Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 254/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A.P.[1], A.P.[2] i J.P. na bezczynność Prezydenta [...], zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] i [...], hip. "[...]" – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Skargą z [...] września 2020 r. A.P.[1] i J.P.[2] wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 254/12. W skardze domagali się: wymierzenia organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, przyznania na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie po [...] zł, stwierdzenia, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż sąd administracyjny wydał wyrok 16 sierpnia 2012 r., a organ mimo znacznego upływu czasu wniosku o odszkodowanie w całości nie załatwił, co świadczy o ignorowaniu tego wyroku przez organ. Trzykrotnie już sąd wymierzał organowi grzywnę za niewykonanie powyższego roku, jednak nie przyniosło to rezultatu.
Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, skarżący przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazali na znaczną dolegliwość tego środka przymusu i intencjonalne działanie organu, które zakłada nie wykonywanie wyroków zobowiązujących do rozpoznania złożonych wniosków o odszkodowanie.
W odpowiedzi na skargę, Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując na konieczność zgromadzenia w sprawie materiału dowodowego. Biuro Spraw Dekretowych Urzędu [...] oczekuje na rozliczenie geodezyjne dawnej nieruchomości hipotecznej w granicach obecnych działek ewidencyjnych. Wskazało również na bardzo dużą ilość korespondencji wpływającej do tutejszego Biura.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie rozważyć należy kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi, stanowiącej zgodnie z jej treścią skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2012 r. Tryb postępowania w tym zakresie uregulowany jest w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zm. – dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyższe oznacza, iż warunkiem złożenia skargi w trybie art. 154 §1 ppsa jest pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący pismem z dnia [...] maja 2020 r. wezwali organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2012 r. Tym samym stwierdzić należy, iż dochowany został warunek konieczny do złożenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu.
W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy Prezydentowi [...] można zarzucić niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2012 r., w którym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania został doręczony organowi w dniu [...] października 2012 r. Termin załatwienia sprawy upłynął w dniu [...] grudnia 2012 r. Z powodu niewykonania powyższego wyroku wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2402/13, z 15 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1551/17 oraz z 14 czerwca 2019 r. sygn. akt 1407/18 wymierzono organowi grzywny odpowiednio w wysokości 1000 złotych, 2000 złotych oraz 4000 zł. Ponadto, z akt sprawy wynika, że sześcioma decyzjami wydanymi w latach 2014 i 2015 organ ustalił odszkodowanie za działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], stanowiące część dawnej nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] i [...], hip. "[...]".
Do rozpoznania pozostał wniosek o odszkodowanie odnośnie działki nr [...]. Oznacza to, że organ pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Powyższe czyni zatem uzasadnionym żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej opieszałości w wykonaniu prawomocnego wyroku grzywny. Sąd chciałby zwrócić uwagę, że w przypadku regulacji art. 154 § 1 i 6 oraz § 7 p.p.s.a. sytuacja jest o tyle skomplikowana, że ustawodawca, przewidując nałożenie grzywny za niewykonanie prawomocnego wyroku i możliwość przyznania skarżącym sumy pieniężnej, nie określił przesłanek miarkowania ich wysokości, wskazując jedynie ich maksymalną dopuszczalną wysokość. Nie została określona ani wysokość minimalna, ani też nie wskazano wprost jakichkolwiek kryteriów, jakimi powinien w takich przypadkach kierować się sąd administracyjny.
Określenie wysokości zarówno grzywny, jak i sumy pieniężnej zostało pozostawione w każdym z indywidualnych przypadków do uznania sądu, który ma w każdej sprawie indywidualnie obowiązek ustalić ich wysokość.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skład orzekający ocenił, że wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 6000 złotych. Zdaniem Sądu taki wymiar grzywny jest adekwatny z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy oraz okoliczności wykonania w znacznej części przez organ wyroku z dnia 16 sierpnia 2012 r. Za ustaloną w tej wysokości grzywna przemawia też okoliczność fakt, że na mocy art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach nie rozpoczął się, a rozpoczęty uległ zawieszeniu na ten okres.
Ponadto notoryjną okolicznością jest to, że w czasie trwania pandemii utrudniona jest ciągłość w pracy (pracownicy pracujący zdalnie), co nie mogło być przez sąd nie uwzględnione przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, mimo że wniosek o odszkodowanie został złożony w 2011 r. W toku postępowania mogą wszak zaistnieć sytuacje, które usprawiedliwiają przedłużenie postępowania, a taką okolicznością jest właśnie stan pandemii, który występuje nie tylko w Polsce, ale na całym świecie. Uwzględniając zatem tę okoliczność oraz fakt, że od wydania ostatniego wyroku sądu w przedmiocie niewykonania wyroku z dnia 29 sierpnia 2012 r. upłynęło blisko 19 miesięcy, z czego blisko 12 miesięcy to stan pandemii, sąd uznał za adekwatną grzywnę w wysokości 6000 zł.
Sąd uznał również, że w realiach niniejszej sprawy uzasadnione jest zasądzenie na rzecz skarżących od organu sumy pieniężnej w wysokości po 2000 złotych dla każdego z nich. Sąd wyjaśnia, że przyznając skarżącym sumę pieniężną w powyższej kwocie miał na względnie fakt, że znaczna część roszczeń skarżących została już zaspokojona oraz przytoczone wcześniej przez sąd okoliczności związane z pandemią.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 ppsa orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Warszawie, wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r.