Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 września 2015 r. B. D., reprezentowana przez adwokata [...], wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 393/13. Skarżąca wniosła o: 1) wymierzenie na podstawie art. 154 § 1 i § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) organowi grzywny w wysokości 3.000,00 zł płatnej w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku;
- 2) stwierdzenie, że zaistniała bezczynność organu po wydaniu ww. wyroku ma charakter rażący;
- 3) przyznanie na podstawie przepisu art. 154 § 7 p.p.s.a. skarżącej od Prezydenta sumy pieniężnej określnej na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a.;
- 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazała, że pomimo upływu terminu do wykonania wyroku organ nie wydał decyzji w kwestii odszkodowania. Jednocześnie w niniejszej sprawie wszelkie kwestie formalne zostały już ustalone i nic nie stało na przeszkodzie rozpoznaniu wniosku odszkodowawczego oraz wydaniu decyzji administracyjnej. Niezrozumiałym jest zatem dalsze uporczywe prowadzenie przez organ postępowania przy równoczesnym braku podjęcia jakichkolwiek czynności celem dokonania opisu i oszacowania nieruchomości. W ocenie skarżącej takie działanie organu niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. oraz podważa, wyrażoną w art. 8 k.p.a., zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Przede wszystkim jednak organ uchybił terminowi wskazanemu w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 393/13 i nie wykonał nałożonego tym orzeczeniem zobowiązania.
Wobec powyższego skarga w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny, na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. jest w pełni uzasadniona. Przy czym skarżąca wskazała, że to już druga skarga w sprawie o nałożenie grzywny, a w uprzednio zapadłym wyroku z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 211/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny wymierzył grzywnę w wysokości 500 zł.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie i wskazał, że pismem z dnia 9 listopada 2015 r. pełnomocnik stron został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Z analizy akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 393/13 uwzględnił skargę J. Z. i B. D. na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia 24 września 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (dawna ul. [...]) - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zakreślony przez Sąd powołanym wyrokiem termin do wydania decyzji upłynął bezskutecznie w dniu 22 grudnia 2013 r., co stało się przyczyną wystąpienia przez skarżących do Sądu ze skargą na niewykonanie tego wyroku.
W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 211/14 za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 393/13 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 zł płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Następnie organ nadal przez prawie 2 lata nie wydał decyzji odszkodowawczej, co skutkowało wystąpieniem przez B. D. z kolejną skargą z dnia 18 września 2015 r. na niewykonanie powołanego wyroku z dnia 5 września 2013 r., która to skarga zainicjowała niniejsze postępowanie sądowe.
Pomimo upływu zakreślonego terminu Prezydent [...] nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 393/13. Przy czym pismem z dnia 9 listopada 2015 r. organ poinformował pełnomocnika skarżącej, że nie było możliwym zakończenie sprawy w terminie określonym w ww. wyroku, a przewidywany termin wydania decyzji w przedmiotowej sprawie to 31 styczeń 2016 r.
Stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2015 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2015 r. wyniosło 3 899,78 zł.
W przedstawionych okolicznościach sprawy - biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz to, że Prezydent [...] został już ukarany grzywną w wysokości 500 zł, która to sankcja jednak nie przyniosła skutku w postaci wykonania wyroku z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 393/13 - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości 3.000,00 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie ww. wyroku.
Jednocześnie rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Sądu bezczynność organu po wydaniu wyroku z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 393/13 ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu z dnia 5 września 2013 r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy nie podjął żadnych kroków zmierzających do załatwienia wniosku odszkodowawczego i to pomimo ukarania organu przez Sąd grzywną w wysokości 500 zł (wyrok sygn. akt I SA/Wa 211/14 z dnia 15 kwietnia 2014 r.), wezwań skarżącej do wykonania wyroku oraz złożenia do Sądu przedmiotowej skargi z dnia 18 września 2015 r. Dopiero pismem z dnia 9 listopada 2015 r. Prezydent [...] poinformował pełnomocnika stron, że podejmowane są czynności mające na celu zabezpieczenie środków pieniężnych na wypłatę odszkodowania. Do zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę konieczne jest jeszcze wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego.
Przy czym organ wskazał, że przewidywany termin wydania decyzji w sprawie to 31 styczeń 2016 r., co w okolicznościach zobowiązania organu przez Sąd do rozpoznania wniosku w terminie dwóch miesięcy jest niedopuszczalne. Na uwadze trzeba bowiem mieć fakt, iż prawomocny wyrok sądu administracyjnego wiąże organ, także w zakresie terminu wyznaczonego do dokonania określonej czynności. Z punktu widzenia zasady praworządności, która ze swej istoty stanowi o działaniu zgodnym z prawem, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której wyrok Sądu nie jest wykonywany.
Ponadto zauważyć należy również, że zgodnie z informacją organu przedstawioną w skierowanym do pełnomocnika skarżącej piśmie z dnia 9 listopada 2015 r., do zakończenia postępowania konieczne jest wyłącznie wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego gruntu. Tymczasem do dnia rozprawy w niniejszej sprawie, tj. do dnia 20 kwietnia 2016 r. decyzja w sprawie nie została wydana.
Wobec powyższego Sąd uznał, że w sprawie zaszły uzasadnione podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej o zasądzenie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej w wysokości 1.000,00 zł. Zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a przy tym gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 p.p.s.a. (pkt 1, 2 i 3 wyroku) orzekł, jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 4 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.