Uzasadnienie
Pismem z [...] maja 2019 r. W.M., A.S. i D.S. (dalej jako: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 475/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] (dalej jako: organ lub Prezydent) do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]"[...].
Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W skardze wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 8000 zł, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że pomimo upływu terminu do wykonania wyroku, organ nie wydał decyzji w kwestii odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...]. W sprawie zostały wydane już trzy wyroki sądu wymierzające grzywnę za niewykonanie wyroku. Podnieśli, że pismem z [...] marca 2019 r. wezwali organ do wykonania wyroku. Uzasadniając przyznanie sumy pieniężnej wskazali, że jest to dodatkowy czynnik dyscyplinujący organ.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że celem ustalenia czy nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), pismem z [...] czerwca 2019 r. wystąpiono do Wydziału Archiwum Biura Organizacji Urzędu [...] o przesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na przedmiotowym terenie. Wskazał nadto, że opóźnienia w rozpoznawaniu spraw spowodowane są m.in. bardzo dużą ilością postępowań administracyjnych prowadzonych przez tutejsze Biuro.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga jest zasadna.
Z uzasadnienia skargi wynika, że skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ppsa". Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 ppsa, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 ppsa, może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2015 r. zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania sprawy dotyczącej odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 12 listopada 2015 r. (k. 36 akt o sygn. akt I SAB/Wa 475/15) i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 ppsa, rozpoczął swój bieg termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana.
W konsekwencji upłynął on 12 stycznia 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania wyroku, jak też trzykrotnego wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki grzywny (vide wyroki z 23 maja 2016 r. I SA/Wa 430/16, z 2 grudnia 2016 r. I SA/Wa 1669/16 oraz 29 maja 2018 r. I SA/Wa 293/18), organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął.
Oznacza to, że od 3 lat i 9 miesięcy organ pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 ppsa i art. 286 § 2 ppsa w zw. z art. 12 kpa. Nie sposób bowiem usprawiedliwić zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku gromadzeniem materiału koniecznego do zbadania przesłanki posiadania. Z analizy akt administracyjnych wynika, że po wydaniu wyroku ze skargi na bezczynność jedyne czynności procesowe związane z merytorycznym aspektem sprawy organ podjął dopiero w 2018 r. gromadząc dokumenty planistyczne. Takiego sposobu działania nie może przy tym w żaden sposób tłumaczyć wielość spraw zawisłych w organie czy stopień ich skomplikowania, zwłaszcza gdy miałoby to wyjaśniać kilkuletnią zwłokę w ich załatwianiu. W niniejszej zaś sprawie, postępowanie odszkodowawcze prowadzone jest już blisko 6 lat.
Powyższe czyni zatem uzasadnionym żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej opieszałości w wykonaniu prawomocnego wyroku kolejnej grzywny, choć w innej od oczekiwanych przez skarżących wysokości. Zdaniem sądu adekwatna do realiów niniejszej sprawy jest grzywna w wysokości 6000 zł. Taka wysokość jest w ocenie Sądu odpowiednia do okresu zwłoki w wykonaniu wspomnianego wyroku (3 lata i 9 miesięcy), jak też czasu jaki upłynął od zwrotu organowi akt po prawomocnym wymierzeniu mu już z tego tytułu ostatniej grzywny do dnia wniesienia obecnie rozpoznanej skargi. Jej wymiar Sąd uznał za wystarczająco represyjny i dyscyplinujący i jest na tyle dotkliwy, że powinien skłonić Prezydenta [...] do zakończenia zawisłego przed nim postępowania, bez konieczności występowania przez strony ubiegające się o odszkodowania z kolejną przewidzianą w art. 154 ppsa skargą.
Mając z kolei na względzie potrzebę zwiększenia dolegliwości finansowej obciążającej organ w celu przymuszenia go do wykonania prawomocnego wyroku, jak też potrzebę zrekompensowania skarżącym uzasadnionego poczucia krzywdy wynikającego z lekceważenia ich prawa do uzyskania wiążącego stanowiska organu administracji publicznej w sprawie przezeń zainicjowanej bez zbędnej zwłoki (a tym bardziej w terminie wyznaczonym prawomocnym wyrokiem), zasadnym okazało się także uwzględnienie żądania przyznania na ich rzecz sumy pieniężnej. W świetle bowiem dotychczasowego zachowania organu, tylko zwiększenie represji finansowej może doprowadzić do wyegzekwowania efektywniejszego działania w sprawie i jej niezwłocznego załatwienia bez konieczności występowania przez stronę z kolejną przewidzianą w art. 154 ppsa skargą.
Sąd ocenił, że dla zapewnienia realizacji funkcji dyscyplinującej i kompensacyjnej wystarczająca będzie kwota po 1000 złotych, Wynikające z zastosowanych środków łączne finansowe obciążenie organu wynosić będzie w tym wypadku 9000 złotych i jest na tyle dotkliwe, że powinno skłonić organ do zintensyfikowania działań w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie ppsa orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa.