Uzasadnienie
Pismem z dnia 10 marca 2016 r. S. C., E. P., A. R., J. N., W. N., J. N., J. C., B. C.-S., A. C.-S., O. S., Z. L., M. R., A. A., E. S. (dalej: skarżący) wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 302/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy złożonego w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147, dalej: ugn) wniosku skarżących z dnia 18 lipca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] dz. nr [...], regulowaną w księdze hipotecznej Hip "[...]". W wyroku tym Sąd, stwierdził, iż bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący w ww. skardze zarzucili organowi pozostawanie w bezczynności w prowadzeniu postępowania i nie podejmowanie czynności zmierzających do jej zakończenia. W rezultacie skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości stosownej do jego bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania, przyznanie od Prezydenta [...] sumy pieniężnej w wysokości połowy nałożonej grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Sąd ustalił, iż akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. wpłynęły do Prezydenta [...] w dniu 2 października 2013 r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął w dniu 2 grudnia 2013 r. Sąd ustalił również, że w sprawie zostały wydane przez tut. Sąd dwa wyroki w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] powołanego na wstępie wyroku. Wyrokiem z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2316/14, Sąd wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 zł płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku. Drugim wyrokiem z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1793/15, Sąd wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 zł oraz stwierdził, że bezczynność organu w niewykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 29 maja 2016 r. ponownie wezwali Prezydenta [...] do wykonania przytoczonego na wstępie wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r., jednak Prezydent [...] nie zastosował się do tego wezwania i nie wydał decyzji odszkodowawczej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że pełnomocnik stron został poinformowany o tym, iż z uwagi na analizę zgromadzonej dokumentacji nie było możliwe wydanie decyzji w sprawie o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie wyznaczonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przytoczonym na wstępie wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: ppsa), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa).
Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi na niewykonanie opisanego na wstępie wyroku, skarżący pismem z dnia 29 lutego 2016 r. kolejny raz wezwali Prezydenta [...] do jego wykonania. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 ppsa nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 ppsa, a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469).
Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111).
Dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że mimo dwóch prawomocnych wyroków tut. Sądu z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2316/14 i z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1793/15 wydanych w przedmiocie niewykonania przez organ wyroku I SAB/Wa 302/13 do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent [...] nie rozstrzygnął wniosku skarżących o ustalenie odszkodowania. Oznacza to, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2013 r. organ pozostawał w bezczynności. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie grzywny organowi Sąd uznał za uzasadniony, co skutkowało wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 4000 zł. Wymierzając grzywnę w takiej kwocie Sąd wziął pod uwagę ponad trzyletni okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku, jak również to, że pomimo dwukrotnego wymierzania organowi grzywny prawomocnymi wyrokami tut. Sądu, Prezydent [...] wciąż nie wydał decyzji odszkodowawczej. Uwzględnił także, że wysokość grzywny mieści się w granicach określonych przez art. 154 § 6 ppsa.
Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa
Wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych.
Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 ppsa Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 302/13, ma już charakter rażącego naruszenia prawa.
Z tego też względu Sąd uznał, że wniosek skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej jest zasadny, co skutkowało przyznaniem kwoty 1000 zł.
Z powyższych względów, w pkt 1, 2 i 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, § 2 i § 7 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa.