Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu nieruchomości położonych w P. przy ul. [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] ha i część działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] ha oraz umarzającej postępowanie z zakresu żądania zwrotu części działki oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] ha.
W uzasadnianiu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Nieruchomość będąca przedmiotem postępowania o zwrot wywłaszczonych nieruchomości położona jest w P. przy ul. [...] i oznaczona jest w wypisie z rejestru gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] ha, część działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] ha oraz część działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] ha. Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] z obrębu [...] została nabyta przez Skarb Państwa aktem notarialnym z dnia [...] października 1965 roku rep. A nr [...], zawartym w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z przeznaczeniem pod budownictwo intensywne. Działka nr [...] została nabyta przez Skarb Państwa aktem notarialnym z dnia [...] listopada 1972 roku rep. A nr [...] z przeznaczeniem pod budownictwo intensywne.
Natomiast w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] września 1996 roku sygn. akt I NS [...] zostało stwierdzone zasiedzenie własności nieruchomości przez Skarb Państwa. Wojewoda [...] stwierdził, że zgodnie z dyspozycją art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość staje się zbędna na cel wywłaszczenia jeżeli pomimo 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel nie został zrealizowany. Organ wskazał również, że w świetle art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 roku, zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 roku nieruchomość ta została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.
W ocenie organu odwoławczego taka sytuacja wystąpiła w odniesieniu do działki nr [...], została bowiem ona oddana w użytkowanie wieczyste na podstawie umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia [...] marca 1966 roku rep. A nr [...] z wpisem do księgi wieczystej KW nr [...] z dnia [...] września 1993 roku.
Organ wojewódzki uznał również, że w stosunku do działki nr [...] zrealizowano cel wywłaszczenia tj. Budowę Szkoły Specjalnej. Organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie wizji lokalnej oraz zeznaniach świadków złożonych na rozprawach administracyjnych przeprowadzonych w dniach 15 lipca oraz 26 sierpnia 2008 roku. Z dowodów tych wynika, że na nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] znajduje się budynek murowany trzykondygnacyjny, blaszak na podmurówce stałej, budynek gospodarczy partrowy oraz dwa boksy murowane. Działka od strony wschodniej, północnej i południowej ogrodzona jest ogrodzeniem trwałym. Całość działki zagospodarowana jest na potrzeby szkoły specjalnej. W związku z powyższym brak jest podstaw do zwrotu przedmiotowej nieruchomości.
Wojewoda [...] uznał również za prawidłowe stanowisko organu I instancji odnośnie działki nr [...] o pow. [...] ha. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa w wyniku stwierdzenia zasiedzenia prawomocnym postanowieniem sądowym. W związku z tym w stosunku do niej nie mają zastosowania przepisy dotyczące wywłaszczenia nieruchomości. Z tych wszystkich względów organ uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe.
Skargę na tę decyzję w części dotyczącej odmowy zwrotu działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] ha do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł G. K., wnosząc o uchylenie w tej części zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że z uzasadnienia decyzji wynika, że aktem notarialnym z dnia [...] listopada 1972 roku zakupiono od poprzedników prawnych nieruchomość, określając w umowie cel wywłaszczenia jako przeznaczenie pod budownictwo intensywne -tereny pod budowę szkoły specjalnej. Zdaniem skarżącego nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem przewidzianym w umowie. Cel ten został określony przez organy obu instancji jako budowa szkoły specjalnej. Nie ulega żadnych wątpliwości w świetle zebranego materiału dowodowego, iż na działce nr [...] nie zrealizowano celu w postaci budowy szkoły specjalnej. Wszystkie zabudowania- z wyjątkiem blaszka na podmurówce - zostały wybudowane przez poprzedników prawnych G. K. Wobec takiego określenia celu wywłaszczenia, nie można uznać za jego realizację remontów przeprowadzonych w budynku szkoły czy też zagospodarowanie terenu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do unormowania zawartego w przepisie art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosownie do treści przepisu art. 134 p.p.s.a. – zarzutami i wnioskami skargi, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, pomimo błędnego uzasadnienia.
Generalnie zasady zwrotu nieruchomości reguluje rozdział 6 dział III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.), w szczególności jej art. 136 ust. 3, zgodnie z którym uprawniony podmiot (poprzedni właściciel lub jego spadkobierca) może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z mocy art. 216 ust. 1 ww. ustawy przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się również odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach, ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami [...] Parku Narodowego.
Pod pojęciem "nieruchomość wywłaszczona" należy rozumieć wyłącznie nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia rozumianej sensu stricto. Oznacza to wywłaszczenie na podstawie indywidualnej (w znaczeniu podmiotowym) i w konkretnej (przedmiotowej) decyzji administracyjnej wydanej w postępowaniu administracyjnym na podstawie obowiązującego porządku prawnego regulującego zasady i tryb przymusowego odjęcia lub ograniczenia własności lub innych praw rzeczowych za odszkodowaniem. Nie ulega więc wątpliwości, iż Skarb Państwa nie nabył prawa własności przedmiotowej nieruchomości w drodze tak rozumianej instytucji wywłaszczenia nieruchomości. Z akt sprawy wynika bowiem, że umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego rep. A nr [...] z dnia [...] listopada 1972 roku M. K. i H. M. (poprzednicy prawni skarżącego) zbyli na rzecz Skarbu Państwa z działki o pow. [...] m2 położonej w P. przy ul. [...], działkę o pow. [...] m2 wraz ze znajdującym się na niej budynkiem oraz przynależnościami za cenę [...] zł. Działka ta odpowiada aktualnie części działki nr [...].
Z treści tego aktu w żaden sposób nie wynika, że nabycie ma jakiś związek z wywłaszczeniem ani też, że nabycie następuje w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania.
Zdaniem sądu aktualny w przedmiotowej sprawie jest pogląd Sądu Najwyższego - wyrażony wprawdzie na tle ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w uchwale z 24 września 1992 r. (III AZP 11/92, OSN 1993, Nr 6, poz. 93), iż "poprzedni właściciel zbytej na rzecz Skarbu Państwa w czasie obowiązywania ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości dla celu, który dawałby podstawę wywłaszczenia nieruchomości, nie może żądać jej zwrotu na podstawie art. 69 ust. 1 powołanej ustawy".
Zatem umowa przeniesienia własności nieruchomości niezbędnej dla realizacji celu publicznego zawarta pod czas obowiązywania ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania, której warunki ustalone były przez strony, nie różni się więc niczym - jeśli chodzi o jej treść - od innych umów cywilnoprawnych tego rodzaju (w przedmiotowej sprawie jest to umowa sprzedaży, zaś w treści aktu notarialnego używane jest sformułowanie "cena", a nie "odszkodowanie").
Również ustalenia organu I instancji, przyjęte również przez organ odwoławczy, że działka nr [...] została nabyta pod budowę szkoły specjalnej są nie poparte żadnym dowodem. Mając więc na względzie fakt, iż Skarb Państwa nie nabył przedmiotowej nieruchomości na żadnej z podstaw wyliczonych expressis verbis w art. 216 ustawy, ani też działka ta nie została nabyta w drodze wywłaszczenia, stwierdzić należy że brak jest podstaw do ubiegania się o zwrot przedmiotowej nieruchomości w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Można zatem podzielić pogląd organu, że w sprawie objętej przedmiotowym wnioskiem brak jest podstaw materialnoprawnych do uwzględnienia wniosku. Prawidłowym rozstrzygnięciem w tym wypadku winno być zatem umorzenie postępowania odnośnie działki nr [...], bowiem sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kpa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego.
Jednak fakt, że organ odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości zamiast umorzyć postępowanie w tym przedmiocie, jest naruszeniem przepisów postępowania, ale nie tego rodzaju, który skutkowałby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Z tych też względów brak jest podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem i jej wzruszenia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. Błędne uzasadnienie obu decyzji nie może mieć bowiem wpływu na ostatecznie zgodne z prawem rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 162/01, LEX nr 109330).
Dlatego też, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.