Uzasadnienie
Orzeczeniem z [...] października 2020 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej również jako: "SKO", "Kolegium", "organ"), umorzyło postępowanie w sprawie ustalenia, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ułamkowej części gruntu, położonego w [...] przy ul. [...], działka nr [...] z obrębu [...] związana z lokalem nr [...], jest nieuzasadnione.
Pismem z [...] października 2021 r. Miasto [...] (dalej również jako: "Miasto", "skarżący", "strona skarżąca") wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zakres kognicji sądów administracyjnych określają przepisy: art. 3 § 2, 2a i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: "ppsa").
Zdaniem Sądu, skarga Miasta [...] jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, gdyż kwestionowane nią orzeczenie nie mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego przewidzianym w art. 3 § 2 i 2 a ppsa, brak jest również przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną (art. 3 § 3 ppsa).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że orzeczenia samorządowych kolegiów odwoławczych wydawane w procedurze aktualizacyjnej przewidzianej art. 78 i art. 79 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm., dalej jako "ugn"), zapadają w postępowaniu o charakterze quasi-administracyjnym, ale stanowiącym tylko jedną z faz tej procedury, która zmierza do rozstrzygnięcia sporu odnoszącego się do cywilnego stosunku prawnego opartego na cywilnoprawnej umowie. Sprawa aktualizacyjna zawisła w ten sposób przed kolegium nadal pozostaje w swej istocie materialnoprawną sprawą o świadczenie pieniężne o charakterze cywilnoprawnym, a procedura administracyjna, jest stosowana jedynie odpowiednio.
Do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są zaś sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych.
Zgodnie z art. 80 ust. 1 ugn, od orzeczenia kolegium zapadłego w procedurze aktualizacyjnej właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego aktu. Wniesienie sprzeciwu równoznaczne jest z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości.
Powyższe wskazuje, że sprawy dotyczące aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste oraz kwestii związanych z ustaleniem wysokości takiej opłaty zostały poddane kognicji sądów powszechnych. Jednocześnie żaden przepis nie przewiduje w sprawach tego rodzaju kognicji sądów administracyjnych.
Podkreślenia wymaga, że kwestionowane w niniejszej sprawie orzeczenie opatrzone zostało pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu, do którego rozpoznania właściwy jest sąd powszechny, zaś Miasto [...] pismem z [...] listopada 2020 r. wniosło ten środek zaskarżenia do Sądu Rejonowego [...] w [...]. Postanowieniem z [...] lipca 2021 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] w [...] [...] Wydział Cywilny odrzucił sprzeciw uznając, że od orzeczenia Kolegium z [...] października 2020 r. nie służy sprzeciw do sądu powszechnego, a skarga do sądu administracyjnego. Powyższe postanowienie zostało następnie uchylone prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z [...] kwietnia 2022 r. sygn. akt [...]. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Odwoławczy wyraził ocenę, że właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sąd – na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ppsa – orzekł jak w sentencji postanowienia (pkt 1). Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa postanowiono o zwrocie z urzędu uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu od skargi (pkt 2).