Uzasadnienie
M. P., reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 609/13 zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. ozn. hip. "[...]– w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
W związku z niewykonaniem ww. wyroku skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości, przewidzianej w art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powołana jako p.p.s.a, to jest dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że Prezydent [...] nie wykonał ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2014 r., mimo że termin wyznaczony przez Sąd już upłynął. Skarżąca wskazała ponadto, że przed wniesieniem skargi pismem z dnia [...] maja 2014 r. wezwała organ do wykonania wyroku wyznaczając stosowny termin, jednak wezwanie okazało się bezskuteczne, co uzasadnia skargę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że pismem z dnia 27 sierpnia 2014 r. pełnomocnik skarżących został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania.
Na rozprawie w dniu 1 grudnia 2014 r. pełnomocnik organu oświadczył, iż w dniu [...] października 2014 r. została wydana decyzja Prezydenta [...], nr [...], uwzględniająca w całości wniosek o przyznanie odszkodowania. Pełnomocnik organu oświadczył ponadto, iż ww. decyzja jest ostateczna i wykonana. Złożył odpis ww. decyzji do akt sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów.
Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym w orzecznictwie i piśmiennictwie, przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem po wydaniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., II SA 2015/00, LEX nr 57180). Grzywna, o której mowa w powołanym przepisie stanowi karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych (por. J. Drachal [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane., s. 95, materiał na konferencję sędziów NSA, Popowo 20-22 października 2003, Warszawa 2003).
W razie spełnienia warunków określonych w art. 154 § 1 p.p.s.a. sąd obowiązany jest wymierzyć organowi grzywnę, chyba że wniesienie skargi nastąpiło po wykonaniu wyroku lub załatwieniu sprawy. W wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. (por. Z. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z dnia 12 maja 1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999, z. 3, poz. 57).
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [..] stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 609/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 10 czerwca 2011 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. ozn. hip. " [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 17 kwietnia 2014 r., co wynika z prezentaty Urzędu [...] widniejącej na piśmie przekazującym akta. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia przez skarżących skargi do Sądu, mimo uprzedniego wezwania organu w dniu [...] maja 2014 r. przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent [...] nie rozstrzygnął przedmiotowej sprawy.
Przy czym, Sąd dostrzegł, iż wprawdzie wezwanie do wykonania wyroku zostało skierowane do organu jeszcze przed upływem terminu do wykonania tego wyroku, tj. przed dniem 17 czerwca 2014 r. ale powołany przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. nie określa terminu, w jakim można skutecznie dokonać takiego wezwania (nie określa początku terminu). Zatem, uznać trzeba, iż warunek ten jest spełniony, jeżeli wezwanie organu do wykonania wyroku nastąpiło po doręczeniu organowi administracyjnemu odpisu orzeczenia sądowego wraz ze stwierdzeniem prawomocności i uzasadnieniem, a nie ma przy tym znaczenia, czy powołane wezwanie zostało doręczone organowi przed upływem terminu, jaki ma on na załatwienie sprawy, czy też dopiero po upływie tego terminu.
Sąd dostrzegł również okoliczność, iż w dniu [...] października 2014 r. została wydana decyzja Prezydenta [...], którą organ rozpoznał wniosek skarżącej o przyznanie odszkodowania. Nie zmienia to jednak tego, iż sprawa nie została rozstrzygnięta w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu.
Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu, jak również przed wniesieniem skargi w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., nie załatwił sprawy, to wniosek o wymierzenie grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa nie może być w tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować ani też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy władzy publicznej, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Powyższe obliguje więc Sąd do uwzględnienia skargi i wymierzenia organowi grzywny.
Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 p.p.s.a, Sąd stwierdza, że w sprawie dotyczącej wymierzenia organowi grzywny w związku z niewykonaniem wyroku dotyczącego skargi na bezczynność organu nie ma podstaw do orzekania o tym, czy działanie organu miało czy też nie miało rażący charakter.
Odnosząc się natomiast do żądanej przez skarżących kwoty grzywny, wskazać należy, że zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a. sąd administracyjny wymierza grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2014 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2013 r. i w drugim półroczu 2013 r. (M.P. z 2014 r., poz. 158), przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2013 r. wyniosło 3191, 93 zł, zatem górną granicą grzywny wymierzanej na podstawie art. 154 p.p.s.a. była w tej sprawie kwota 31 919 zł. Niemniej jednak Sąd ma możliwość miarkowania wysokości grzywny w określonym wyżej przedziale w szczególności w zależności od stopnia winy organu w niewykonaniu wyroku albo nie wydaniu aktu lub nie dokonaniu czynności. Ta zaś po części zależy także od skomplikowania nie tylko stanu faktycznego, ale także prawnego sprawy.
Jak już wskazano powyżej, na rozprawie przed Sądem w dniu 1 grudnia 2014 r. do akt sądowych został złożony odpis decyzji z dnia [...] października 2014 r., którą organ rozpoznał wniosek o przyznanie odszkodowania. Z powyższego wynika, iż od dnia upływu terminu do wykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność do dnia jego wykonania upłynęło trzy miesiące. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję, spełni w tych okolicznościach grzywna w wysokości 100 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. a ponadto jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd w powołanym wyroku z dnia 27 stycznia 2014 r., I SAB/Wa 609/13 uwzględniającym skargę na bezczynność.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.