] do zaprzestania utrzymywania fałszywych zapisów własności w ewidencji gruntów i budynków, co narusza interes prawny skarżących, a także demoralizuje złym przykładem i nakazem do łamania prawa podległych Prezydentowi [...] pracowników Urzędu [...];
2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że skargę wnoszą, ze względu na świadome utrzymywanie przez Prezydenta [...] roga gminna ul. [...] – działki nr [...] i [...], położone w obrębie nr [...] w Dzielnicy [...] w Mieście [...] były własnością skarżących w celu corocznego, uporczywego i świadomie powtarzanego nękania ich nienależnymi podatkami od tych nieruchomości
Skarżący uważają, że takie działanie rażąco narusza ich interes prawny i obraża art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Działki nr [...] i [...] z mocy prawa (art. 98 ugn) w związku z wydaną decyzją nr [...] przez Prezydenta [...] przestały być własnością skarżących, gdy decyzja podziałowa stała się ostateczna. Stanowisku temu po wielu latach przyznał Burmistrz Dzielnicy [...], który działając z upoważnienia Prezydenta [...] złożył wniosek do sądu wieczystoksięgowego realizując art. 98 ugn
Skarżący uważają, że skoro zarówno Burmistrz Dzielnicy [...], jak i Prezydent [...] powzięli wiedzę o przejściu z mocy prawa ww. nieruchomości będących publiczną drogą gminną (ul. [...]), to powinni rozpatrując zgłoszenie zmiany danych ewidencji gruntów i budynków z 16 kwietnia 2019 r. albo wstrzymać rozpatrzenie własnego wniosku zmiany danych w hipotece albo wstępnie zmienić, zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym, ewidencję gruntów i budynków i następnie złożyć do sądu wieczystoksięgowego własny wniosek.
Działanie takie mocno osadzone na stanie faktycznym i prawnym w postaci postanowienia sądu wieczystoksięgowego z [...] marca 2019 r. jest tym bardziej uzasadnione, że Sąd Rejonowy dla [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych, ustalił, że J. J. nie jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] z obrębu [...] i jedynym podmiotem wyłącznie legitymowanym do złożenia wniosku o ujawnienie aktualnego stanu prawnego ww. nieruchomości jest właściwy organ, który stał się ich właścicielem. Brak tych działań skutkuje świadomym utrzymywaniem przez Prezydenta [...] fałszywego stanu własności w ewidencji gruntów i budynków w celu kontynuacji uporczywego nękania skarżących nienależnymi podatkami za publiczną drogę gminną ul. [...], co narusza art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez wieloletnie od 2012 r. uporczywe i bezkarne działania Prezydenta [...] fałszujące podstawę prawną i granice prawa w oparciu o które wydał własną decyzję podziałową nr [...], a wręcz stosowanej własnej pseudo interpretacji tego przepisu prawa w celu osiągnięcia korzyści i kontynuacji nękania ich przy jednoczesnym uzurpowaniu sobie prawa wyższego od Konstytucji RP do własnego określenia chwili, w której uzna, że art. 98 ugn zadziałał.
W odpowiedzi na skargę [...]WINGiK wniósł o jej oddalenie wskazując, że skarżący nadal figurują jako właściciele działek nr [...] i [...] w Kw nr [...].
W piśmie z [...] września 2020 r. J. J. i I. J. poinformowali WSA w Warszawie, że Sąd Rejonowy dla [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych rozpatrzył wniosek Prezydenta [...] z [...] listopada 2019 r. o odłączenie nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...] z obrębu [...] z Kw nr [...] i przyłączenie do Kw nr [...] z udziałem prawa własności [...] na rzecz [...], z podstawą wpisu - decyzją o podziale nieruchomości nr [...] z [...] kwietnia 2012 r., która stała się ostateczna [...] kwietnia 2012 r. Zatem od tego dnia zapisy własności zawarte w ewidencji gruntów i budynków dla ww. nieruchomości są fałszywe i należy je doprowadzić do stanu zgodnego ze stanem faktycznym i prawnym.
W piśmie z [...] grudnia 2020 r. I. J. i J. J. podtrzymali stanowisko zaprezentowane w skardze. Dodatkowo podali, że obecnie występuje patologiczna i rażąco niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym sytuacja, że zapisy w ewidencji gruntów dotyczące działek nr [...] i [...] są sprzeczne z zapisami w Kw nr [...], co wprost przenosi się na postępowanie podatkowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja [...]WINGiK z [...] czerwca 2020 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta [...] z [...] stycznia 2020 r. zostały wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa" w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) – dalej zwanej "kpa".
Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego I. J. i J. J. przedłożyli wydruki z treści Kw nr [...] i Kw nr [...] pochodzące z systemu teleinformatycznego EKW udostępnionego na stronie internetowej Ministra Sprawiedliwości. Wydruki te mają walor tzw. innych dowodów na gruncie art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 309 Kodeksu postępowania cywilnego i art. 364 ust. 7 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2019 r. poz. 2204) – dalej zwanej "ukwh". Z wydruków tych wynika, że po złożeniu przez I. J. i J. J. wniosku z [...] kwietnia 2019 r. o zmianę danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie stanu własnościowego działek nr [...] i [...] z obrębu [...], a przed wydaniem przez Prezydenta [...] decyzji z [...] stycznia 2020 r. doszło do zmiany stanu własnościowego przedmiotowych działek ewidencyjnych i zmiany te wynikają z Kw nr [...] i Kw nr [...].
Z treści Kw nr [...] wynika, że [...] września 2020 r. na skutek wpisu ujawniono w dziale I tejże księgi wieczystej działkę nr [...], natomiast [...] września 2020 r. na skutek wpisu w dziale I tejże księgi ujawniono działkę nr [...]. Z kolei na skutek wpisu dokonanego [...] września 2020 r. ujawniono w dziale II tejże księgi wieczystej Miasto [...] jako właściciela wskazanych wyżej działek. Podstawą wpisu była ostateczna decyzja podziałowa z [...] kwietnia 2012 r. nr [...].
Natomiast z treści Kw nr [...], w której jako właściciele nieruchomości figurują w dziale II I. J. i J. J., wynika zaś, że odłączono z tej księgi działki nr [...] i [...] i przyłączono je do Kw nr [...]. Skutkiem tego było wykreślenie [...] września 2020 r. działek nr [...] i [...] z Kw nr [...].
Co istotne wskazane wyżej orzeczenia o wpisie i wykreśleniu są skuteczne z mocą wsteczną, od chwili złożenia wniosku o wpis (wykreślenie), tj. od 15 listopada 2019 r. Taki skutek wynika z art. 29 ukwh w zw. z art. 6268 § 7 Kodeksu postępowania cywilnego.
Zatem decyzja [...]WINGiK z [...] czerwca 2020 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta [...] z [...] stycznia 2020 r. zostały podjęte w warunkach naruszenia procedury, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności dotyczące faktów prawotwórczych, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organom, które wydały decyzje.
Wskazane wyżej okoliczności wynikające z wydruków z treści Kw nr [...] i Kw nr [...] są istotne dla sprawy z tego względu, że podstawą odmowy aktualizacji na wniosek skarżących danych, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, zawartych w ewidencji gruntów i budynków, było to, że w KW nr [...] prowadzonej m.in. dla działek nr [...] i [...] figurowali jako właściciele I. J. i J. J. Z kolei na podstawie wskazanych wyżej istotnych dla sprawy, nowych i nieznanych organom okoliczności, zapisy w ewidencji gruntów dotyczące ujawnienia I. J. i J. J., jako właścicieli nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...], stały się nieaktualne.
Wpis deklaratoryjny Miasta [...] jako właściciela działek nr [...] i [...] w dziale II Kw nr [...] doprowadził do tego, że potwierdzony został sądownie wynikający z mocy samego prawa (art. 98 ust. 1 ugn) skutek w sferze prawa własności związany z uostatecznieniem się decyzji podziałowej Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2012 r. nr [...]. Poprzez tenże wpis stan własnościowy wynikający z art. 98 ust. 1 ugn stał się zgodny ze stanem własnościowym wynikającym z Kw nr [...], prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...].
Wobec tego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja [...]WINGiK oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta [...] zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 2 i ust. 2c ustawy w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 i § 44 pkt 2 rozporządzenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że w niniejszej sprawie Sąd nie oceniał dlaczego dopiero 15 listopada 2019 r. organ reprezentujący Miasto [...] złożył do sądu wieczystoksięgowego wnioski mające na celu regulację stanu prawnego nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...], wynikającego z mocy art. 98 ust. 1 ugn, na podstawie ostatecznej decyzji podziałowej Prezydenta. [...] z [...] kwietnia 2012 r. nr [...].
W niniejszej sprawie oceniana była działalność Prezydenta [...] i [...]WINGiK jako organów administracji publicznej rozpatrujących w administracyjnym toku instancji sprawę administracyjną z zakresu geodezji i kartografii. Trafnie wskazał [...]WINGiK, że zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy ewidencja gruntów i budynków, to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.
