Uzasadnienie
M. J., K. G. i M. N. pismem z 15 maja 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 lipca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 463/16, mocą którego Sąd uwzględnił ich skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z 4 lutego 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo upływu terminu załatwienia sprawy, organ nadal pozostaje w bezczynności.
Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości 15 000 zł określonej na podstawie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że do zakończenia postępowania niezbędne jest ustalenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. Organ zwrócił również uwagę na okoliczność, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw spowodowane są m.in. liczną korespondencją w sprawach odszkodowawczych prowadzonych przez Urząd W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 7 lipca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 463/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę M. J., K. G. i M. N. na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z 4 lutego 2013 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 7 lipca 2016 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi W. w dniu 26 października 2016 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 26 stycznia 2017 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi W. grzywny, tj. do 19 kwietnia 2018 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem.
Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 P.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem pismo skarżących z 2 grudnia 2016 r., którymi wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku z 7 lipca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 463/16. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi W. grzywny.
Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 P.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 7 lipca 2016 r. oraz okoliczność, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku z 4 lutego 2013 r., Sąd uznał, że grzywna w wysokości 1000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzając grzywnę Sąd uwzględnił kontekst sprawy, w rozpoznaniu której organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczy ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami za utraconą nieruchomość [...].
Sądowi z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem oraz ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, co także determinuje zwłokę w ich załatwianiu. Oczywiście okoliczności te nie zwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego wyroku, jednakże muszą być uwzględnione przy gradacji nakładanej z tego tytułu grzywny.
W ocenie Sądu prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. po wyroku zobowiązującym go do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie miało przy tym miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wziął pod uwagę długość przekroczonego terminu, skomplikowany charakter sprawy oraz fakt, że akta od 16 października 2017 r. ponownie znajdują się w Sądzie z niniejszą skargą.
Z tych samych przyczyn za niezasadny Sąd uznał wniosek skarżących o przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien przy tym zawierać uzasadnienie. Suma pieniężna z art. 154 § 7 P.p.s.a. ma charakter kompensacyjny. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. W ocenie Sądu ten środek w postaci przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, skarżący nie uzasadnili złożonego wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Z treści skargi nie wynika, aby skarżący doznali krzywdy w związku z niewykonaniem przez organ administracji wyroku, którą należałoby zrekompensować i która to okoliczność mogłaby podlegać ocenie Sądu orzekającego.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1 i 6 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. Na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w pkt 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.