Uzasadnienie
Dom Pomocy Społecznej w [...], pismem z 4 października 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] wraz z wnioskiem o jej wstrzymanie w zakresie pkt.
- 1. i 2. z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej oraz spowodowanie niemożliwych do odwrócenia skutków.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że stwierdzenie, iż wchodzący w skład majątku zespół dworsko – parkowy nie podpadał po działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit e) dekretu PKWN może prowadzić do posłużenia się ostateczną decyzją do obecnych posiadaczy z roszczeniami wynikającymi z prawa własności. To zaś oznacza, że istnieje realne zagrożenie możliwości zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Domu Pomocy Społecznej.
Zaskarżoną decyzją organ w pkt.
- 1. uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] uchylił w całości, w pkt.
- 2. stwierdził, że zespół dworsko-parkowy, wchodzący w skład Dóbr ziemskich [...], gmina [...], stanowiący byłą własność I. K., o łącznej powierzchni [...] ha, zawierający się w działce ewidencyjnej nr [...] i działce ewidencyjnej nr [...] oraz w części działki ewidencyjnej nr [...], oznaczonej na mapie przybliżonych granic zespołu dworsko-parkowego w "Dobrach ziemskich [...] " na aktualnej mapie ewidencyjnej, stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji, w granicach konturu oznaczonego literami a-b-c-d-e-f-g-h-i-j-k-l-m-n-o-p-a, nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, natomiast w pkt.
- 3. stwierdził, że pozostała część nieruchomości objęta wnioskiem, wchodząca w skład Dóbr ziemskich [...], gmina [...], stanowiąca pozostałą część działki ewidencyjnej nr [...], poza granicami konturu oznaczonego literami a-b-c-d-e-f-g-h-i-j-k-l-m-n-o-p-a, oraz działkę ewidencyjną nr [...] i nr [...], podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z 6 września1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Przy czym żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. post. NSA z 25.01.2011 r., sygn. akt I OZ 36/11, Lex nr 741834).
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca przedstawiła okoliczności uprawdopodobniające, że spełniona została przesłanka wymieniona w wyżej cytowanym przepisie.
Zauważyć należy, że w zaskarżonej decyzji orzeczono, iż wchodzący w skład majątku zespół dworsko – parkowy w "Dobrach ziemskich [...]", w zakresie opisanym w pkt. 1 i 2 decyzji nie podpadał pod działanie dekretu o reformie rolnej, co otwiera drogę do przejęcia go przez prawowitych właścicieli.
W ocenie Sądu, wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków z tego powodu, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi może okazać się, iż nastąpiła już zmiana stanu prawnego nieruchomości. Wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć przede wszystkim aktualnego właściciela, ale też inne podmioty. Ponadto należy zauważyć, że wykonanie zaskarżonej decyzji może stanowić podstawę do kolejnych postępowań, w tym do dokonania wpisu w księdze wieczystej (zob. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2014 r., I OZ 455/14; postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r., I OSK 1887/15).
W wyroku z dnia 23 stycznia 2014 r. o sygn. akt I OSK 1585/12, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że u podstaw stwierdzenia nieodwracalności skutku prawnego w odniesieniu do aktu wywołującego skutki w sferze prawa cywilnego tkwi to, że organy administracji nie dysponują instrumentami, aby tego rodzaju skutek odwrócić. Szczególnie ma to miejsce w sytuacji, gdy decyzja administracyjna wywarła pośredni skutek w sferze prawa cywilnego, tj. gdy stała się ona podstawą do dokonania (nieodwracalnych dla organu) czynności prawa cywilnego (por. postanowienie NSA z 16 maja 2017 r. sygn. akt I OZ 867/17).
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że potencjalność zmiany stosunków własnościowych nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją lub możliwość dokonania zmian w dotyczącej jej księdze wieczystej – stwarzają niebezpieczeństwo spowodowania przez tę decyzję skutków trudnych do odwrócenia. Zważyć należy, że są to skutki, których w przypadku uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, organ nie będzie mógł – przy użyciu dostępnych mu środków prawnych – cofnąć jednostronną czynnością (aktem).
Mając na uwadze powyższe, Sąd z mocy art. 61 § 3 i § 5 orzekł jak w postanowieniu.