Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 247/12

Uzasadnienie

1. I. Stan sprawy
2. 1. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K. S.A. działającej przez O. w Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] dotyczącej odmowy uwłaszczenia K. w Z. nieruchomością położoną przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...]- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
3. 2. W uzasadnieniu decyzji Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podał, że Wojewoda [...], na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez K. w Z., prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w Z., oznaczonego jako działka nr [...], objętego księgą wieczystą o numerze wskazanym w zaskarżonej decyzji.
4. 3. W uzasadnieniu decyzji Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził, że ze znajdującej się w aktach sprawy - umowy sprzedaży z dnia [...] kwietnia 1983 r. sporządzonej w formie aktu aktu notarialnego Rep. A nr [...] wynika, że E. P., A. K. i E. D. sprzedały Państwu Polskiemu – K. w Z., m. in., prawo własności działki nr [...]; potwierdza to także odpis z księgi wieczystej dotyczącej tej nieruchomości. Z umowy tej wynikało również prawo zarządu K. w Z. do przedmiotowej działki, a zatem działka nr [...] stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa i pozostawała w zarządzie K. w Z. Zdaniem organu, spełnione byłyby przesłanki uwłaszczenia zawarte w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli nie naruszono praw osób trzecich.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał, że w aktach sprawy znajduje się metryka ulicy [...] w Z. sporządzona w marcu 1984 r., z której wynika, że ulica [...] już w tym czasie przebiegała od skrzyżowania ul. [...] do skrzyżowania z ul. [...]. Nawierzchnia jej zbudowana była z asfaltobetonu i kostki granitowej a chodniki z płyt betonowych. Z załącznika graficznego z orientacyjnym wyniesieniem położenia działki nr [...], znajdującego się w metryce drogi wynika, że działka ta już w tamtym czasie była zajęta pod chodnik i jezdnię ul. [...] w Z. Potwierdził to również Prezydent Miasta Z. w piśmie z dnia 26 marca 2010 r. oraz Naczelnik Wydziału Infrastruktury Komunalnej Urzędu Miasta w Z. w piśmie z dnia 14 stycznia 2010 r. Na podstawie uchwały [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. Katowickiego Nr 6, poz. 112), ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich, które zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) były drogami publicznymi.

1. 4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.
2. II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron

1. 1. Skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. SA w K.; zarzucając naruszenie przepisów prawa, a przede wszystkim rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, ponieważ w dziale II księgi wieczystej nadal widnieje wpis: Państwo Polskie – K. w Z. - wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Skarżąca podniosła, że grunt ten został przez K. zakupiony w 1983 r. od osób fizycznych, a potem K. ponosiła przez długie lata wymagane daniny publiczne.

1. 2. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskie wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
2. III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zaskarżoną decyzją Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. odmawiającą uwłaszczenia K. w Z. nieruchomością położoną w Z. przy ul. [...].

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają przepisów prawa.

3. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), zgodnie z którym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej, stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób (ust. 1). Uwłaszczenie zaś nie może naruszać praw osób trzecich, zgodnie z art. 200 ust. 4 tej ustawy.

Na podstawie uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich, ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich, które zgodnie z art. 1 oraz art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm), w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 1990 r., były drogami publicznymi. Zgodnie zaś z art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, siecią dróg publicznych, w odniesieniu do dróg gminnych i lokalnych miejskich, zarządzają terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego, wykonujące swoje zadania przy pomocy jednostek drogowych.

Podkreślić należy, że z utrwalonego orzecznictwa sądowego wynika, że drogi publiczne traktowane są jak rzeczy wyłączone z powszechnego obrotu, i podobnie jak rzeki, są rzeczami przeznaczonymi do powszechnego użytku. Własność tych rzeczy może być przenoszona tylko pomiędzy podmiotami publicznoprawnymi, tj. Skarbem Państwa i jednostkami samorządu terytorialnego. Wyłączenie tych nieruchomości z obrotu ma charakter bezwzględny, z uwagi na ich przeznaczenie na cel wspólny, czyli prawo do korzystania z nich przez każdego, zgodnie z przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie o drogach publicznych. Rzecz wyłączona z obrotu nie może więc być przedmiotem przeniesienia własności ani ustanowienia użytkowania wieczystego – na rzecz osoby nie będącej podmiotem publicznym (v. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2002 r. I CKN 727/00, z dnia 30 maja 2003 r. III CKN 1165/00, LEX nr 109442, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2006 r. III CZP 72/06, LEX nr 196346, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2010 r. IV CSK 40/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1646/07).

Prawidłowo zatem Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] stwierdzającą brak podstaw do wydania decyzji stwierdzającej uwłaszczenie K. w Z. przedmiotową nieruchomością.

4. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.

Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

6. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.