Uzasadnienie
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2008 r., nr [...], w której odmówiono skreślenia z rejestru zabytków części zabytku [...], wpisanego do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] października 1974 r., tj. działki ewidencyjnej nr [...], położonej w P., gmina B. Organ przedstawił następujące okoliczności sprawy:
E. S. złożył do Ministra Kultury wniosek o skreślenie z rejestru zabytków działki ew. nr [...], położonej w P., gm, B., stanowiącej część zabytku [...] wpisanego do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zbytków w W. z dnia [...] października 1974 r.
W uzasadnieniu tego wniosku E. S. wskazał, że nigdy nie był informowany, iż działka ta jest wpisana do rejestru zbytków. Działka ta w dniu wydania decyzji o wpisie do rejestru zbytków była własnością E. B., która również o tej decyzji nie została powiadomiona. Wnioskodawca stwierdził ponadto, że od 1999 roku nie może uzyskać od Państwa środków na przeprowadzenie prac [...], a także opisał swoją trudną sytuację życiową, która uzasadnia przeprowadzenie planowanej inwestycji budowlanej. Uznanie działki za stanowisko [...] stanowi ograniczenie jego własności.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Minister Kultury odmówił skreślenia przedmiotowej działki z rejestru zabytków, a decyzją z dnia [...] marca 2005 r.
Minister Kultury utrzymał w mocy tę decyzję, stwierdzając, iż nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
E. S. wniósł skargę na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lutego 2006 r. (I SA/Wa 861/05) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję z dnia [...] grudnia 2004 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd nakazał ustalenie czy przedmiotowa działka w istocie została wpisana do rejestru zabytków.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] października 2008 r. odmówił skreślenia z rejestru zabytków części zabytku [...], to jest działki ew. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że działka będąca własnością E. S., oznaczona nr [...], odpowiada działce ew. nr [...]. Działka ta znajduje się w [...] części zabytku [...].
Organ stwierdził, że teren działki ew. nr [...] nie uległ degradacji pod względem [...] w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej i naukowej, a wartości będące podstawą jego wpisu do rejestru zabytków nie zostały zakwestionowane w nowych ustaleniach naukowych.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosku E. S., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2008 r.
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru. Z porównania dokumentów przesłanych przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przy piśmie z 16 marca 2009 r. wynika, że w istocie obecna działka nr [...] była uprzednio oznaczona nr [...], nie zaś nr [...], jak wskazano w decyzji z dnia [...] października 2008 r. Należy przy tym pokreślić, że działka nr [...] znajduje się na terenie wpisanym do rejestru zabytków, w jego centralnej części, a ponadto została wymieniona na odwrocie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] października 1974 r. Wskazanie w decyzji z dnia [...] października 2008 r. numeru [...] jako poprzedniego numeru ewidencyjnego działki o nr [...], zamiast [...], nie stanowi podstawy do uchylenia tej decyzji, gdyż rozstrzygnięcie było prawidłowe, a kwestie związane ze wskazaniem prawidłowego poprzedniego numeru zostały wyjaśnione powyżej.
Ze stanu opisanego w protokole oględzin z dnia [...] marca 2009 r., a także dokumentacji fotograficznej wynika, że na jej terenie w ostatnich latach nie były prowadzone działania, które mogłyby spowodować istotną zmianę stanu zachowania stanowiska [...].[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował w piśmie z 9 marca 2009 r., że w latach 2005 – 2008 nie wydawał żadnych decyzji oraz pozwoleń na prowadzenie [...] w odniesieniu do terenu działki. Tym samym należy uznać, iż ustalenia i wnioski zawarte w opinii M. C. z [...] sierpnia 2004 r. oraz opinii Dyrektora Muzeum [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., pozostają aktualne.
Organ ponadto wyjaśnił, iż w toku postępowania w sprawie skreślenia zabytku z rejestru mogą być badane tylko przesłanki określone w art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Nie mogą być natomiast brane pod uwagę kwestie inne, w tym związane z badaniem prawidłowości decyzji wpisującej zabytek do rejestru, z ograniczeniem możliwości korzystania z nieruchomości jako konsekwencji tego wpisu, a także finansowaniem badań [...] na terenie danej nieruchomości oraz roszczeń odszkodowawczych podnoszonych przez wnioskodawcę.
E. S. wniósł skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2009 r. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 31 ust. 1 i art. 64 Konstytucji oraz art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez pozbawienie możliwości korzystania z nieruchomości.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2008 r.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zakres dotychczasowych badań jest wystarczający do zwolnienia działki od dalszej penetracji [...] i do skreślenia jej z rejestru zabytków. Organy administracji publicznej właściwe do sprawy ochrony zabytków nie przejawiają żadnego zainteresowania wynikami przeprowadzonych badań jak również zabezpieczeniem obiektów wydobytych w toku tych badań. Nikt nie wyraża zainteresowania przeprowadzonymi badaniami, a zatem należy uznać, iż nastąpiła utrata ich wartości naukowej i historycznej albo że wartości takiej faktycznie nie posiadały i dalsze ich prowadzenie jest zbędne.
E. S. dodał ponadto, iż od kilku lat nie może wykonywać przysługującego mu prawa własności do działki, doznając ciągłych ograniczeń i ponosząc szkody za które nie ma zadośćuczynienia. Znajdujący się na działce budynek w stanie surowym niszczeje.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddanie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", nie potwierdza, aby w postępowaniu administracyjnym naruszono prawo w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi.
Z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), dalej: "ustawa", wynika, iż zabytek zostaje skreślony z rejestru w dwóch przypadkach. Pierwszym, gdy zabytek wpisany do rejestru uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. Drugim, jeżeli wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych.
Wobec powyższego należy wskazać, iż nie może stanowić podstawy skreślenia z rejestru zabytków ewentualna, jak w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, długotrwałość prowadzonych badań [...] lub nienależyta opieka nad przedmiotami wydobytymi w trakcie tych badań. Także ewentualne niekorzystne skutki finansowe prowadzonych badań dla właściciela nieruchomości nie zostały wymienione jako przesłanka skreślenia zabytku z rejestru, a wobec tego poniesienie szkody przez właściciela nieruchomości nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku w trybie art. 13 ust. 1 ustawy, a jedynie okoliczność podlegającą uwzględnieniu przy ocenie, we właściwym postępowaniu, roszczenia odszkodowawczego.
Natomiast zasady ponoszenia kosztów badań [...] zostały określone w art. 31 ust. lit. a) ustawy, w którym zawarto także odesłanie do art. 82 lit. a) ust. 1 ustawy przewidującego możliwość uzyskania, pod pewnymi warunkami, dotacji na przeprowadzenie badań [...], o których mowa w art. 31 ust. 2 ustawy.
Odnosząc przedstawione wyjaśnienia do sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją Sąd stwierdza, że z bezspornych okoliczności sprawy nie wynika, aby Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego był zobowiązany do skreślania zabytku odpowiadającego działce ew. nr [...] z rejestru zabytków. Grunt ten nie uległ bowiem naruszeniu w sposób prowadzący do utraty wartości historycznej i naukowej zabytku. W toku postępowania administracyjnego nie zakwestionowano także, w nowych ustaleniach naukowych, podstaw do wydania decyzji o wpisie do rejestru zabytków. Także ewentualne poniesienie szkody przez E. S. w następstwie prowadzonych badań [...], a przede wszystkim ich ewentualnego nieuzasadnionego przedłużenia, nie mogło stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy. Roszczenia właściciela nieruchomości z tego tytułu mogą być dochodzone w ramach postępowania przed sądem powszechnym.
W tym stanie sprawy należy uznać, iż zarzut skarżącego naruszenia art. 13 ust. 1 i 2 ustawy nie był zasadny. W konsekwencji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie uchybił także art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji oraz art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, skoro w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym następowało jedynie ustalenie przez ten organ czy istnieją podstawy do wykreślenia zabytku z rejestru.
W toku postępowania administracyjnego Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpoznał i rozstrzygnął wniosek E. S. nie naruszając także przepisów postępowania w tym art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Organ uzupełnił także, zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartymi w wyroku z dnia 13 lutego 2006 r., ustalenia co do objęcia przedmiotem decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zbytków w W. z dnia [...] października 1974 r. także wymienionej we wniosku działki ew. nr [...], a zatem organ nie uchybił obowiązkom określonym w art. 153 p.p.s.a.
Podsumowując Sąd stwierdza, iż zarzuty skarżącego są niezasadne lub nie pozostają w związku z przedmiotem sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją. Ponadto w toku postępowania sądowego nie ujawniły się inne okoliczności wskazujące na konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w celu ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.
Na rozprawie w dniu 22 lipca 2010 r. Sąd nie uwzględnił wniosku
E. S. zawartego w piśmie wniesionym w dniu 11 czerwca 2010 r., gdyż okoliczności, których dotyczyły wnioski dowodowe zgłoszone w tym piśmie, nie miały znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.