Uzasadnienie
Skarżący: Z. B., T. G., A. S., B. S., L. K., K. K., I. G., R. G. w piśmie z [...] sierpnia 2016 r. wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 797/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], zapisaną w tabeli likwidacyjnej [...] pod nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszenia prawa.
Skarżący wniesli o wymierzenie Prezydentowi grzywny w wysokości [...] zł, stwierdzenie, że bezczynność organu po wydaniu wyroku ma charakter rażący, przyznanie skarżącym od Prezydenta [...] sumy pieniężnej nie mniejszej niż po [...] zł dla każdego ze skarżących i o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem zwrócone zostały organowi [...] czerwca 2016 r.
Pomimo pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku organ nie wydał orzeczenia.
Skarżący wskazali, że Prezydent [...] po wyroku uwzględniającym skargę w sprawie na bezczynność i zobowiązującym go do rozpoznania w określonym terminie wniosku o odszkodowanie nie wykonał wyroku w przewidzianym terminie. W ocenie skarżących Prezydent działa wbrew ogólnym zasadom postępowania administracyjnego, z których jednoznacznie wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
Organ nie podjął czynności celem dokonania opisu i oszacowania przedmiotowej nieruchomości i w konsekwencji ustalenia odszkodowania.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Wskazał, że przed Prezydentem [...] prowadzone jest - z wniosku spadkobierców dawnych właścicieli - postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość, zgodnie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką.
Organ wyjaśnił, że w celu zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę konieczne jest zlecenie wykonania przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, który stanowić będzie podstawę do określenia wysokości należnego odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 ppsa wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ppsa zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu. Po drugie strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wyrokiem 18 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 797/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], zapisaną w tabeli likwidacyjnej [...] pod nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy zostały doręczone Prezydentowi [...] [...] czerwca 2016 r. (k. 50 akt I SAB/Wa 797/15), a zatem termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął [...] sierpnia 2016 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu Prezydent nie wydał decyzji, co oznacza, że pozostaje w bezczynności.
Stosownie do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę, że od daty upływu terminu zakreślonego przez Sąd do daty złożenia skargi nie upłynął miesiąc, a do daty wyrokowania w niniejszej sprawie upłynęły cztery miesiące, uznać należy, że grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją dla organu za niewykonanie wyroku. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa. Wymierzając grzywnę Sąd uwzględnił także kontekst sprawy, w jakiej organ pozostaje w zwłoce. Dotyczy ona odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami za utraconą nieruchomość warszawską. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem oraz ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, co jest podstawowym czynnikiem determinującym zwłokę w ich załatwianiu. Oczywiście te okoliczności nie uwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonywanie prawomocnego orzeczenia sądu, jednakże muszą być uwzględniane przy gradacji nakładanej z tego tytułu sankcji.
Jednocześnie rozpoznając sprawę - stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 ppsa Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z 18 marca 2016 r., nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia okres przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy (na datę wyrokowania cztery miesiące), który nie jest okresem znacznym. Jak wyżej zaznaczono, Sądowi z urzędu znana jest bardzo duża ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta o odszkodowania za nieruchomości objęte dekretem z 26 października 1945 r., ich stopień skomplikowania, wynikający z konieczności czynienia ustaleń stanu faktycznego, mającego miejsce przeszło 60 lat temu, a także trudności Miasta [...] związane z zabezpieczeniem środków finansowych, umożliwiających realizację wszystkich zgłaszanych roszczeń.
Sąd nie uwzględnił wniosku o przyznanie skarżącym sum pieniężnych. W ocenie Sądu na obecnym etapie wymierzenie grzywny stanowi wystarczającą dolegliwość dla organu mobilizującą go do wydania orzeczenia.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd z mocy art. 154 § 1, § 2 zd. 2 i § 6 ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt 3 sentencji wyroku wydane zostało na podstawie art. 151 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono z mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.