Uzasadnienie
P. C., M. J., W. C., J.C., A. R., K. K., A. S. i D. z siedzibą w G. pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 333/13, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał Prezydenta do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy al. [...], hip. [...], działka nr [...], wydzielona do hip. [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny na podstawie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., o przyznanie na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej rekompensującej zwłokę organu oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że wniosek o przyznanie odszkodowania złożony został w 2012 r. i mimo kolejnych wyroków wymierzających grzywnę (z 2014 r., 2016 r. i 2017 r.) Prezydent W. nadal nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący wnieśli o wymierzenie grzywny w kwocie, która skutecznie nakłoni organ do potraktowania wyroku z 2013 r. z należytym szacunkiem i jego niezwłocznego wykonania. Przyznanie sumy pieniężnej zapewni im natomiast rekompensatę za okres zwłoki w sprawie wypłaty odszkodowania oraz uczyni dalszą zwłokę nieopłacalną dla organu. Skarżący zaznaczyli ponadto, że pismem z dnia 21 maja 2018 r. ponownie wezwano organ do wykonania wyroku.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podkreślając, że do zakończenia postępowania konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego celem ustalenia przesłanek z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ zaznaczył, że skarżący zostali poinformowani, że w przypadku pozytywnego zweryfikowania tych przesłanek zlecone zostanie rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego określającego wartość odszkodowania – w terminie do 31 grudnia 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do treści art. 154 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione.
W aktach sprawy znajduje się pismo skarżących z dnia 21 maja 2018 r., którym wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku z dnia 31 lipca 2013 r.
Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z dnia 31 lipca 2013 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie jednego miesiąca - wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne sprawy doręczone zostały organowi w dniu 12 listopada 2013 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem w dniu 12 grudnia 2013 r. Mimo to Prezydent W. nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. W wyniku zaś wniesionych skarg kolejnymi wyrokami z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 3145/14, z dnia 24 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 133/16 i z dnia 21 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 226/17 wymierzono Prezydentowi grzywnę odpowiednio w wysokości [...] zł, a następnie [...] zł. W orzeczeniach z dnia 24 marca 2016 r. i 21 marca 2017 r. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z dnia 31 lipca 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznał od organu na rzecz każdego ze skarżących sumę pieniężną w kwocie po [...] zł.
Pomimo powyższych trzech orzeczeń wymierzających grzywnę Prezydent W. nadal nie wydał stosownego rozstrzygnięcia. Do dnia 30 stycznia 2019 r., tj. do dnia rozpoznania przez Sąd kolejnej (czwartej) skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny, sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta. Podkreślić przy tym trzeba, że z analizy akt wynika, iż po wydaniu wyroku z dnia 31 lipca 2013 r. Prezydent podejmował nieliczne działania mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia. Istotne jest, że czynności te podejmowane były zazwyczaj po interwencji ze strony skarżących. Sporadycznie informowano też pełnomocnika stron o przyczynach niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa i przewidywanym terminie jej zakończenia. Przy czym wyznaczane w kolejnych pismach terminy nie zostały przez organ dotrzymane.
W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 31 lipca 2013 r. terminu na załatwienie sprawy, a także mając na uwadze, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już Prezydentowi grzywnę (odpowiednio w wysokości [...] zł i [...] zł) w związku z niewykonaniem wyroku, Sąd uznał, że kolejna grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą.
Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z dnia 31 lipca 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia w szczególności fakt, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy działania mające na celu jej wyjaśnienie i zakończenie podejmowane były sporadycznie, w dużych odstępstwach czasu i zwykle po interwencji ze strony skarżących. Sprawa wniosku o przyznanie odszkodowania - mimo trzech kolejnych wyroków wymierzających grzywnę - nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z dnia 31 lipca 2013 r. termin został znacznie przekroczony.
Sąd uznał ponadto, że w sprawie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Zauważyć należy, że suma pieniężna, określona w powołanym przepisie jest stosowana w sytuacjach wyjątkowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwych działań organu. Środek ten stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego.
W ocenie Sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają przyznanie od Prezydenta W. na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości po [...] zł jako zadośćuczynienie za wieloletnie oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. Określając wysokość przyznanej sumy pieniężnej Sąd miał na uwadze stan sprawy, czas trwania postępowania oraz fakt, że wcześniejszymi wyrokami z dnia 24 marca 2016 r. i z dnia 21 marca 2017 r. przyznano na rzecz każdego skarżącego sumę pieniężną w wysokości po [...] zł.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).