Uzasadnienie
E. G. pismem z dnia 23 stycznia 2008 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wymierzenie grzywny Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego w związku z bezczynnością tego organu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 752/07 uchylającym postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] lutego 2004 r. o odmowie potwierdzenia równoważności tytułu "habilitált doktorrá", uzyskanego przez skarżącą w 1997 r. w Uniwersytecie w S. w Republice Węgierskiej, z tytułem naukowym "profesor" uzyskiwanym w Rzeczypospolitej Polskiej oraz wniosła o orzeczenie przez Sąd o istnieniu jej uprawnienia do uzyskania od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego żądanego przez nią zaświadczenia.
Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w sprawie wynika następujący stan faktyczny niniejszej sprawy:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2007 r. sygn. akt. I SA/Wa 752/07 uchylił zaskarżone przez E. G. postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] marca 2004 r. oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] lutego 2004 r. o odmowie potwierdzenia równoważności tytułu "habilitált doktorrá", uzyskanego przez skarżącą w Republice Węgierskiej z tytułem naukowym "profesor" uzyskiwanym w Rzeczypospolitej Polskiej. Powołany wyrok został wydany w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 1064/05 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 721/04 oddalającego skargę E. G. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] marca 2004 r.
Uchylając zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał w uzasadnieniu wyroku na związanie wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, który stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w rezultacie czego Minister Edukacji Narodowej i Sportu nie wyjaśnił, czy uzyskany przez skarżącą tytuł "habilitált doktorrá" ("dr. habil.") jest tytułem naukowym, do którego znalazłyby zastosowanie postanowienia Konwencji o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów o ukończeniu szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzonej w Pradze w dniu 7 czerwca 1972 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 5, poz. 28). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za konieczne dokonanie przez organ administracji analizy celem ustalenia podstawowej w sprawie okoliczności, czy uzyskany przez skarżącą tytuł "habilitált doktorrá" ma charakter tytułu naukowego oraz czy jest on równoważny z tytułem naukowym profesora nadawanym w Polsce.
Odpis prawomocnego wyroku Sądu z dnia 26 czerwca 2007 r. wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu 3 września 2007 r., co wynika z potwierdzenia odbioru przez pełnomocnika organu.
W dniu [...] listopada 2007 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał postanowienie nr [...], którym odmówił wydania E. G. zaświadczenia o uznaniu za równoważny dyplomu "habilitált doktorrá" z dokumentem nadającym tytuł naukowy profesora, wydawanym w Rzeczypospolitej Polskiej wskazując w uzasadnieniu, że jak wynika z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, tytuł "habilitált doktorra" uzyskany w Republice Węgierskiej po 1993 r. nie jest stopniem naukowym ani tytułem naukowym w rozumieniu prawa węgierskiego. Skoro zatem tytuł ten nie jest tytułem naukowym w państwie jego nadania, to brak jest podstaw do stwierdzenia jego równorzędności z nadawanym w Polsce tytułem naukowym w trybie postanowień Konwencji Praskiej jak również Porozumienia między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o wzajemnym uznawaniu równorzędności dokumentów o wykształceniu i stopniach naukowych wydawanych w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Węgierskiej Republice Ludowej podpisanego w Warszawie w dniu 25 kwietnia 1980 r. (Dz. U. z 1981 r. Nr 1, poz. 1 i 2).
Pismem z dnia 29 listopada 2007 r. E. G. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zarzucając naruszenie art. I ust. 3 c i d Konwencji Praskiej, art. 31 § 2, art. 32 § 1 i 2, art. 91 § 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 6-16, art. 73 § 1 i § 2, art.77 § 1, art. 217 i art. 219 k.p.a. W ocenie strony, Minister nie zastosował się do zaleceń Sądu i rozstrzygnął sprawę bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Wobec nierozpoznania sprawy ponownie przez organ pismem z dnia 23 stycznia 2008 r. uzupełnionym pismem z dnia 23 kwietnia 2008 r. E. G., powołując się na art. 154 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego po wyroku Sądu z dnia 26 czerwca 2007 r. wnosząc równocześnie o wymierzenie organowi grzywny oraz o podjęcie przez Sąd rozstrzygnięcia o istnieniu jej uprawnienia do uzyskania od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zaświadczenia o równoważności nadanego jej w dniu [...] stycznia 1997 r. w Republice Węgierskiej tytułu naukowego "habilitált doktorrá" w dziedzinie nauk matematycznych z polskim tytułem naukowym profesora. Skarżąca podniosła, że pomimo korzystnego dla niej wyroku Sądu z dnia 26 czerwca 2007 r., Minister odmówił wydania żądanego przez nią zaświadczenia, a uczynił to dopiero po upływie ponad 4 miesięcy postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. Jednak dotąd nie wydał ostatecznej decyzji w sprawie. Zdaniem skarżącej, organ nie czuje się związany wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanymi w jej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie i przedstawił przebieg postępowania administracyjnego prowadzonego po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2007r. Minister wskazał, że pismem z dnia 27 września 2007 r. skarżąca została poinformowana o możliwości zapoznania się w trybie art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 i 81 k.p.a. z materiałem dowodowym sprawy. Z możliwości tej skarżąca skorzystała w dniu 9 października 2007 r. jednakże odmówiła podpisania protokołu z dokonania czynności i tego samego dnia wniosła do organu pismo powiadamiające o odmowie udostępnienia jej akt sprawy. W odpowiedzi na powyższe pismem z 16 października 2007 r. organ powiadomił skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w dniu 22 października 2007 r. W wyznaczonym dniu strona nie stawiła się jednak w siedzibie Ministerstwa. Po wydaniu w dniu [...] listopada 2007 r. postanowienia o odmowie uznania za równoważny dyplomu węgierskiego z 1997 r. z dokumentem o nadaniu tytułu naukowego profesora wydawanym w Rzeczypospolitej Polskiej i złożeniem przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pismem z dnia 19 grudnia 2007 r. Minister powiadomił skarżącą o możliwości ponownego zapoznania się z aktami sprawy, zaś w dniu [...] stycznia 2008 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał postanowienie nr [...] utrzymujące w mocy jego poprzednie rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest uzasadniona w części dotyczącej zarzutu bezczynności organu trwającej po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 26 czerwca 2007 r. sygn. akt. I SA/Wa 752/07 oraz zgłoszonego w skardze żądania wymierzenia organowi grzywny.
Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wymierzenie grzywny następuje w razie uwzględnienia skargi wniesionej przez stronę, która uprzednio zwróciła się do organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Z przedstawionych dokumentów wynika, że warunek ten został przez skarżącą spełniony.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Sąd uznał, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego pozostawał w bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego 26 czerwca 2007 r. sygn. akt. I SA/Wa 752/07 uchylającym uprzednie rozstrzygnięcie organu. Do dnia wniesienia przez E. G. skargi do Sądu Minister nie wydał aktu rozstrzygającego ostatecznie w przedmiocie jej wniosku o uznanie za równoważny dyplomu "habilitált doktorrá" z dokumentem nadającym tytuł naukowy profesora wydawanym w Rzeczypospolitej Polskiej. Nie zachodzą też żadne przesłanki usprawiedliwiające zwłokę organu. W szczególności, w ocenie Sądu, zwłoki organu nie usprawiedliwiają trudności w uzgodnieniu ze stroną terminu zapoznania jej z materiałem dowodowym, na które powołał się organ w odpowiedzi na skargę. Do czynności tej, jak wynika z akt sprawy, doszło dopiero po upływie trzech miesięcy od otrzymania przez organ prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Akta sprawy nie wskazują też, aby Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające po złożeniu przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniesiony przez skarżącą zarzut bezczynności organu jest więc uzasadniony. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zachodzą przesłanki wymierzenia organowi grzywny, o jakiej mowa w art. 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec treści § 3 powołanego artykułu bez znaczenia pozostaje fakt wydania przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w dniu [...] stycznia 2008 r. postanowienia kończącego postępowanie.
Z powyższych względów, co do tej części skargi Sąd, na podstawie art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Sąd nie znalazł natomiast podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o stwierdzenie przez Sąd istnienia jej uprawnienia do uzyskania od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zaświadczenia o żądanej treści. W szczególności podstawy takiej nie stwarza w okolicznościach niniejszej sprawy art. 154 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na który wskazano w skardze. Powołany przepis stanowi, że w przypadku, o jakim mowa w ust. 1 tego artykułu, sąd administracyjny może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jest to wyjątek od zasady, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie o zgodności z prawem zaskarżonych do sądu aktów bądź czynności organów administracji publicznej.
Zasadą jest więc, że sąd administracyjny nie może przejąć sprawy administracyjnej do bezpośredniego załatwienia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz Warszawa 2008, wydanie 2, s. 562, że stanowiący odstępstwo od tej zasady art. 154 § 2 znajduje zastosowanie tylko w sprawach ze skarg na akty lub czynności organów administracji dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie takiego przypadku nie dotyczy.
Z powyższych względów Sąd w tym zakresie skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.