Uzasadnienie
W sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skarżący G. S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W złożonym wniosku wnioskodawca wyjaśnił, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz ze swoją matką (D. S.). Oboje czerpią środki utrzymania z pracy na umowę zlecenie w wysokości odpowiednio [...] zł (skarżący) i [...] zł (matka skarżącego). Skarżący nie posiada żadnego majątku. Uzyskiwane dochody przeznaczane są na wynajem mieszkania ([...] zł), opłaty za media ([...] zł) oraz koszty bieżącego utrzymania ([...] zł na osobę).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
W pukncie 4 formularza PPF skarżący zakreślił przedmiot zgłoszonego żądania jako "zwolnienie od kosztów sądowych", jednakże, mając na uwadze dodatkowe wyjaśnienie znajdujące się w części dalszej wniosku (punkt 5 - uzasadnienie), w którym strona wskazuje, że wnosi o "zwolnienie od kosztów sądowych oraz o profesjonalną pomoc pełnomocnika" zakres rozpoznawanego wniosku należało określić w sposób zakładający, że informacja oddająca właściwe intencje strony znajduje się w części, w której zamieściła ona oświadczenie wraz z argumentacją faktyczną to oświadczenie uzasadniającą.
Pomimo, że wniosek skarżącego należy kwalifikować, ze względu na jego treść, jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, żądanie przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych należy pozostawić bez rozpoznania. Spowodowane jest to stwierdzeniem, że skarżący zakresem zaskarżenia objął rozstrzygnięcie wydane w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wprawdzie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ma charakter wyłącznie procesowy (stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania - art. 134 k.p.a.), jednakże zostało wydane w sprawie w znaczeniu materialnym, o której mowa w art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., co zwalnia skarżącego z mocy prawa z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W sytuacji, gdy po stronie wnoszącego skargę nie istnieje ex lege obowiązek uiszczenia kosztów sądowych wynikających z wszczęcia postępowania sądowego, żądanie odnoszące się do przyznania w tej części prawa pomocy na mocy orzeczenia sądowego musi zostać pozostawione bez rozpoznania.
Odnosząc się do pozostałej części żądania skarżącego, która dotyczyła ustanowienia pełnomocnika z urzędu, uznać należy, że wnioskodawca wykazał, że skutkiem poniesienia kosztów zastępstwa procesowego we własnym zakresie byłby uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego i jego matki. Sytuacja materialna wnioskodawcy wskazuje bowiem, że dysponuje on wraz z matką środkami finansowymi umożliwiającymi pokrycie wyłącznie wydatków, które należy kwalifikować jako wydatki konieczne (koszty wynajmu mieszkania, opłaty eksploatacyjne z tego tytułu, koszt zakupu żywności). Z tego względu środki te nie mogą stać się alternatywnym źródłem pokrycia innych zobowiązań, w tym przypadku mających charakter publicznoprawny.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.