Uzasadnienie
J. J., M. J., A. J., S. J. pismem z [...] czerwca 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku tutejszego Sądu z 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 199/14. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z [...] czerwca 2013 r., o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] i P[...], ozn. hip. "W. [...]", hip. nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku).
Skarżący w złożonej skardze wnieśli o wymierzenie organowi grzywny oraz o zasądzenie na ich rzecz sumy pieniężnej. Wnieśli także o zasądzenie od organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że wyrokiem z 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 199/14 Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy wpłynął do organu [...] sierpnia 2014 r., a zatem termin na rozstrzygnięcie sprawy upłynął [...] października 2014 r. Zaznaczyli, że pomimo upływu terminu organ nie rozpoznał wniosku.
Podali, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 117/15 wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w kwocie [...] zł. Skarżący podkreślili, że pomimo wymierzenia grzywny organ nie rozpoznał wniosku i nie zakończył postępowania. Z tego względu, ponownie wnieśli skargę do Sądu. Wyrokiem z 25 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 570/16 Sąd wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w kwocie [...] zł. oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący wskazali, że pomimo wydania przez Sąd kolejnego wyroku Prezydent nadal nie wydał decyzji. Dlatego ponownie wystąpili o ukaranie organu grzywną. Wyrokiem z 4 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1019/17 Sąd wymierzył grzywnę w kwocie [...] zł, jednocześnie stwierdzając, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący podkreślili, że pomimo wymierzenia kolejnej grzywny organ nadal nie wykonał wyroku Sądu z 10 czerwca 2014 r. Wobec tego pismem z [...] maja 2018 r. ponownie wezwali organ do wykonania wyroku. Zaznaczyli, że także to wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
Skarżący podnieśli, że pomimo wymierzenia trzech grzywien organ nie wydał decyzji, dlatego, w ich ocenie, wniosek o przyznanie sumy pieniężnej jest w pełni uzasadniony.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zaznaczył, że waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Dodał, że o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg.
W dniu [...] sierpnia 2018 r. do Sądu wpłynęło pismo organu, w którym Prezydent poinformował, że decyzjami z [...] lipca 2018 r., nr: [...], [...], [...] i [...] odmówił spadkobiercom dawnych właścicieli prawa do odszkodowania za część przedmiotowej nieruchomości. Organ zaznaczył, że decyzje te nie są ostateczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 199/14 uwzględnił skargę J. J., M. J., A. J., S. J. i zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z [...] czerwca 2013 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] i [...], ozn. hip. "W. [...]", hip. nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi [...] sierpnia 2014 r., co wynika z akt administracyjnych (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął [...] października 2014 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu Prezydent W. nie rozpoznał w całości wniosku o odszkodowanie.
Z powodu niewykonania wyroku z 10 czerwca 2014 r. Sąd wyrokami z 25 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 117/15, z 25 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 570/16 oraz z 4 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1019/17 wymierzył Prezydentowi grzywny.
W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny.
Stosownie do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z 10 czerwca 2014 r. terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że po wniesieniu skargi organ wydał decyzje co do czterech działek Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno - dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszymi wyrokami z 25 marca 2015 r., 25 lipca 2016 r., oraz z 4 października 2017 r., wymierzono już Prezydentowi grzywny w wysokości [...] zł, [...] zł oraz [...] zł. Grzywny te spełniły w znacznej części swą funkcję. Z tego względu, Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] zł.
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 10 czerwca 2014 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku oraz trzech wyroków wymierzających grzywnę - nie została przez organ w całości załatwiona, a wyznaczony w wyroku z 10 czerwca 2014 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Prezydent nadal nie rozpoznał wniosku co do dwóch działek. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej, gdyż w ocenie Sądu, wysokość wymierzonej grzywny oraz orzeczenie w zakresie rażącego naruszenia prawa stanowią wystarczającą dolegliwość dla organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Ponadto Prezydent decyzjami z [...] lipca 2018 r. rozpoznał wniosek o odszkodowanie co do czterech działek nr: [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Wskazać przy tym należy, że przepis art. 154 § 7 P.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę w treści tego przepisu słowa "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny.
Podkreślić trzeba, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować skarżącym stratę, jaką ponieśli na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinni nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją (por. wyrok NSA z 16 V 2017 r., sygn. akt OSK 2934/16).
Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że z treści skargi nie wynika, aby skarżący doznali w związku z bezczynnością organu krzywdy, którą należałoby zrekompensować. Mając na uwadze powyższe, w tej części Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Natomiast o kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł.