Uzasadnienie
M. J.(1), M. J.(2) (s. P.), W. J., B. J., K. R., A. W., M. S., M. G., M. J.(3) oraz M. J.(4) (s. T.) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tutejszego Sądu z 20 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 725/14. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip., jako "[...]" hip. [...] działka nr [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi grzywny, przyznanie na rzecz każdego z nich sumy pieniężnej w wysokości po 24.590,85 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Ponadto, wnieśli o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że prawomocnym wyrokiem z 20 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 725/14 Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" rej. hip. [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Podnieśli, że akta zostały zwrócone organowi 3 czerwca 2015 r., a zatem termin do rozpoznania sprawy upłynął 3 października 2015 r. Pomimo upływu terminu organ nie podjął czynności w celu zakończenia postępowania.
Wskazali, że z powodu niewykonania wyroku z 20 lutego 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 marca 2016 r., sygn. I SA/Wa 118/16 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł. Następnie wyrokiem z 27 kwietnia 2017 r., sygn. I SA/Wa 308/17 wymierzył organowi kolejną grzywnę - w wysokości 3.000 zł, stwierdzając, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznał sumę pieniężną na rzecz każdego ze skarżących.
Skarżący zaznaczyli, że pomimo kilkukrotnego zastosowania wobec organu środków dyscyplinujących, Prezydent [...] nadal pozostaje w bezczynności, a w sprawie nie są podejmowane żadne czynności zmierzające do wydania decyzji.
Wskazali, że pismem z [...] sierpnia 2020 r. po raz kolejny wezwali organ do wykonania wyroku, jednak i to wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
Skarżący podkreślili, że bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa, gdyż nie zostały podjęte żadne czynności zmierzające do zakończenia postępowania.
Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej zaznaczyli, że istnieje obawa dalszego niewykonywania wyroku przez organ. Wskazali, że wniosek o odszkodowanie został złożony [...] maja 2013 r. Podnieśli, że kilkakrotnie stosowane wobec organu środki dyscyplinujące okazały się bezskutecznie. W ocenie skarżących, z tego względu zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że organ nie wykona wyroku Sądu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w aktach niniejszego postępowania znajdują się nierozpatrzone wnioski o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi na pierwszeństwo załatwienia tych wniosków przed rozpoznaniem wniosku o odszkodowanie organ, postanowieniem z [...] października 2020 r., nr [...], zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania wniosków z [...] kwietnia 1991 r. oraz z [...] marca 2011 r. o zwrot nieruchomości.
Organ powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 509/17, z którego wynika, że wniosek o odszkodowanie wniesiony w trybie art. 215 ugn nie może zostać rozstrzygnięty dopóki nie zostanie ostatecznie zakończone postępowanie zmierzające do odzyskania przedmiotowej nieruchomości w naturze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę.
Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały przez skarżących spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 725/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy został doręczony Prezydentowi [...] 3 czerwca 2015 r. Oznacza to, że termin załatwienia sprawy upłynął 3 października 2015 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również trzykrotnego wezwania przez skarżących organu do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent [...] do daty orzekania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.
Z powodu niewykonania wyroku z 20 lutego 2015 r., tutejszy Sąd wyrokami: z 18 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 118/16, z 27 kwietnia 2017 r., sygn. I SA/Wa 308/17 i z 9 listopada 2018 r. wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny w wysokości odpowiednio: 500 zł, 3.000 zł i 5.000 zł, jednocześnie stwierdzając w dwóch ostatnich wyrokach, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzając na rzecz każdego ze skarżących sumę pieniężną w wysokości po 500 zł.
Pomimo wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku i wyroków wymierzających grzywny Prezydent nadal nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny.
Po wniesieniu przedmiotowej skargi Prezydent [...] postanowieniem z [...] października 2020 r. zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania wniosków o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z art. 154 § 3 P.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Wobec tego podstaw do oddalenia skargi nie można upatrywać w podjęciu przez organ, po wniesieniu skargi, postanowienia wpadkowego, skutkującego jedynie wstrzymaniem biegu terminów określonych w kpa. Jednakże rzutuje to na wymiar grzywny i ewentualną wysokość sumy pieniężnej.
Nie można też nie dostrzec, że powołana przez organ przeszkoda do rozpoznania wniosku o odszkodowanie była wiadoma organowi już w dacie jego złożenia, gdyż wnioski o zwrot nieruchomości wpłynęły w 1991 r. i 2011 r. Nie wchodząc obecnie w samą ocenę zasadności zawieszenia postępowania (służą bowiem temu odrębne środki prawne) uznać należy, że skarga na niewykonanie wyroku jest zasadna.
Stosownie do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z 20 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 725/14 terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżący po raz kolejny występują z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny oraz mając na uwadze wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania Sąd uznał, że grzywna w wysokości 5000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. spełniając funkcję represyjno - dyscyplinującą.
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 20 lutego 2015 r. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania pomimo wyroków: zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku oraz wymierzających grzywny nie została dotychczas załatwiona, a wyznaczony termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Natomiast postępowanie zostało zawieszone dopiero [...] października 2020 r.
Takie procedowanie świadczy o lekceważeniu norm prawnych i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych powodów mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać.
Z powyższych przyczyn Sąd uznał za zasadne przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości po 500 zł dla każdego z nich. Przyznanie przedmiotowych kwot uzasadniają rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy oraz stanowi swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 154 § 1, § 2 zd. 2 i § 3 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 w zw. z art. 154 § 6 orzekł jak w pkt. 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt. 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 120 P.p.s.a.