Skarżący pomijają to, że organ ewidencyjny (Prezydent [...]) nie może oceniać, czy ostateczna decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, o której mowa w art. 96 ust. 1 ugn wywarła skutki prawne w sferze prawa własności, o których mowa w art. 98 ust. 1 ugn. Organ ewidencyjny nie rozstrzyga sporów własnościowych. Decyzja podziałowa w swym rozstrzygnięciu nie może stwierdzać skutku w postaci nabycia z mocy samego prawa przez właściwy podmiot publicznoprawny prawa własności nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną. To zdarzenie prawne następuje z chwilą, gdy decyzja podziałowa wydana na podstawie art. 98 ust. 1 ugn stanie się ostateczna. To zaś musi stwierdzić właściwy podmiot we właściwym postępowaniu (por. wyrok NSA z 24 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2212/17). Jeżeli nieruchomość ma założoną księgę wieczystą, to sąd powszechny ocenia, czy konkretna decyzja wywołała skutek, o którym mowa w art. 98 ust. 1 ugn.
Jeżeli sąd powszechny uzna, że skutek ten nastąpił wówczas dokonuje w dziale II księgi wieczystej wpisu właściwego podmiotu publicznoprawnego jako właściciela nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną.
Zatem Prezydent [...] działając jako organ ewidencyjny nie mógł dokonać, zgodnie z żądaniem wniosku z [...] kwietnia 2019 r., zmian w ewidencji gruntów na podstawie postanowienia starszego referendarza sądowego Sądu Rejonowego dla [...][...] Wydziału Ksiąg wieczystych z [...] marca 2019 r., czy wyroków WSA w Warszawie wydanych w sprawach sądowoadministracyjnych (sygn. akt: III SA/Wa 1493/17, IV SAB/Wa 115/18, IV SA/Wa 2414/18). Skarżący pomijają to, że stan prawny nieruchomości ustala księga wieczysta (art. 1 ust. 1 ukwh). Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 ukwh). Skoro zatem w KW nr [...] prowadzonej m.in. dla działek nr [...] i [...] figurowali jako właściciele I. J. i J. J., to dla organu ewidencyjnego (Prezydenta [...]) znaczenie miał stan własnościowy nieruchomości wynikający z treści powyższej księgi wieczystej, a nie stanowisko referendarza sądowego zaprezentowane w uzasadnieniu postanowienia z [...] marca 2019 r., czy stanowisko prezentowane przez WSA w Warszawie w wyrokach wydanych w sprawach sądowoadministracyjnych.
Skarżący nie dostrzegają tego, że postanowienie z [...] marca 2019 r. oraz wyroki sądu administracyjnego nie skutkowały wykreśleniem I. J. i J. J. jako właścicieli przedmiotowych działek z działu II KW nr [...].
Sąd zwraca uwagę, że regulacja stanu prawnego spornych działek w oparciu o ostateczną decyzję podziałową z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] nastąpiła po dacie wydania decyzji przez Prezydenta [...] i [...]WINGiK (jeżeli chodzi o moment dokonania wpisów w księdze wieczystej). Jednak wadliwość wydanych w niniejszej sprawie decyzji [...]WINGiK i Prezydenta [...] jest następstwem ujawnionych w sprawie sądowoadministracyjnej nowych i istotnych okoliczności (stanowiących podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 5 kpa), z którymi wiąże się działanie art. 29 ukwh. Zgodnie z tym przepisem wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu. Przepis ten dotyczy także wpisów dokonywanych w sferze prawa własności (deklaratoryjnych). Nie ma tu znaczenia to, że okoliczności te (wynikające z wydruków z Kw nr [...] i Kw nr [...]) zostały ujawnione dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
Zatem ponownie rozpoznając sprawę Prezydent [...] oceni zasadność wniosku I. J. i J. J. z [...] kwietnia 2019 r. z uwzględnieniem tego, że od 15 listopada 2019 r.: 1) dla nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...], 2) ujawnionym w dziale II tejże księgi właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Miasto [...], 3) materialnoprawną podstawą wpisu Miasta [...] jako właściciela do tejże księgi wieczystej jest ostateczna decyzja Prezydenta. [...] z [...] kwietnia 2012 r. nr [...], która wywołuje skutek w zakresie zmiany osoby właściciela nieruchomości z mocy samego prawa (art. 98 ust. 1 ugn), tj. z dniem, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Organ ewidencyjny będzie miał na uwadze to, że - na mocy art. 29 ukwh w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 1 lit. b ustawy - od 15 listopada 2019 r. wskazana wyżej decyzja podziałowa może być podstawą zmian w ewidencji gruntów, w zakresie dotyczącym osoby właściciela nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...].
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.