Uzasadnienie
Skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 367/15 wniosła P. D. Wskazanym powyżej orzeczeniem, w pkt 1, Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 21 czerwca 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy dawnej ul. [...], hip. Nr [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 zaś tego orzeczenia stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W złożonej skardze skarżąca wniosła o:
- - wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] w wysokości co najmniej 30 000 zł,
- - w trybie art. 154 § 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości nie mniej niż 15 000 zł,
- - stwierdzenie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Strona skarżąca uzasadniła, że Prezydent [...] nie zakończył postępowania w wyznaczonym przez Sąd terminie. Wobec czego został ukarany czterokrotnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie grzywnami za niewykonanie przedmiotowego wyroku z dnia 9 lipca 2015 r. Pomimo tego oraz skierowanego do niego wezwania do wykonania wyroku - organ nie wykonał orzeczenia. Niewykonanie czterech orzeczeń sądu stanowi rażące naruszenie prawa.
Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że w sprawie wystąpił [...] września 2018 r. do Centralnego Archiwum wojskowego(obecnie Wojskowe Biuro Historyczne) celem pozyskania dokumentacji fotograficznej przedmiotowej nieruchomości z 1953 r. i z 1955 r. i do dnia dzisiejszego ich nie otrzymał. Dopiero po otrzymaniu powyższej dokumentacji fotograficznej możliwe będzie zlecenie rozliczenia hipotecznego dawnej nieruchomości [...]. Organ nie ponosi winy za opóźnienie w przekazywaniu materiałów zamówionych w Wojskowym Biurze Historycznym, a tym samym karanie organu grzywną jest bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ppsa". Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 ppsa, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 ppsa, może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa.
Z powyższego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 367/15 uwzględnił skargę, zobowiązując Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 21 czerwca 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy dawnej ul. [...], hip. Nr [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt zaś tego orzeczenia stwierdził zaś, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Odpis prawomocnego wyroku z dnia 9 lipca 2015 r., wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi [...] w dniu 2 września 2015 r., co wynika z akt sądowych o sygn. I SAB/Wa 367/15 (k. 39). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął w dniu 2 grudnia 2015 r. Pismem z 14 października 2019 r. skarżąca wezwała organ do wykonania wyroku z 9 lipca 2015 r.
Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, wezwania do wykonania powołanego wyroku, jak też wymierzenia organowi czerech grzywien przez Sąd: w wysokości 1000 zł wyrokiem z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 446/16, w wysokości 5000 zł wyrokiem z 28 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 315/17, w wysokości 8000 zł wyrokiem z 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2126/17, w wysokości 10000 zł wyrokiem z 26 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1902/18 – organ nie wydał rozstrzygnięcia.
Stosownie do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z akt sprawy wynika, że od wydania ostatniego wyroku wymierzającego grzywnę organowi (26 kwietnia 2019 r.) do wydania przedmiotowego wyroku upłynęło 9 miesięcy, a organ gromadzi materiał w przedmiotowej sprawie. W przedstawionych okolicznościach sprawy, z uwagi na przekroczenie terminu wyznaczonego przez Sąd na załatwienie sprawy, uprzednie wymierzenie grzywien organowi za niewykonanie przedmiotowego wyroku, upływ czasu od wydania ostatniego wyroku przez sąd w przedmiocie ukarania grzywną oraz możliwość jej kilkukrotnego wymierzana - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości 12.000 złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie wyroku z dnia 9 lipca 2015 r. Taka wysokość jest w ocenie Sądu odpowiednia do okresu zwłoki w wykonaniu wspomnianego wyroku, jak też jest odpowiednio wyższa od ostatniej grzywny wymierzonej organowi, która wyniosła 10000 zł. Jej wymiar Sąd uznał za wystarczająco represyjny i dyscyplinujący i jest na tyle dotkliwy, że powinien skłonić Prezydenta [...] do zakończenia zawisłego przed nim postępowania, bez konieczności występowania przez strony ubiegające się o odszkodowania z kolejną przewidzianą w art. 154 ppsa skargą.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, w tym przede wszystkim rażąco narusza przepisy art. 153 ppsa i art. 286 § 2 ppsa w zw. z art. 12 kpa. Wynika to przede wszystkim z tego, że działanie organu zostało już w ten sposób ocenione we wcześniejszych wyrokach sądu. Poza tym nie sposób usprawiedliwić zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku z 9 lipca 2015 r. gromadzeniem przez okres blisko 5 lat materiału koniecznego do zbadania przesłanek określonych w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.dalej: "u.g.n.").
Przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej znajduje oparcie w treści art. 157 § 7 ppsa. Co prawda orzeczenie w tym zakresie ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione uznaniu Sądu, niemniej instytucja ta została przewidziana jako możliwość realnego oddziaływania na organy administracji i w pewnych sytuacjach konieczne staje się jej orzeczenie. Suma ta ma przede wszystkim na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie, w której organ mimo nałożenia na niego grzywny za niewykonanie wyroku, nadal nie czyni odpowiednio skoncentrowanych działań w sprawie, zmierzających do jej zakończenia. Biorąc pod uwagę stan sprawy, w tym długotrwałość postępowania, w ocenie Sądu zasadne było przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 6000 zł.
Wynikające z zastosowanych środków łączne finansowe obciążenie organu wynosić będzie w tym wypadku 18 000 złotych i jest na tyle dotkliwe, że powinno skłonić organ do zintensyfikowania działań w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie ppsa orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa. Rozpoznanie w trybie uproszczonym miało miejsce na podstawie art. 119 § 2 ppsa w zw. z art. 120 ppsa.