Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 271/11 oddalił skargę A. G. wniesioną na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], wydane w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku o udzielenie pomocy finansowej w związku ze stratami powstałymi w wyniku powodzi.
W dniu 13 czerwca 2011 r. (data prezentaty) wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF.
W oświadczeniu tym A. G. wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, synem i córką. Posiada majątek w postaci [...], nieruchomość [...]. Skarżący ujawnił, że źródłem utrzymania rodziny jest dochód w łącznej wysokości [...]zł, na który składa się: emerytura skarżącego w wysokości [...]zł, dochód uzyskiwany przez żonę w wysokości [...]zł, oraz dochody dzieci - [...]zł oraz [...]zł.
Następnie na skutek wezwania Sądu z dnia 17 czerwca 2011 r. o sprecyzowanie, w jakim zakresie domaga się przyznania prawa pomocy, czy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie adwokata, czy też w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata, sprecyzował, że zwraca się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Powyższy wniosek rozpoznany został, wydanym przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 271/11, odmawiającym przyznania A. G. prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, które zostało doręczone skarżącemu w dniu 18 lipca 2011 r.
W dniu 21 lipca 2011 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od ww. postanowienia, wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo.
W złożonym sprzeciwie przedstawił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że powiadomił Ministra Sprawiedliwości o zaistniałych faktach oraz nieprzestrzeganiu przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie z art. 245 § 1-3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 powołanej ustawy warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez tą osobę, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie zaś takiej osobie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy).
Natomiast stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Zatem w niniejszej sprawie, gdzie przedmiotem skargi A. G. jest właśnie sprawa z zakresu pomocy społecznej, skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów z mocy samego prawa.
W związku z powyższym wniosek skarżącego podlegał rozpoznaniu jedynie w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu A. G. wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, synem i córką. Posiada majątek w postaci: [...], nieruchomości [...] m2. Skarżący ujawnił, że źródłem utrzymania rodziny jest dochód, na który składa się: emerytura skarżącego w wysokości [...] zł, dochód uzyskiwany przez żonę w wysokości [...]zł, oraz dochody dzieci [...]zł i [...]zł.
Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych, a także nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym.
Sąd zwraca uwagę, że instytucja prawa pomocy przewidziana w przepisach prawa stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną faktycznie nie są w stanie uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Natomiast w przypadku skarżącego taka sytuacja nie ma miejsca.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dochód czteroosobowego gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] zł – jak sam wskazał we wniosku. Ponadto skarżący posiada także znaczny majątek, tj. [...].
W tej sytuacji Sąd uznał, że wnioskodawca może ponieść koszty ustanowienia adwokata. Uzyskuje on bowiem wraz z żoną i dziećmi wysoki łączny dochód, na który składają emerytura, płaca i zasiłek dla bezrobotnych, a ponadto jest właścicielem domu, mieszkania.
Skarżący może zatem zadysponować posiadanymi środkami pieniężnymi w taki sposób, aby uzyskać środki na wynajęcie fachowego pełnomocnika, a wskazane okoliczności nie pozwalają uznać wnioskodawcy za osobę, która znajduje się w stanie ubóstwa, której grozi ryzyko poniesienia uszczerbku w koniecznym utrzymaniu - w razie poniesienia ww. wydatku w związku z toczącym się postępowaniem sądowym (246 § 1 pkt 2 ppsa).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.