Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2007 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., biorąc za podstawę art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych(tj. DZ.U z 2001 roku, nr 79, poz. 856 ze zmianami) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (tj. DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 z póź. zmianami),dalej jako k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania W.K. od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] listopada 2007 roku, nr [...] w sprawie odmowy przyznania wynagrodzenia za sprawowaną opiekę nad konkubiną R.K.- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy ustalił, że W.K. zwrócił się do Wójta Gminy S. z podaniem o uznanie go jako opiekuna byłej żony R.K. i przyznanie mu za sprawowaną opiekę wynagrodzenia.
Decyzją z dnia [...] listopada 2007 roku, nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. odmówił przyznania wnioskodawcy wynagrodzenia pieniężnego z tytułu sprawowania opieki nad byłą żoną R.K..
W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że z przeprowadzonego w dniu 9 listopada 2007 roku wywiadu socjalnego wynika, że wnioskodawca od kilkunastu lat, pomimo rozwodu zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z byłą żoną R.K.. Źródłem ich dochodu jest emerytura W.K. w wysokości [...] zł oraz renta R.K. wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie [...] zł. Zamieszkują oni we własnym budynku mieszkalnym połączonym z budynkiem gospodarczym.
Nadto W.K. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha([...] ha przeliczeniowych), które wydzierżawił w roku 2002 na okres 10 lat.
Organ podnosił, że usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Przy czym rodzina, zgodnie z art. 6 pkt 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zmianami), dalej jako ustawa, oznacza: osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Zdaniem organu pojęcie rodziny nie jest oparte wyłącznie na więzach pokrewieństwa, bardziej istotne jest tworzenie wspólnoty. Z tego też względu związek W.K. i R.K. należy traktować jak rodzinę w rozumieniu wyżej powołanych przepisów.
Od decyzji organu pierwszej instancji odwołał się W. K..
Zdaniem organu odwoławczego należy uznać, że skarżący prowadząc wspólne gospodarstwo domowe z R.K. stanowi rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy.
Przepisy ustawy nie przewidują możliwości prawnej opłacania świadczonych w ramach rodziny usług opiekuńczych. Usługi te mogą być przyznane na rzecz osoby w rodzinie w sytuacji określonej w art. 50 ust. 2 ustawy.
Przepis ten stanowi bowiem, iż usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić.
W ocenie organu cytowany przepis nie wyklucza możliwości świadczenia na rzecz byłej żony skarżącego usług opiekuńczych przez osobę wskazaną przez organ.
Niemniej skarżący W.K., jako członek rodziny nie może w obowiązującym stanie prawnym występować jako osoba świadcząca usługi opiekuńcze.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł W.K..
W skardze wnosił o:
- 1) uchylenie zaskarżonej decyzji
- 2) przyznanie mu prawa do wykonywania usług opiekuńczych nad R.K. i przyznanie mu wynagrodzenia za te usługi.
W uzasadnieniu swojej skargi, która ma charakter opisowy, podnosił, że wydana przez organ decyzja jest niesprawiedliwa i krzywdząca. Argumentował, że jego była żona jest osobą, która wymaga stałej opieki z uwagi na ułomności zarówno w sferze fizycznej jak i psychicznej. Z uwagi na fakt, iż nikt nie chciał się nią zaopiekować, sam podjął się tego zadania. W jego ocenie nikt " obcy-- lepiej nie zaopiekuje się byłą żoną, niż robi to on. Podnosił, że ze względu, iż sprawuje opiekę nad R.K. winien otrzymać za to odpowiednie wynagrodzenie.
W dalszej części skargi kwestionował ustalenia faktyczne organu w przedmiocie warunków życia, posiadania gospodarstwa rolnego. Opisywał w jak faktycznie trudnych warunkach musi żyć, wspólnie z chorą R.K..
W jego ocenie niezrozumiałym i niesprawiedliwym jest to, że skoro za sprawowaną opiekę nad R.K. wynagrodzenie mogłaby otrzymywać "obca" osoba, to dlaczego on takiego wynagrodzenia za faktycznie wykonywaną opiekę nie może otrzymywać. Powoływał się, bez bliższego sprecyzowania na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, według którego taka sytuacja jest możliwa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o oddalenie skargi podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga W.K. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.
Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów.
Przede wszystkim należy zauważyć, iż aby na rzecz danej osoby mogły być świadczone usługi opiekuńcze, to taka osoba, która spełnia przesłanki z art. 50 ustawy musi mieć przez ośrodek pomocy społecznej takie usługi przyznane.
Zgodnie z przepisem art. 50 ust. 5 ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia. Dopiero po takim ustaleniu może być rozpoznawana kwestia osoby wykonującej usługi opiekuńcze i jej wynagrodzenia za wykonywanie tych usług.
Z ustaleń w niniejszej sprawie nie wynika, aby na rzecz R.K. takie usługi opiekuńcze były przyznane. Kwestia ustalenia osoby opiekuna jest kwestią następczą wydania decyzji o przyznaniu świadczeń opiekuńczych. Ośrodek pomocy społecznej w zależności od charakteru potrzebnych usług opiekuńczych kieruje do świadczenia takich usług odpowiednio przygotowaną osobę, na podstawie zawartej z nią umowy. Tak więc, skoro takie usługi na rzecz R.K. nie zostały przez organ przyznane, to zupełnie bezprzedmiotowe jest rozważanie, czy skarżący jest opiekunem i czy należy mu się wynagrodzenie. Dopiero przyznanie świadczeń opiekuńczych na rzecz R.K. i zawarcie przez ośrodek pomocy społecznej odpowiedniej umowy ze skarżącym mogłoby rodzić po jego stronie żądania przyznania mu wynagrodzenia.
Tak więc wywiedzione przez skarżącego, na gruncie przepisów ustawy o pomocy społecznej, żądanie nie mogło się spotkać z aprobatą organu administracji publicznej.
Z tego też względu biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.